Έλενα Κουντουρά: Οι γυναίκες στα Διοικητικά Συμβούλια

Μετά από δέκα χρόνια καθυστερήσεων επιτεύχθηκε Συμφωνία-σταθμός για την ισότητα των φύλων στις τριμερείς διαπραγματεύσεις της Κομισιόν, του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις οποίες συμμετείχε η Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Έλενα Κουντουρά ως εισηγήτρια της πολιτικής της ομάδας.

Η Έλενα Κουντουρά εξέφρασε την ικανοποίησή της για την επίτευξη της συμφωνίας, που σηματοδοτεί την έγκριση δεσμευτικών μέτρων για τουλάχιστον  40%  εκπροσώπηση των γυναικών στις θέσεις των μη εκτελεστικών διοικητικών στελεχών στα διοικητικά συμβούλια των εισηγμένων εταιρειών στην ΕΕ. 

Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων η εισηγήτρια της LEFT Έλενα Κουντουρά πίεσε ώστε η τελική συμφωνία να περιλαμβάνει φιλόδοξους στόχους, δεσμευτικά μέτρα, διαφανείς διαδικασίες πρόσληψης, συγκεκριμένες κυρώσεις, μια περιορισμένη ρήτρα αναστολής, φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα για την έναρξη της εφαρμογής της Οδηγίας αλλά και για τη συμμόρφωση με τους στόχους της, τη συνεχή εποπτεία από την Επιτροπή σχετικά με την πρόοδο που σημειώνουν τα Κράτη Μέλη και μια φιλόδοξη ρήτρα αναθεώρησης.

Συγκεκριμένα, η διαπραγματευτική ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πέτυχε:

• Tη διαγραφή αναφορών στην αρχική πρόταση της Κομισιόν που υπονόμευαν την αποτελεσματικότητα της Οδηγίας, όπως η πρόβλεψη που εξαιρούσε τις εταιρείες στις οποίες τα μέλη του υποεκπροσωπούμενου φύλου αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 10% του εργατικού δυναμικού από την υποχρέωση να εφαρμόσουν τους στόχους που θέτει η Οδηγία.
• Tη μείωση του χρονοδιαγράμματος για τη μεταφορά της Οδηγίας στο εθνικό δίκαιο των Κρατών μελών (από τρία έτη που υποστήριζε το Συμβούλιο) σε δύο έτη από την ημερομηνία έκδοσης.
• Tη μείωση των προθεσμιών για την υποχρέωση συμμόρφωσης με τους στόχους της Οδηγίας έως το τέλος Ιουνίου 2026, αντί για τις 31 Δεκεμβρίου 2027 όπως προέβλεπε η πρόταση του Συμβουλίου.
• Tην υιοθέτηση αποτελεσματικών, αποτρεπτικών και αναλογικών κυρώσεων για τις εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με τις ανοικτές και διαφανείς διαδικασίες διορισμού στελεχών, αλλά και τη δημιουργία μιας λίστας εταιρειών με την καλύτερη φήμη (faming list) που επιτυγχάνουν τους στόχους.

Το ευρωκοινοβούλιο κατόρθωσε να συμπεριλάβει παραδείγματα συγκεκριμένων μέτρων επιβολής κυρώσεων, όπως πρόστιμα και την ακύρωση (από δικαστική αρχή) της επιλογής μελών του διοικητικού συμβουλίου για εταιρείες που παραβιάζουν τις εθνικές διατάξεις που θα θεσπιστούν σύμφωνα με την οδηγία, αλλά και τον αποκλεισμό από δημόσιους διαγωνισμούς για τις εταιρίες που δεν συμμορφώνονται.

Επίσης υιοθετήθηκε η θέση του ευρωκοινοβουλίου που ορίζει ότι η Κομισιόν θα εξετάσει στη βάση της προόδου των στόχων που θέτει η Οδηγία την ανάγκη τροποποίησής της, για παράδειγμα, επεκτείνοντας το πεδίο εφαρμογής της σε μη εισηγμένες επιχειρήσεις που δεν εμπίπτουν στον ορισμό των μΜΕ ή την αναθεώρηση συγκεκριμένων στόχων.

Ακόμη, καθιερώνονται διαφανείς διαδικασίες πρόσληψης στις εταιρείες, έτσι ώστε τουλάχιστον το 40% των θέσεων μη εκτελεστικών διοικητικών στελεχών ή το 33% του συνόλου των θέσεων διοικητικών στελεχών -εκτελεστικών και μη εκτελεστικών διευθυντών- να καλύπτονται από το υποεκπροσωπούμενο φύλο.

Σημειώνεται ότι σήμερα, μόλις  το 30,6% των μελών των διοικητικών συμβουλίων στις μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες της ΕΕ είναι γυναίκες, με σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών (από 45,3% στη Γαλλία έως 8,5% στην Κύπρο), ενώ μόνον 9 από τα 27 κράτη μέλη διαθέτουν εθνική νομοθεσία όσον αφορά την ισότητα των φύλων στα διοικητικά συμβούλια.

Στην Ελλάδα,  οι γυναίκες αποτελούν μόλις  το 25,7% των μη εκτελεστικών διευθυντών και το 20,2%  των εκτελεστικών διευθυντών των μελών των διοικητικών συμβουλίων στις μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες.