Η Αθήνα συζητά για φέρουσα ικανότητα στον τουρισμό

Δημήτρης Μπαλής

Νέα ξενοδοχεία αναπτύσσονται στην Αθήνα και αυτό αποτελεί συνεχή διαπίστωση στη μετά πανδημίας εποχή. Παράλληλα, τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης έχουν διογκωθεί. Η Αθήνα έχει τουρισμό, αρκετό, αλλά όχι στα επίπεδα άλλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών ή μεγαλουπόλεων, ενώ και τα ξενοδοχεία δεν ξεπερνούν σε πληρότητα το 70%.

Κι όμως, στην Αθήνα μιλάμε για φέρουσα ικανότητα, δηλαδή αν αντέχουν οι υποδομές της πρωτεύουσας της Ελλάδας να φέρει περισσότερο τουρισμό.

Όλα αυτά αποτελούν μέρος πολλών συζητήσεων τα τελευταία χρόνια, βλέποντας την Αθήνα να έχει τουρισμό ακόμα και τον χειμώνα.

Η αναγκαιότητα ενός στρατηγικού σχεδιασμού για το ποια είναι η υποδομή της Αθήνας, τι αντέχει, τι θέλει και τι μπορεί, σε επίπεδο τουρισμού, αποτελεί επιτακτική ανάγκη, αλλά αυτό χρειάζεται να γίνεται κεντρικά, ίσως καλύτερα σε επίπεδο περιφέρειας που έχει όλα τα δεδομένα, διότι αν μιλάμε για Αθήνα και ειδικά για Δήμο Αθηναίων, μιλάμε για μια σχετικά μικρή περιοχή της ευρύτερης Αθήνας και ειδκά για το κέντρο της πόλης.

Από όσο γνωρίζω, το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας σε συνεργασία με τον Αναπτυξιακό Οργανισμό Περιφέρειας Αττικής έχει πραγματοποιήσει πρόσφατα σχετική μελέτη για τη φέρουσα ικανότητα, η οποία είναι και εν γνώσει του Δήμου Αθηναίων, ο οποίος προχωρά σε μια νέα μελέτη, ίσως για να επικαιροποιήσει τα στοιχεία.

Μάλιστα, παρουσία των φορέων του τουρισμού πραγματοποιήθηκε ανοιχτή συζήτηση για τη Μελέτη Τουριστικής Φέρουσας Ικανότητας της πόλης, στο Δημαρχιακό Μέγαρο Αθηνών. Η παρούσα δημοτική αρχή ανέθεσε στην Εταιρεία Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής του Δήμου Αθηναίων (ΕΑΤΑ) τη διεξαγωγή της σχετικής μελέτης, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πειραιά και την εταιρεία Gimisis + Associates.

Αντικείμενό της είναι ο υπολογισμός των δεικτών της φέρουσας ικανότητας του προορισμού, η χωρική ανάλυση δεδομένων της βραχυχρόνιας μίσθωσης και των ξενοδοχειακών μονάδων, η ανάλυση των τουριστικών ροών, οι δυναμικές των επτά δημοτικών διαμερισμάτων και οι προκλήσεις που αναδεικνύονται με σκοπό την αποτελεσματική διαχείρισή του.

Στην ομιλία του προς τους εκπροσώπους των φορέων του τουρισμού, ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, μεταξύ άλλων, τόνισε: «Η Μελέτη Τουριστικής Φέρουσας Ικανότητας αποτελεί το καλύτερο εργαλείο, για να διαμορφώσουμε μία πόλη που θα είναι όχι απλώς υποφερτή, αλλά μια πόλη στην οποία θα θέλουν να ζουν οι κάτοικοι χωρίς να δυσφορούν, να εργάζονται οι πολίτες χωρίς να ταλαιπωρούνται και να επισκέπτονται οι τουρίστες χωρίς να δυσανασχετούν. Με τα αποτελέσματά της, θα μπορέσουμε να σχεδιάσουμε το μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της πόλης και των ανθρώπων της, τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών. Σε αυτήν την προσπάθεια χρειαζόμαστε συμμάχους. Βρισκόμαστε σήμερα εδώ γιατί σάς ζητάμε να συνεισφέρετε κι εσείς, να γίνετε «κομμάτι» του ίδιου εγχειρήματος, που θα μάς ωφελήσει όλους. Μπορούμε να καλωσορίσουμε όλοι μαζί περισσότερους επισκέπτες στην Αθήνα, αλλά να διατηρήσουμε ταυτόχρονα τη μοναδική ταυτότητα και τη φυσική ομορφιά της πόλης μας».

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΑΤΑ, Ιωάννης Γεώργιζας επισήμανε ότι: «Η Εταιρεία Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής του Δήμου Αθηναίων συμβάλλει ενεργά στην υλοποίηση αυτού του κρίσιμου έργου για την πρωτεύουσα με τη συλλογή των απαραίτητων δεδομένων για τη διεξαγωγή της μελέτης. Τους τελευταίους μήνες καταφέραμε να προσδιορίσουμε τις ανάγκες και να καταγράψουμε τους δείκτες που θα μελετηθούν».

Ο πρόεδρος του Τμήματος Τουριστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιά, και πρώην πρύτανης, καθηγητής Άγγελος Κότιος, ανέφερε: «Πρόκειται για μια κορυφαία επιλογή της Δημοτικής Αρχής, η οποία αναμφισβήτητα θα συμβάλλει στην έγκαιρη αντιμετώπιση των συνεπειών του υπερτουρισμού, την αποτροπή του αντι-τουρισμού, τη διασφάλιση της ποιότητας των τουριστικών πόρων της πόλης, τη βιώσιμη αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων του τουρισμού και επιπλέον, θα αναδείξει περαιτέρω τη διεθνή εικόνα της πόλης, ως βιώσιμου, ανθεκτικού και φιλόξενου προορισμού».

Σημειώνουμε ότι ήδη έχει ολοκληρωθεί η πρώτη φάση της Μελέτης η οποία περιλάμβανε την αποτύπωση της μεθοδολογίας της Φέρουσας Ικανότητας, την καταγραφή των διαθέσιμων στοιχείων για τους τουριστικούς πόρους και την τουριστική κίνηση και την αποτύπωση των δεικτών Φέρουσας Ικανότητας με βάση τα παρεχόμενα δεδομένα.

Μέσω της τρέχουσας Μελέτης τονίστηκε ότι επιχειρείται να εντοπιστούν οι τουριστικά κορεσμένες γειτονιές και οι γειτονιές με διαχρονικά αυξανόμενη τουριστική ανάπτυξη, καθώς και να εκτιμηθεί ο μέγιστος αριθμός επισκεπτών που μπορεί να δεχθεί η κάθε περιοχή, χωρίς να προκαλούνται σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, την τοπική κοινωνία, την οικονομία και την ποιότητα της τουριστικής εμπειρίας.

Μέρος του εγχειρήματος που θα υλοποιηθεί σε δεύτερη φάση αποτελεί η διεξαγωγή focus groups με εμπλεκόμενους φορείς του τουρισμού, η έρευνα με επιχειρήσεις που εξυπηρετούν τους επισκέπτες, καθώς και η πρωτογενής έρευνα με τη συμμετοχή κατοίκων της Αθήνας.

Στην τρίτη και τελευταία φάση του έργου, θα διοργανωθεί διαβούλευση με κατοίκους και επιχειρηματίες της Αθήνας, προκειμένου να καταγραφούν οι θέσεις τους για τη Φέρουσα Τουριστική Ικανότητα του προορισμού. Θα ακολουθήσει η ερμηνεία των αποτελεσμάτων με σκοπό τη χάραξη πολιτικής και σχεδίου δράσης. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2024.