Εντυπωσιακά αποτελέσματα υπόσχεται ο ελληνικός τουρισμός φέτος

Δημήτρης Μπαλής

Παρά τη διστακτικότητα ως προς τους απόλυτους αριθμούς, η υπουργός Τουρισμού Ελενα Κουντουρά και ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Γιάννης Ρέτσος, είναι άκρως αισιόδοξοι για το 2018.

Οι μεγάλες εκθέσεις τουρισμού στην Ευρώπη, αλλά και οι μικρότερες με θεματικό χαρακτήρα (εναλλακτικός τουρισμός), έδειξαν ότι η Ελλάδα φέτος κινείται σε πολύ υψηλά επίπεδα προκρατήσεων. Την ίδια στιγμή, οι πολλές αεροπορικές εταιρείες που επιχειρούν και θα επιχειρούν περισσότερο μετά την άνοιξη μέχρι και το φθινόπωρο στη νησιωτική χώρα, εμφανίζουν πολύ περισσότερες διαθέσιμες θέσεις. Μολονότι αυτό δεν σημαίνει απόλυτα ότι όλες οι θέσεις θα καλυφθούν από ταξιδιώτες, εντούτοις είναι ενδεικτικό ότι η αύξηση του ελληνικού τουρισμού ίσως κυμανθεί στο +10% σε σχέση με το 2017.

Την εκτίμηση αυτή έκανε η υπουργός Τουρισμού Ελενα Κουντουρά, μιλώντας σήμερα σε μια άτυπη συνάντηση που είχαμε, επισημαίνοντας ότι πηγαίνουμε συνολικά για 32 εκατ. τουρίστες, μαζί με την κρουαζιέρα. Φάνηκε βέβαια συγκρατημένα αισιόδοξη, όχι για την ποιότητα του ελληνικού τουρισμού ή για τη δουλειά που έχει γίνει στην προβολή της χώρας, αλλά από το γεγονός ότι έχουμε την Τουρκία ως αστάθμητο παράγοντα με όσα συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό.

Ακριβώς την ίδια εκτίμηση, είχε και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, Γιάννης Ρέτσος, ο οποίος παρουσίασε σήμερα, μέσω του ΙΝΣΕΤΕ, του Ινστιτούτου του Συνδέσμου που επεξεργάζεται τα στοιχεία τουρισμού, ορισμένα χρήσιμα συμπεράσματα.

Κατ’ αρχήν, οι προοπτικές της τουριστικής κίνησης στα Περιφερειακά αεροδρόμια της Ελλάδας, βάσει του προγραμματισμού των θέσεων των αεροπορικών εταιρειών στις 31/01/2018, για τη θερινή περίοδο του 2018, είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές (+22% σε σχέση με τα αντίστοιχα περσινά στοιχεία για την θερινή περίοδο του 2017). Αν και το γεγονός προοιωνίζει ένα νέο ρεκόρ αφίξεων για τον ελληνικό τουρισμό, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι αφενός ο προγραμματισμός αλλάζει διαρκώς καθώς εξελίσσεται η σεζόν, και αφετέρου οι αφίξεις υπολείπονται του αριθμού θέσεων, αναλόγως της πληρότητας των αεροπλάνων. Συνεπώς η αναμενόμενη τελική μεταβολή αεροπορικών αφίξεων θα διαφοροποιηθεί από αυτήν που δείχνει ο προγραμματισμός θέσεων του Ιανουαρίου.

Αύξηση από όλες τις χώρες

Σημαντικοί παράγοντες για την αυξημένη ζήτηση αεροπορικών θέσεων είναι το θετικό οικονομικό κλίμα (η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει την μεγαλύτερη αύξηση ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης της τελευταίας δεκαετίας για το 2018: +2,4%, έναντι πρόβλεψης +2,2% τον περασμένο Νοέμβριο και +1,8% προ έτους) που καταγράφεται σε όλες σχεδόν τις εξεταζόμενες αγορές (αύξηση ΑΕΠ, αύξηση καταναλωτικής εμπιστοσύνης και οικονομικού κλίματος). Εξαίρεση αποτελούν οι αγορές του Ηνωμένου Βασίλειου (λόγω εξασθένισης της λίρας έναντι του ευρώ και χαμηλής καταναλωτικής εμπιστοσύνης, ως επακόλουθα της απόφασης για Brexit), της Τουρκίας (λόγω συνεχούς υποτίμησης της τουρκικής λίρας και μεγάλων διακυμάνσεων της καταναλωτικής εμπιστοσύνης) και της Ρωσίας (εξασθένηση του Ρουβλίου έναντι του Ευρώ) – παρ’ όλ’ αυτά, με εξαίρεση τη Ρωσία που ο προγραμματισμός των θέσεων δείχνει μείωση, στις άλλες δύο αγορές οι οικονομικοί δείκτες δεν επιδρούν αρνητικά στον προγραμματισμό των θέσεων που είναι αυξημένος σε σχέση με πέρυσι.

Εξάλλου, αν και η ζήτηση θέσεων από Ρουμανία, Ελβετία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Δανία και Τουρκία, είναι αυξημένη, η συναλλαγματική ισοτιμία των νομισμάτων τους με το ευρώ έχει επιδεινωθεί, σε σύγκριση με το καλοκαίρι του 2017, και αυτό αναμένεται να επιδράσει αρνητικά στην ζήτηση.

Αύξηση στα περιφερειακά αεροδρόμια

Εξετάζοντας τις επιμέρους αγορές, αξιοσημείωτες είναι οι αυξήσεις που καταγράφονται στα Περιφερειακά αεροδρόμια από τις αγορές της Γερμανίας (+45% ή 1,3 εκατ.), του Ην. Βασιλείου (+20% ή 670 χιλ.), της Πολωνίας (+52% ή 448 χιλ.), της Αυστρίας (+60% ή 222 χιλ.), της Ιταλίας (+14% ή 169 χιλ.), της Ολλανδίας (+13% ή 124 χιλ.) και της Σουηδίας (+20% ή 123 χιλ.) ενώ στον αντίποδα μείωση καταγράφεται μόνο από τις αγορές της Ρωσίας (-12% ή -160 χιλ.). Επίσης παρατηρείται οριακή μείωση και από την αγορά της Κύπρου (-1% ή -3 χιλ.) που όμως είναι αισθητά μεγαλύτερη αν αφαιρεθεί η παρατηρούμενη αύξηση προς το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης.

Ανέβηκε θέσεις η Ελλάδα στις προτιμήσεις

Αναφορικά με τη θέση της Ελλάδας στον εξερχόμενο τουρισμό των εξεταζόμενων αγορών το 2016, παρατηρούμε ότι σε όλες βρίσκεται στο top-10 των κυριότερων τουριστικών προορισμών με εξαίρεση τις αγορές της Ρωσίας (11η) και των ΗΠΑ (25η). Ειδικότερα, κατέχει την 1η θέση στις γειτονικές αγορές της Βουλγαρίας, της Τουρκίας και της Κύπρου, την 2η θέση στην αγορά της Ρουμανίας ενώ στην γειτονική Ιταλία κατατάσεται στην 5η θέση. Αξιοσημείωτη είναι η θέση της Ελλάδας στις αγορές του Ην. Βασιλείου (6η), της Γαλλίας (7η) και της Γερμανίας (8η). Η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά όσον αφορά τους μεσογειακούς προορισμούς, με την Ελλάδα να βρίσκεται σε όλες τις αγορές στο top-5 των κυριότερων προορισμών με εξαίρεση την αγορά της Ρωσίας (6η θέση).

Επίσης, το 2016, σε σχέση με το 2015, – η Ελλάδα ανέβηκε: – μια θέση ως προορισμός στις προτιμήσεις των ταξιδιωτών από Γερμανία, Βρετανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Αυστρία και Σουηδία, – δύο θέσεις στις προτιμήσεις των ταξιδιωτών από Ρωσία, – τρεις θέσεις στις προτιμήσεις των ταξιδιωτών από Ρουμανία, – ενώ υποχώρησε μια θέση στις προτιμήσεις των ταξιδιωτών από Πολωνία.

Συμπερασματικά, με βάση τον προγραμματισμό των θέσεων των αεροπορικών εταιρειών για το 2018, η εικόνα των 18 εξεταζόμενων αγορών, που αποτελούν το 76% του εισερχόμενου τουρισμού της Ελλάδας για το 2016 είναι ιδιαιτέρως θετική, με όλες σχεδόν τις αγορές να καταγράφουν θετικό πρόσημο. Εξαίρεση αποτελούν οι αγορές της Ρωσίας (λόγω υποτίμησης του ρουβλίου και επανόδου της Τουρκίας) και της Κύπρου (οριακή).

Ο Γιάννης Ρέτσος, μιλώντας επισήμανε ότι σε σχέση με τον ανταγωνισμό, η μέση δαπάνη των τουριστών στην Ελλάδα, είναι μικρότερη από της Ισπανίας. Ανέφερε επίσης ότι τον ΣΕΤΕ τον ενδιαφέρει η ποιοτική ανάλυση των στοιχείων και όχι η ποσοτική, ενώ τόνισε ότι η κυβέρνηση πρέπει να χρησιμοποιήσει τους δορυφόρους λογαριασμούς, ώστε να έχουμε απόλυτα στοιχεία αφίξεων – εσόδων.

«Το 2018 φαίνεται ότι θα είναι πάρα πολύ καλή χρονιά για τον ελληνικό τουρισμό. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, πέραν του χωροταξικού και του φορολογικού, που αν δεν λυθούν θα μας επηρεάσουν τα τελευταία χρόνια, είναι το γεωπολιτικό. Δεν ελέγχεται από εμάς, ούτε και ως χώρα για το πώς ενεργεί η Τουρκία. Είναι παγκόσμια απήχησης ζητήματα, όπως το ενεργειακό. Στεκόμαστε σε αυτό που μπορούμε να κάνουμε. Να βελτιώσουμε την παρεχόμενη υπηρεσία. Να γίνουν οι συμπολίτες πιο φιλόξενοι. Να τους εμπλέξουμε περισσότερο στον τουρισμό,» είπε χαρακτηριστικά.

Ο Γιάννης Ρέτσος ανέφερε ότι ο τουρισμός συνεισφέρει το 10% του ΑΕΠ, βάσει των συνολικών εσόδων που είναι 17,5 δις ευρώ, ενώ ο ΣΕΤΕ στρέφει το ενδιαφέρον του στις Βρυξέλες, στο κέντρο των αποφάσεων για την Ευρωπαϊκή Ενωση.

«Δεν αρκεί η αναγνωρισιμότητα μόνο στην Ελλάδα. Εκεί που πρέπει να έχουμε παρεμβατικό ρόλο, είναι στις Βρυξέλες. Είναι εμβληματικό αυτό. Ο τουρισμός αφορά περισσότερο την Ευρώπη και ειδικά τις βόρειες χώρες. Επιδιώξαμε και δημιουργήσαμε σχέσεις εμπιστοσύνης. Σχεδιάζουμε τα επόμενα βήματα. Είμαστε σε διαρκή διάλογο με αντίστοιχους οργανισμούς που λειτουργούν όπως ο ΣΕΤΕ, σε Γερμανία, Νορβηγία, Ιταλία. Βάλαμε το θέμα της φορολογίας που επιβαρύνει τον τουρισμό, το over tourism, το share economy τη βίζα σένγκεν,» είπε.

Καταλήγοντας, ο Γιάννης Ρέτσος μίλησε για τη στρατηγική του ΣΕΤΕ που εξελίσσεται, με άξονες τη γαστρονομία και τον πολιτισμό. Ο ΣΕΤΕ πραγματοποιεί επισκέψεις την Περιφέρεια, με συναντήσεις που περιλαμβάνουν από τοπική αυτοδιοίκηση, δήμους και περιφέρειες, έως συνεταιρισμούς και πρότυπες βιομηχανίες γάλακτος. Το 2018 θα δημιουργηθούν 5 έως 7 γαστρονομικοί προορισμοί, ώστε να συνδεθεί η γαστρονομία με τον τουρισμό, με στόχο να εμπλακούν και ιδιώτες ώστε να επενδύσουν στην εξέλιξη της περιοχής.

Κι όσον αφορά στον φόρο διαμονής, επισήμανε ότι θα υπάρχει θέμα με τα φορολογικά έσοδα, ενώ την επίπτωση στην ικανοποίηση του πελάτη θα την δούμε το καλοκαίρι.