Χρονιά ρεκόρ για την καθαρή ενέργεια στην Ελλάδα, το 2023

Δημήτρης Μπαλής

Τα νούμερα παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας το 2023 είναι εντυπωσιακά και εύκολα διαπιστώνουμε ότι χρόνο με τον χρόνο η πράσινη ενέργεια διεισδύει στη ζωή μας.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 47,92% της παραγόμενης ενέργειας ήταν από ανανεώσιμες πηγές και το 9.08% από υδροηλεκτρικά, δηλαδή το 57% ήταν καθαρή ενέργεια.

Το υπόλοιπο 43% της παραγωγής ενέργειας, ήταν 32,84% από φυσικό αέριο και το 10,13% από την καύση λιγνίτη.

Τώρα, ως προς την κατανάλωση ενέργειας, είχαμε 21,34 TWh από ΑΠΕ, 4,05 TWh από υδροηλεκτρικά, 14,63 TWh από φυσικό αέριο και 4,51 TWh από λιγνίτη.

Συνολικά, η ζήτηση ενέργειας το 2023 ήταν χαμηλότερη από το 2022. Η μέγιστη συνολική ζήτηση σημειώθηκε στις 26 Ιουλίου 2023 στις 3 το μεσημέρι με 10.385 MW και η ελάχιστη στις 17 Απριλίου, στις 5 το πρωί, με 3.370 MW.

Ο μήνας με τη μεγαλύτερη στην ιστορία κατανάλωση καθαρής ενέργειας ήταν ο Αύγουστος με 2,25 TWh.

Ως προς την εξέλιξη της παραγωγής ενέργειας, σημειώνουμε ότι το 2014 το 30,16% ήταν πράσινη ενέργεια και το 69,84% συμβατική, φθάνοντας χρόνο με τον χρόνο στο 57% – 43% και έπεται συνέχεια.

Διανέμεται το «τέλος υπέρ καταναλωτών» στους οικιακούς καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας που διαμένουν σε περιοχές της Ελλάδας όπου λειτουργούν αιολικά πάρκα

Μεγάλη είναι η ενίσχυση που προσφέρει η διανομή του τέλους σε τοπικές και δημοτικές κοινότητες της χώρας.

Πάρα πολλοί από τους ενισχυόμενους πληθυσμούς κατοικούν σε μικρές ορεινές ή νησιωτικές κοινότητες. Η διατήρηση του ανθρώπινου αυτού δυναμικού στους τόπους καταγωγής και μόνιμης κατοικίας τους είναι μια στρατηγική εθνικής σημασίας. Η αιολική ενέργεια συμβάλλει σε αυτή τη στρατηγική, όχι μόνο με το ειδικό τέλος που αποδίδει στις κοινότητες αλλά και μέσω των έργων υποδομής και των άλλων αναπτυξιακών ωφελειών που προσφέρει.

Τα ποσά του ειδικού τέλους που διανέμονται είναι τα ποσά που, με βάση το νόμο, παρακρατούνται αυτόματα από τις πληρωμές προς τα αιολικά πάρκα με σκοπό να μειώνουν το λογαριασμό ρεύματος των οικιακών καταναλωτών και αντιστοιχούν στο 1% – 1,2% του τζίρου των έργων[1]. Αντίστοιχες παρακρατήσεις γίνονται από τα μικρά υδροηλεκτρικά (ΜΥΗ), τους σταθμούς βιοενέργειας και μερικά φωτοβολταϊκά.

Συγκεκριμένα, με πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας[2] δημοσιοποιήθηκαν τα ποσά ανά  κοινότητα που θα λάβουν οι καταναλωτές για την παραγωγή Α.Π.Ε. των ετών 2021 και 2022. Στις ίδιες κοινότητες, οι δήμοι οφείλουν να διαθέτουν για τοπικά έργα το μέγιστο μέρος των ποσών που αποδίδονται σε αυτούς και ισούται με το 1,7% – 1,8% του τζίρου των έργων[3].

Το συνολικό ποσό για τα έτη 2021 και 2022 ανέρχεται σε 62 εκατομμύρια ευρώ. Από αυτό:

• 23,1 εκατομμύρια ευρώ χρησιμοποιούνται για τη μείωση των λογαριασμών των οικιακών καταναλωτών.
• 39 εκατομμύρια ευρώ χρησιμοποιούνται για τοπικά έργα που πρέπει να εκτελούνται από τους Δήμους.

Το 87,5% αυτών των ποσών, ήτοι πάνω από 54 εκατ. ευρώ, προέρχεται από τα αιολικά πάρκα.

Η διανομή των 23,1 εκατ. ευρώ στους καταναλωτές θα ξεκινήσει με την οριστικοποίηση του καταλόγου που δημοσιοποίησε το ΥΠΕΝ. Από αυτά, πάνω από 20 εκατ. ευρώ προέρχονται από τα αιολικά πάρκα.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα συμπεράσματα από την επεξεργασία των αναλυτικών στοιχείων

Τα ποσά από τα αιολικά πάρκα στους οικιακούς καταναλωτές ρεύματος ανά Δήμο

Από τους ΟΤΑ της χώρας, τα μεγαλύτερα συνολικά ποσά για τους κατοίκους τους αφορούν τους καταναλωτές στους ακόλουθους Δήμους:

• Καρύστου Ευβοίας (3,2 εκατ. ευρώ)
• Θηβαίων Βοιωτίας (1,9 εκατ. ευρώ)
• Αρριανών Ροδόπης (1 εκατ. ευρώ)
• Τανάγρας Βοιωτίας (874 χιλ. ευρώ)
• Αλεξανδρούπολης Έβρου (760 χιλ. ευρώ)
• Σητείας Κρήτης (669 χιλ. ευρώ)
• Ύδρας (631 χιλ. ευρώ)
• Τρίπολης Αρκαδίας (630 χιλ. ευρώ)
• Δελφών Φωκίδας (594 χιλ. ευρώ)

Τα ποσά από τα αιολικά πάρκα στους οικιακούς καταναλωτές ρεύματος ανά Κοινότητα

Ιδιαίτερα ευνοημένοι είναι οι κάτοικοι μικρών κοινοτήτων της επαρχίας. Οι κοινότητες των οποίων οι οικιακοί καταναλωτές θα λάβουν τα μεγαλύτερα ποσά χάρη στα αιολικά πάρκα που φιλοξενούν είναι:

• Η κοινότητα Ύδρας  (631 χιλ. ευρώ)
• Η κοινότητα Αισύμης Έβρου (558 χιλ. ευρώ)
• Η κοινότητα Στουππαίων Ευβοίας (556 χιλ. ευρώ)
• Η κοινότητα Θίσβης Βοιωτίας (486 χιλ. ευρώ)
• Η κοινότητα Νέων Στύρων Ευβοίας (453 χιλ. ευρώ)
• Η κοινότητα Κομίτου Ευβοίας (425 χιλ. ευρώ)
• Η κοινότητα Δεσφίνας Φωκίδας (387 χιλ. ευρώ)
• Η κοινότητα Κέχρου Ροδόπης (379 χιλ. ευρώ)
• Η κοινότητα Οργάνης Ροδόπης (368 χιλ. ευρώ)
• Η κοινότητα Παλαικάστρου Σητείας (338 χιλ. ευρώ)
• Η κοινότητα Ερατύρας Κοζάνης (323 χιλ. ευρώ)

Οι Περιφέρειες της χώρας

Σε επίπεδο Περιφερειών, η πιο ευνοημένη περιοχή της ηπειρωτικής χώρας είναι η Στερεά Ελλάδα με 9,3 εκατ. ευρώ στους καταναλωτές των κοινοτήτων της. Από τις νησιωτικές Περιφέρειες, η πιο ευνοημένη είναι η Κρήτη με 1,3 εκατ. ευρώ χάρη κυρίως στα αιολικά πάρκα της ανατολικής Κρήτης.

Όλα, τα ανωτέρω ποσά αφορούν την καταβολή στους δικαιούχους καταναλωτές για δύο μόνο έτη (2021 και 2022). Βεβαίως, οι καταβολές θα συνεχίζονται με την μορφή μειώσεων στους λογαριασμούς κατανάλωσης για όλη τη διάρκεια λειτουργίας των αιολικών πάρκων.