Η έλλειψη μικροτσίπ ταράζει την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία – απαίτηση για παραγωγή στην ΕΕ

Δημήτρης Μπαλής

Ηδη τα αποτελέσματα της έλλειψης των μικροτσίπ ή ημιαγωγών όπως είναι η επίσημη ορολογία, είναι εμφανή στην ευρωπαϊκή -και όχι μόνο- αγορά αυτοκινήτου.

Επειδή ζούμε στην Ευρώπη και μας αφορά περισσότερο, η κατάσταση στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία είναι ιδιαίτερα δύσκολη, με την Ενωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτου  (ACEA), να επισημαίνει την ανάγκη να αυξηθεί γρήγορα η ικανότητα της ΕΕ για την κατασκευή ημιαγωγών, καθώς πρέπει να ενισχυθεί η τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης και να μειωθεί η εξάρτησή της από υπερπόντιους προμηθευτές.

Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της ACEA, «αν και η αυτοκινητοβιομηχανία δεν είναι ένας από τους μεγαλύτερους χρήστες μικροτσίπ, όταν εξετάζουμε την παγκόσμια παραγωγή, η μετάβαση στην κινητικότητα μηδενικών εκπομπών ρύπων και η ψηφιοποίηση των οχημάτων αυξάνουν δραματικά την ανάγκη της βιομηχανίας της Ευρώπης για ημιαγωγούς. Καθώς εργαζόμαστε προς μια νέα εποχή κινητικότητας και μια ΕΕ ουδέτερη από άνθρακα, η επιτυχία αυτού του μετασχηματισμού παραμένει αβέβαιη όσο δεν έχουμε πρόσβαση σε αρκετά μικροτσίπ.»

Αξίζει να σημειώσουμε ότι τα μικροτσίπ είναι απαραίτητα για πολλά σημαντικά συστήματα και τη λειτουργία των σύγχρονων οχημάτων. Υπολογίζεται ότι για κάθε νέο μοντέλο, απαιτούνται πάνω από 1.400 μικροτσίπ. Σκεφτείτε, για παράδειγμα, τα ηλεκτρικά συστήματα μετάδοσης κίνησης, τα συστήματα μείωσης των εκπομπών ρύπων, τα χαρακτηριστικά ενεργητικής ασφάλειας, τα συστήματα υποβοήθησης οδηγού, τις λειτουργίες αυτοματοποιημένης και αυτόνομης οδήγησης, τις υπηρεσίες συνδεσιμότητας, ακόμη και το ψηφιακό ραδιόφωνο. Επίσης, στο άμεσο μέλλον, οι ημιαγωγοί είναι το κλειδί για διαδικασίες που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη και άλλες καινοτομίες που θα κάνουν τα οχήματά μας ακόμα πιο έξυπνα.

Το σημαντικότερο πρόβλημα, αυτή τη στιγμή, είναι ότι οι κατασκευαστές και οι προμηθευτές οχημάτων στην Ευρώπη, αντιμετωπίζουν δραματική έλλειψη μικροτσίπ. Η τεράστια αύξηση της ζήτησης για υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα και άλλα ηλεκτρονικά είδη ευρείας κατανάλωσης, κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας πανδημίας COVID-19, ξεπέρασε τη διαθεσιμότητα των ημιαγωγών, καθιστώντας τους πολύ σπάνιους. Επιπλέον, οι αλυσίδες εφοδιασμού εξακολουθούν να διαταράσσονται από εθνικά σημεία συμφόρησης και lockdown που σχετίζονται με τον κορονοϊό, σε εργοστάσια που παράγουν μικροτσίπ.

Με τις αποθήκες κενές και τα αποθέματα εξαντλημένα, η έλλειψη μικροτσίπ έχει πλέον άμεσο αντίκτυπο στην παραγωγή οχημάτων. Σύμφωνα με το νέο ACEA Pocket Guide, η παραγωγή αυτοκινήτων μειώθηκε κατά 23,3% κατά τη διάρκεια της περσινής κρίσης, ήτοι μείον 5 εκατομμύρια μονάδες σε σύγκριση με το 2019, ενώ η παραγωγή επαγγελματικών οχημάτων στην ΕΕ χτυπήθηκε κατά 21% το 2020.

Αν και η ζήτηση των καταναλωτών για νέα οχήματα αυξήθηκε ξανά τους τελευταίους μήνες, οι κατασκευαστές της ΕΕ πρέπει τώρα να αντιμετωπίσουν μερικές ή πλήρεις διακοπές παραγωγής στα εργοστάσιά τους, λόγω της συνεχιζόμενης έλλειψης ημιαγωγών.

Πέραν αυτού, η επιβράδυνση στην ανανέωση του στόλου οχημάτων της ΕΕ, θέτει επίσης σε κίνδυνο τις κλιματικές φιλοδοξίες της Ευρώπης.

Όλα δείχνουν ότι το πρόβλημα έλλειψης μικροτσίπ θα συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενδεχομένως ακόμη και μέχρι το 2022. Ως αποτέλεσμα, οι όγκοι παραγωγής στην Ευρώπη θα είναι πιθανότατα σημαντικά χαμηλότεροι και η ανάκαμψη θα είναι μικρότερη φέτος αλλά το επόμενο έτος.

Με άλλα λόγια, η προσφορά δεν θα συμβαδίζει με τη ζήτηση των καταναλωτών, καθώς οι παραδόσεις οχημάτων καθυστερούν για μέχρι και 7-8 μήνες, ανάλογα το μοντέλο. Ηδη, η αγορά αυτοκινήτου της ΕΕ υπέστη πτώση στις πωλήσεις με πιο σοβαρή τον Σεπτέμβριο, όταν οι ταξινομήσεις αυτοκινήτων συρρικνώθηκαν κατά 23,1% – σημειώνοντας τον χαμηλότερο αριθμό ταξινομήσεων Σεπτεμβρίου από το 1995.

Κατά συνέπεια, η απασχόληση συρρικνώθηκε σε ολόκληρη την αλυσίδα της αυτοκινητοβιομηχανίας, τουλάχιστον προσωρινά. Προς το παρόν, βλέπουμε ευέλικτες λύσεις, όπως χορήγηση πρόωρων αδειών, βραχυχρόνια εργασία ή προσωρινή ανεργία.

Τώρα το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα διορθωθεί αυτή η κατάσταση και σύμφωνα με τον ACEA η Ευρώπη πρέπει να καταρτίσει ένα στρατηγικό σχέδιο για την αύξηση της παραγωγής ημιαγωγών στην ΕΕ και να διασφαλιστεί ότι θα παράγονται οι σωστοί τύποι μικροτσίπ, που χρησιμοποιούνται στα οχήματα.

Προτεραιότητα για την αυτοκινητοβιομηχανία είναι τα ελαφρώς μεγαλύτερα μικροτσίπ, 14-28 νανομέτρων (1 δισεκατομμυριοστό του μέτρου), που χρησιμοποιούνται ευρέως από τους Ευρωπαίους κατασκευαστές, ενώ θα αυξηθεί η ζήτηση για μικροτσίπ 7 nm , που ήδη χρησιμοποιούνται για ορισμένες πολύ συγκεκριμένες εφαρμογές αυτοκινήτου, αλλά οι εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη και τις προηγμένες οθόνες θα αυξήσουν σημαντικά τη ζήτηση για αυτά τα τσιπ υψηλής τεχνολογίας στο μέλλον.

Αρα, σύμφωνα με την ACEA πρέπει επειγόντως να ελαχιστοποιηθεί η εξάρτηση της Ευρώπης από τις υπερπόντιες αγορές για αυτά τα ζωτικά στοιχεία.

Όπως τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης, ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον περασμένο μήνα, η ΕΕ εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από «τσιπ που κατασκευάζονται στην Ασία. Επομένως, αυτό δεν είναι μόνο θέμα ανταγωνιστικότητάς μας, είναι επίσης θέμα τεχνολογικής κυριαρχίας». Ως εκ τούτου, η ACEA χαιρετίζει τις πρόσφατες ανακοινώσεις ευρωπαίων κατασκευαστών μικροτσίπ για την ενίσχυση της τοπικής παραγωγής και πρωτοβουλίες όπως η πρόσφατα εγκαινιασμένη Βιομηχανική Συμμαχία της ΕΕ για Τεχνολογίες Επεξεργαστών και Ημιαγωγών, είναι πολύ σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Καταλήγοντας, ορισμένοι κατασκευαστές οχημάτων, προκειμένου να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα των παραδόσεων νέων οχημάτων, μειώνουν την πληθώρα των συστημάτων αυτοκινήτων, ανάλογα τις νομοθετικές απαιτήσεις σε διάφορες αγορές σε όλο τον κόσμο. Αυτή η λύση, έχει αντίκτυπο στα συστήματα υποβοήθησης οδηγού ADAS (Advanced Driver Assistance System), όπως η υποβοήθηση αποφυγής μπροστινής σύγκρουσης (FCA), η κάμερα, το προσαρμοζόμενο σύστημα διατήρησης ταχύτητας (ACC), το σύστημα υποβοήθησης διατήρησης λωρίδας (LKAS), το προηγμένο σύστημα πέδησης έκτακτης ανάγκης (AEBS), τη μονάδα ελέγχου αερόσακου (ACU), την υποβοήθηση ευστάθειας οχήματος (VSA), τον ηλεκτρονικό κατανεμητή πέδησης και λειτουργίες ενεργητικής ασφάλειας, το σύστημα αντιμπλοκαρίσματος πέδησης (ABS), το σύστημα ελέγχου πρόσφυσης (TCS), τη μονάδα ελέγχου κινητήρα (ECU), τη μονάδα ηλεκτρικού χειρόφρενου (EPB), το σύστημα πληροφοριών τυφλού σημείου (BLIS) αλλά και το ραδιόφωνο DAB (Ψηφιακή εκπομπή ήχου), που αποτελεί νομική απαίτηση μέσω του Ευρωπαϊκού Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών (EECC).