Απαντάμε στα θέλω του τουρίστα του 21ου αιώνα

Δημήτρης Μπαλής

Εχοντας μια πολύ καλή αφετηρία, ο ελληνικός τουρισμός θα επιχειρήσει, βάσει ενός βραχυπρόθεσμου σχεδίου που ήδη έχει καταρτίσει το Υπουργείο Τουρισμού, αναμένοντας το Εθνικό Σχέδιο για τον τουρισμό της 10ετίας, να κάνει rebranding.

Στόχος δεν είναι να αποδομήσει ότι θετικό έχει συμβεί μέχρι στιγμής, σε μια δεκαετία “τρελής κούρσας”, αλλά το αντίθετο, να ενδυναμώσει το τουριστικό προϊόν με περισσότερα χαρακτηριστικά, με έμφαση στην βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, την διάχυση του τουρισμού σε περισσότερες περιοχές, όλες τις εποχές του χρόνου, στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογικών εργαλείων, στην αναβάθμιση της εκπαίδευσης, στη βελτίωση των εσόδων και της ποιότητας των καταλυμάτων.

2019: επιτυχής χρονιά κόντρα στην τάση

Μολονότι το 2019 η διαφήμιση του ελληνικού τουρισμού ξεκίνησε τον Ιούνιο (!), έναν μήνα πριν τις εκλογές που κι αυτές επηρέασαν διότι είχαμε αλλαγή κυβέρνησης και πολιτικής ηγεσίας στο Υπουργείο Τουρισμού, παρά τα έκτακτα περιστατικά, όπως η χρεωκοπία της Thomas Cook και όσα συνέβησαν σε Χαλκιδική (φυσικές καταστροφές), Σαμοθράκη (διακοπή ακτοπλοϊκής σύνδεσης) και νησιά του Βορείου Αιγαίου (μεταναστευτικό), εντούτοις η χρονιά κλείνει με ένα ακόμη ρεκόρ αφίξεων (+4%), πάνω από 31,199 εκατ. και νέο ρεκόρ εσόδων που αναμένεται να κλείσει κοντά στα 18,145 δισ. ευρώ (+12,6%), σε σχέση με το 2018. Επίσης, εντυπωσιακά κινήθηκε η κρουαζιέρα με +15%.

Ο τουρισμός συνέβαλε αποφασιστικά ώστε η χώρα μας να υπερβεί το όριο ανάπτυξης του 2% και θα συμβάλλει τα μέγιστα στην επίτευξη του στόχου του 2,8% του 2020.

Βελτίωση παρουσίασε και η Μέση κατά Κεφαλήν Δαπάνη, από 498 ευρώ το 2018 σε 559 ευρώ το 2019, ωστόσο απέχουμε πολύ από τα περίπου 800 ευρώ που είναι ο μέσος όρος παγκοσμίως.

Τα μεγάλα ζητούμενα – το φαινόμενο της εποχικότητας

Η αύξηση της Μέσης κατά Κεφαλήν Δαπάνης, στα 580 ευρώ για το 2020, που επιτυγχάνεται μέσω της βελτίωσης της ποιότητας των τουριστών, αν και αυτό είναι σχετικά δύσκολο να το πετύχεις, είναι το πρώτο μεγάλο ζητούμενο. Αυτό, αναμένεται να συνεισφέρει στο άλλο μεγάλο ζητούμενο, στο κλείσιμο της ψαλίδας ανάμεσα στις αφίξεις και στα έσοδα, που δεν συμβαδίζουν ποσοστιαία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού, η Ελλάδα βρίσκεται στην 13η θέση, όσον αφορά τις αφίξεις και στην 24η όσον αφορά στα έσοδα.

Το τρίτο μεγάλο ζητούμενο είναι η διάχυση του ελληνικού τουρισμού σε όλη τη χώρα, καθώς στις 5 περιφέρειες: Νότιο Αιγαίο, Κεντρική Μακεδονία, Κρήτη, Αττική και Ιόνια Νησιά, συγκεντρώνεται το 87% της τουριστικής κίνησης και άλλο τόσο ποσοστό και μεγαλύτερο, των τουριστικών εσόδων. Επίσης, το 78% των διανυκτερεύσεων προέρχεται από χώρες της Ε.Ε. Γερμανία, Αγγλία και Γαλλία είναι οι πρώτες αγορές, ενώ μεγάλη άνοδο σημείωσαν οι ΗΠΑ.

Το φαινόμενο της εποχικότητας μπορεί να λυθεί, εν μέρει, με τη σύμπραξη των περιφερειών της χώρας, που έχουν και την οικονομική δυνατότητα για προβολή. Το “κάθε χωριό και προορισμός”, κάλλιστα μπορεί να αποτελέσει σλόγκαν στα χείλη όλων.

Στρατηγικοί στόχοι 2020

Επειδή όλα μετρώνται και θα μετρηθούν σε νούμερα, το Υπουργείο Τουρισμού σε μια χρονιά που χαρακτηρίζεται από έντονο Brexit, από ενδεχόμενη παγκόσμια οικονομική ύφεση, από αστάθεια στην περιοχή μας και από το μεταναστευτικό στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, θέτει ως στόχο για το 2020 το +10% στις εισπράξεις, το +5% στις αφίξεις, το +5% στις διανυκτερεύσεις, το +4,5% αύξηση στη Μέση κατά Κεφαλήν Δαπάνη, στην επέκταση της τουριστικής περιόδου τους μήνες Απρίλιο – Μάιο και Σεπτέμβριο – Οκτώβριο και το 3% αύξηση σε ποιοτικότερα καταλύματα 4 και 5 αστέρων.

Η διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού, η διευκόλυνση των θεωρήσεων (visa), καθώς αναμένουμε περισσότερους Ρώσους και Κινέζους, το “άνοιγμα” σε νέες αγορές όπως: Κίνα, Σαουδική Αραβία και Ινδία, η ανάδειξη της γαστρονομίας και βέβαια του πολιτισμού, αποτελούν ακρογωνιαίους λίθους για την επίτευξη των στόχων, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, επιχειρώντας ένα γενικότερο re-branding του ελληνικού τουρισμού.

Παράλληλα, ξεκίνησε εγκαίρως, από τώρα τον Ιανουάριο η διαφημιστική προβολή της Ελλάδας με σλόγκαν «Greece. Always in season», ενώ δρομολογείται καμπάνια για τα νησιά του Βορείου Αιγαίου, ώστε να αντιστραφεί η εικόνα που υπάρχει διεθνώς, ενισχύονται οι δράσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου, υποστηρίζονται έργα ΕΣΠΑ, επιταχύνονται οι διαδικασίες για μπλοκαρισμένα τουριστικά ακίνητα της ΕΤΑΔ και του ΤΑΙΠΕΔ και αναβαθμίζεται η τουριστική συνείδηση (συνεργασία με Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος).

Επίσης, έχει ξεκινήσει η μετεγκατάσταση του Υπουργείου Τουρισμού και του ΕΟΤ, σε κτίριο της Ομόνοιας (πρώην Εφετείο Αθηνών και ξενοδοχείο Ambassadeur), γεγονός που θα αποφέρει όφελος κατά 18 εκατ. ευρώ το χρόνο από ενοίκια.

Ανατροπή του μοντέλου τουριστικής εκπαίδευσης

Το 2019 το Υπουργείο Τουρισμού εξήγγειλε την ίδρυση Πανεπιστημίου Εφαρμοσμένων Τουριστικών Σπουδών, το οποίο αναμένεται να τεθεί εν νέου στη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου της προσεχούς Πέμπτης. Θέληση του πρωθυπουργού είναι να γίνει, αν και υπάρχουν αντιδράσεις εκτός και εντός κυβέρνησης (!!!).

Πάντως, η αναβάθμιση της τουριστικής εκπαίδευσης αποτελεί αυτοσκοπό. Το Υπουργείο Τουρισμού θέλει εκπαίδευση παγκόσμιας κλάσης, ώστε να έρχονται οι ξένοι να σπουδάζουν τουριστικά στην Ελλάδα, ενώ ήδη γίνονται κινήσεις προς μεταλυκειακές και μεταπτυχιακές σπουδές. Ομως, το σημαντικότερο και το ορθότερο, είναι το εξειδικευμένο Πανεπιστήμιο.

Βραχυχρόνιες μισθώσεις

Σε λίγες ημ΄ρες θα συνεδριάσει η διυπουργική επιτροπή, ώστε να καθοριστούν όλες οι νομοθετικές παρεμβάσεις, προκειμένου να υπάρχει ισορροπία στην αγορά.