Άδεια οδήγησης: η διαδρομή της στo χρόνο
Δημήτρης Μπαλής
Ένα ακόμη ενδιαφέρον έκθεμα, ανάμεσα στα 160 οχήματα και τα συνολικά 1.500 εκθέματα της μόνιμης έκθεσης του Μουσείου Mercedes-Benz, παρουσιάζουμε σήμερα.
Το αντλούμε από τα εκθέματα «33 Extras», που έχουν χαρακτηριστικές ιστορίες. Η σημερινή αναφορά, έχει σχέση με την άδεια οδήγησης.
1 – Benz: Ο Carl Benz, ο εφευρέτης του αυτοκινήτου, ήταν πιθανώς το πρώτο άτομο στην ιστορία που έλαβε άδεια οδήγησης – ακόμη και αν, τότε, ένα έγγραφο με αυτό το όνομα δεν είχε ακόμη αναπτυχθεί. Ωστόσο, ήδη από το 1888, το περιφερειακό γραφείο του Μάνχαϊμ, στο Μεγάλο Δουκάτο του Μπάντεν, του έδωσε άδεια να «κάνει δοκιμές με το αυτοκίνητο ευρεσιτεχνίας που παρήγαγε».
2 – Παγκοσμίως: Η Γερμανική Αυτοκρατορία εισήγαγε επίσημα την άδεια οδήγησης ως πιστοποιητικό για την «καταλληλότητα των οδηγών για την οδήγηση» το 1909. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο νόμος περί αυτοκινήτου, που εγκρίθηκε το 1903, καθιστούσε υποχρεωτική την κατοχή άδειας οδήγησης από την 1η Ιανουαρίου 1904. Στις ΗΠΑ, οι πρώτες πολιτείες εισήγαγαν την άδεια ήδη από το 1903 και στη Γαλλία, όπου το αυτοκίνητο ήταν δημοφιλές ιδιαίτερα νωρίς, οι άδειες οδήγησης ήταν ήδη απαιτητές από το 1899. Εκείνη, την πρώτη χρονιά, εκδόθηκαν σχεδόν 1.800 άδειες οδήγησης, μόνο στην περιοχή του Παρισιού. Παρεμπιπτόντως, η χρήση αλόγου και καροτσιού δεν απαιτούσε άδεια και η άδεια οδήγησης για άμαξες ήταν υποχρεωτική στη Γερμανία από το 2017!
3 – Μαθήματα: Σήμερα, πρέπει να παρακολουθήσετε μαθήματα και να περάσετε από ένα θεωρητικό καθώς και ένα πρακτικό τεστ πριν πάρετε άδεια οδήγησης. Σε όσους περάσουν τις εξετάσεις, παραδίδεται το έγγραφο, επιτρέποντας στους κατόχους να οδηγούν αυτοκίνητο σε δημόσιους δρόμους. Η ιστορία των σχολών οδήγησης ξεκινά από τις αρχές του 20ού αιώνα. Μεταξύ άλλων, ο μηχανικός οχημάτων με έδρα το Μανχάιμ και ο οδηγός αγώνων Jean Pfanz, υπάλληλος της Benz & Cie., ίδρυσαν την πρώτη σχολή οδήγησης Benz το 1904. Η πρώτη γερμανική δοκιμαστική οδήγηση πραγματοποιήθηκε το 1904 στην Πρωσία.
4 – Επάγγελμα: Για πολλούς ανθρώπους, η άδεια οδήγησης είναι το θεμέλιο για το επάγγελμά τους: για παράδειγμα, οδηγοί φορτηγών και οδηγοί ταξί, οδηγοί λεωφορείων και μέλη του προσωπικού σε εταιρείες logistics. Ένα από τα «33 Extras» που εκτίθενται στο Μουσείο Mercedes-Benz, είναι μορφή άδειας οδήγησης για τον οδηγό και τον υπάλληλο της Benz, Josef Strassl, που εκδόθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 1910.
5 – Ψηφιακή: Στη Γερμανία, η άδεια οδήγησης παλαιότερα ήταν γκρι ή ροζ χαρτί. Από το 1999 η άδεια οδήγησης έγινε πλαστική κάρτα. Ωστόσο, οι ψηφιακές εκδόσεις κερδίζουν έδαφος εδώ και αρκετό καιρό. Για παράδειγμα, η Εσθονία, το Κοσσυφοπέδιο και, από το φθινόπωρο του 2019, η Νορβηγία χρησιμοποιούν εφαρμογές για άδειες οδήγησης.
6 – Αθλητισμός: Όποιος λαχταρά να βιώσει το πάθος του για το μηχανοκίνητο αθλητισμό, από πρώτο χέρι, χρειάζεται μια ειδική άδεια οδήγησης για οδηγούς αγώνων. Οι διαθέσιμες κατηγορίες κυμαίνονται από αρχάριους έως σούπερ άδειες για τη Φόρμουλα 1. Σήμερα, χρειάζεται μια έγκυρη, τυπική άδεια οδήγησης για να μπορεί να αγωνιστεί κάποιος στο κορυφαίο σπορ του μηχανοκίνητου αθλητισμού. Μέχρι και το 2015, αυτό δεν ήταν υποχρεωτικό.
7 – Μέλλον: Στο άμεσο μέλλον δεν θα μπορούμε να κάνουμε χωρίς άδειες οδήγησης. Ωστόσο, όταν τα οχήματα αρχίσουν να κινούνται αυτόνομα στο μέλλον, ποιος θα χρειαστεί τότε άδεια οδήγησης; Ο ιδιοκτήτης του οχήματος ή το όχημα;
