75 χρόνια από την παραγωγή του θρυλικού «Σκαραβαίου» στο Βόλφσμπουργκ

Δημήτρης Μπαλής

Είναι ελάχιστα τα αυτοκίνητα που μπορούν να χαρακτηριστούν ως σύμβολο της ανάπτυξης της αυτοκίνησης. Από τα πλέον εμβληματικά, είναι το VW Beetle, ο «Σκαραβαίος» έτσι όπως τον αποκαλούμε στην Ελλάδα.

Το αυτοκίνητο έχει συνδέσει την απαρχή της ιστορίας του, με μια από τις μορφές που σημάδεψαν –αρνητικά- την παγκόσμια ιστορία, τον Χίτλερ. Η απόφαση να προχωρήσει η παραγωγή του ως ένα λαϊκό αυτοκίνητο, «για τους πολλούς», ήταν απόφαση των Εθνοσοσιαλιστών, μια κίνηση που θα ενδυνάμωνε την εικόνα τους απέναντι στην γερμανική κοινωνία. Ωστόσο, μόνο 630 μονάδες του μοντέλου, οι οποίες μετονομάστηκαν σε «KdF-Wagen» το 1938, έφυγαν από το εργοστάσιο της Volkswagen στο Βόλφσμπουργκ, μέχρι το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς το εργοστάσιο ξεκίνησε να παράγει εξοπλισμό για την πολεμική μηχανή του Χίτλερ.

Η νέα αρχή, έγινε χάρη στο στρατηγικό όραμα του Βρετανού Ταγματάρχη Ivan Hirst. Μετά τη λήξη του Πολέμου, η εποπτεία της Volkswagenwerk GmbH είχε αναληφθεί από τη βρετανική στρατιωτική κυβέρνηση, τον Ιούνιο του 1945. Οι Βρετανοί σκόπευαν να χρησιμοποιήσουν το Volkswagen Type 1, όπως ονομάστηκε, για την εκτέλεση μεταφορικών εργασιών εντός της ζώνης κατοχής τους. Τελικά, ήταν αυτός ο βρετανικός ρεαλισμός που προστάτευσε το εργοστάσιο από τις επικείμενες κατεδαφίσεις. Ο Ταγματάρχης Ivan Hirst έπαιξε βασικό ρόλο σε αυτήν την εξέλιξη. Ήταν η διορατικότητα και το ταλέντο του για αυτοσχεδιασμό που επέτρεψαν να ξεκινήσει η παραγωγή αυτοκινήτων στα χρόνια που κυριαρχούνταν από ελλείψεις σε κάθε επίπεδο. Με τον ενθουσιασμό του για την τεχνολογία και τα αυτοκίνητα, και τη διακριτική του στάση, κατάφερε να μετατρέψει ένα μερικώς κατεστραμμένο εργοστάσιο, ξανά σε μη στρατιωτική βιομηχανική εταιρεία, μέσα σε εντυπωσιακά σύντομο χρονικό διάστημα.

Ετσι, η σειρά παραγωγής του Type 1, το οποίο αργότερα έγινε παγκοσμίως γνωστό ως «Beetle», ξεκίνησε στις 27 Δεκεμβρίου 1945. Μάλιστα, η βρετανική στρατιωτική κυβέρνηση είχε ήδη εκδώσει μια παραγγελία για 20.000 οχήματα τον Αύγουστο του 1945. Η έναρξη της παραγωγής ήταν σύμφωνη με τη μεταγενέστερη βρετανική πολιτική για τη Γερμανία, για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας, το οικονομικό θαύμα, όπως χαρακτηρίστηκε.

Ο εκδημοκρατισμός ήρθε και στην Volkswagenwerk, καθώς στις 27 Νοεμβρίου 1945 το Συμβούλιο Εργασίας που εκλέχτηκε σε δημοκρατική ψηφοφορία, πραγματοποίησε τη πρώτη του συνεδρίαση.

Παρ’ όλα αυτά, υπήρχαν σημαντικά προβλήματα στον εφοδιασμό του εργατικού δυναμικού με τροφή και διαμονή. Η παραγωγή παρεμποδίστηκε επίσης, από τον εφοδιασμό σε πρώτη ύλη και ενέργεια. Πάντως, παρά τις δύσκολες αυτές συνθήκες, το πρώτο sedan της Volkswagen εγκατέλειψε τη γραμμή παραγωγής λίγο μετά τα Χριστούγεννα. Η Wolfsburg και η Volkswagenwerk GmbH έλαβαν καθυστερημένα χριστουγεννιάτικο δώρο, μόλις οκτώ μήνες μετά το τέλος του πολέμου. Μέχρι το τέλος του 1945, είχαν κατασκευαστεί 55 οχήματα.

Από το 1946 έως τη μεταρρύθμιση του νομίσματος, παράγονται περίπου 1.000 οχήματα το μήνα. Δεν ήταν δυνατή η παραγωγή περισσότερων οχημάτων λόγω της έλλειψης υλικών, της διανομής και της έλλειψης προσωπικού. Οι διαχειριστές έθεσαν τα θεμέλια για περαιτέρω ανάπτυξη της εταιρείας μέχρι το φθινόπωρο του 1949. Καθιέρωσαν ένα σύστημα εξυπηρέτησης πωλήσεων και άρχισαν να εξάγουν το sedan Volkswagen το 1947.

Η απόφαση να ξεκινήσει η σειρά παραγωγής του Volkswagen Type 1 ήταν η αφετηρία μιας μοναδικής ιστορίας επιτυχιών. Με τον ανεπίσημο χαρακτηρισμό του VW Beetle, το αυτοκίνητο έγινε το πιο δημοφιλές μοντέλο αυτοκινήτου σε όλο τον κόσμο, με ρεκόρ τόσο για τη διάρκεια όσο και τον όγκο παραγωγής. Η Volkswagen διέκοψε μόνο την παραγωγή του VW Beetle στο Μεξικό το 2003, μετά την κατασκευή 21.529.464 οχημάτων, συμπεριλαμβανομένων περίπου 15,8 εκατομμυρίων στη Γερμανία.

Tο Beetle, το 1998 παράχθηκε σε στη νέα του έκδοση, με νέα εμφάνιση αλλά στην ίδια φόρμα, με κίνηση στον μπροστινό άξονα και κινητήρα μπροστά, σε αντίθεση με το πρώτο μοντέλο, βασισμένο στο πάτωμα του Golf.

Ωστόσο, η εξέλιξη του ομίλου της VW και η νέα τάση προς την ηλεκτροκίνηση, οδήγησαν τον γερμανικό όμιλο στην απόφαση να σταματήσει οριστικά η παραγωγή του.