Αιολική Ενέργεια στην Ελλάδα: συνολική ισχύς, κατανομή και επενδύσεις

Δημήτρης Μπαλής

Στα 4.681,4 MW έφθασε η συνολική αιολική ισχύς στην Ελλάδα, στο τέλος του 2022, σύμφωνα με την ετήσια Στατιστική της Αιολικής Ενέργειας στη χώρα μας, που ανακοίνωσε η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ).

Το 2022 συνδέθηκαν στο δίκτυο 68 νέες ανεμογεννήτριες, συνολικής αποδιδόμενης ισχύος 230 MW, που αντιστοιχούν σε επενδύσεις άνω των 230 εκατ. ευρώ, ήτοι +5,2% σε σχέση με το τέλος του 2021.

Ο θετικός αυτός ρυθμός ανάπτυξης είναι μειωμένος σε σχέση με την επίδοση του κλάδου το 2021. Η επιβράδυνση της ανάπτυξης οφείλεται, μεταξύ άλλων, στην αυξημένη γραφειοκρατία και τα διοικητικά εμπόδια.

Κατά το 2022, στο Ελληνικό Σύστημα:

• η μεγαλύτερη ωριαία διείσδυση αιολικής ισχύος ήταν 83,4% και παρατηρήθηκε τη Δευτέρα 21.11.2022 (02:00 – 03:00)
• συνολικά για 2.138 ώρες του έτους η διείσδυση αιολικής ισχύος ήταν πάνω από 30%
• συνολικά για 4.192 ώρες η διείσδυση των μεταβλητών Α.Π.Ε. ήταν πάνω από 30% και για 1.601 ώρες ήταν πάνω από 50%
• η συνολική ωριαία διείσδυση των Α.Π.Ε. ξεπέρασε το 100% της ζήτησης για 31 ώρες κατά το 2022.

Σημειώνεται ότι το Εθνικό Διασυνδεδεμένο Σύστημα της χώρας ανταποκρίθηκε χωρίς πρόβλημα στις μεγάλες αυτές διεισδύσεις.

Οι δρομολογημένες επενδύσεις

Κατά το τέλος του 2022 ήταν υπό κατασκευή πάνω από 840 MW νέων αιολικών πάρκων, η μεγάλη πλειονότητα των οποίων αναμένεται να συνδεθεί στο δίκτυο εντός των επόμενων 18 μηνών. Ακόμα 450 MW βρίσκονται σε φάση συμβολαιοποίησης ή επίκειται η έναρξη κατασκευής τους. Ως αποτέλεσμα, η συνολική αιολική ισχύς θα φθάσει περίπου τα 6 GW, μέσα στην επόμενη τριετία.

Η γεωγραφική κατανομή

Σε επίπεδο Περιφερειών, η Στερεά Ελλάδα παραμένει στην κορυφή των αιολικών εγκαταστάσεων, καθώς φιλοξενεί 1.872 MW (40%) και ακολουθεί η Πελοπόννησος με 639 ΜW (14%) και η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη, όπου βρίσκονται 534 MW (11%).

Οι επενδυτές

Όσον αφορά τους επιχειρηματικούς ομίλους, μετά τις πρόσφατες εξαγορές και μετοχικές αλλαγές, στις 5 κορυφαίες κατατάσσονται:

• η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με 713,6 MW (15,2%)
• η ΜORE με 706 MW (15,1%)
• η Iberdrola Rokas με 375 MW (8%)
• η ENEL Green Power με 368 MW (7,9%) και
• η EREN με 250 MW (5,3%)

Ακολουθούν η EDF, ο όμιλος Μυτιληναίου, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες, η Jasper Energy, η Cubico, η ΕΛΠΕ Ανανεώσιμες κ.α.

Εντός του 2022 ολοκλήρωσαν νέα αιολικά πάρκα 12 διαφορετικοί, μεγάλοι και μικροί, επιχειρηματικοί όμιλοι. Τις περισσότερες επενδύσεις συνέδεσαν στο δίκτυο η Iberdrola Rokas (104,6 MW) και ο όμιλος Μυτιληναίου (43,2 MW). Ο πλουραλισμός αυτός αποδεικνύει τη δυναμική και την ανθεκτικότητα του κλάδου.

Οι κατασκευαστές

H εικόνα για τους κατασκευαστές των ανεμογεννητριών είναι η εξής:

• η Vestas έχει προμηθεύσει το 46,1% της συνολικής αποδιδόμενης αιολικής ισχύος στην Ελλάδα. Ακολουθούν η Enercon με 24,6%, η Siemens Gamesa με 17,6%, η Nordex με 6,7% και η GE Renewable Energy με 3,6%.

Ειδικά για το 2022, τις νέες ανεμογεννήτριες προμήθευσαν:

• η Vestas κατά 74% (170 ΜW), η Enercon κατά 15,3% (35,1 MW), η GE Renewable Energy κατά 6,5% (15 ΜW), η Goldwind κατά 4% (9 MW) και η EWT (0,8 MW).

Τα έργα των διαγωνισμών

Κατά την περίοδο 2018-2021 έχουν επιλεγεί μέσω των διαγωνισμών της ΡΑΕ αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 1.426MW. Όμως, εξαιτίας κυρίως των καθυστερήσεων που προκαλούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια, μόλις τα 426,4 MW (το 30%), λειτούργησαν στο τέλος του 2022.

Οι καθυστερήσεις αυτές δεν είναι χωρίς συνέπειες. Η τιμή αποζημίωσης των αιολικών πάρκων που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς και δεν έχουν υλοποιηθεί, ακόμα είναι πολύ μικρότερη από το κόστος παραγωγής από φυσικό αέριο ή λιγνίτη. Τα αιολικά αυτά έργα, συνολικής ισχύος 1 GW, εάν είχαν ολοκληρωθεί έγκαιρα, θα πρόσφεραν περισσότερη φθηνή ενέργεια.

«Ειδικά σήμερα, η ανάγκη για περισσότερα αιολικά πάρκα είναι πιο έντονη. Τα αιολικά πάρκα αποτελούν έργα εθνικής σημασίας καθώς, όσο αυξάνεται η διείσδυσή τους, μειώνεται η τιμή της ενέργειας για τον καταναλωτή και ενισχύεται η ενεργειακή ασφάλεια και η ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας. Η πρόσφατη υποχώρηση των τιμών του φυσικού αερίου δεν πρέπει να αποπροσανατολίζει. Όσο καθυστερούμε την ενεργειακή μετάβαση, τόσο πιο πιθανό είναι η κρίση των τιμών ενέργειας να επανακάμψει. Περαιτέρω, τα αιολικά πάρκα παράγουν ενέργεια όλες τις ώρες του 24ώρου και έτσι, συνδυαζόμενα με όλες τις άλλες ανανεώσιμες, διασφαλίζουν ένα ισορροπημένο και πιο οικονομικό ενεργειακό σύστημα με ακόμα χαμηλότερο συνολικό κόστος για τον καταναλωτή», υποστηρίζει ο πρόεδρος του ΔΣ της ΕΛΕΤΑΕΝ, Παναγιώτης Λαδακάκος.