Η μεταμόρφωση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών

Δημήτρης Μπαλής

Θα τρίβουμε τα μάτια μας με όσα έργα πρόκειται να γίνουν στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών και που θα αλλάξουν ριζικά την εικόνα του, αισθητική και λειτουργική.

Η εξαιρετική πορεία του αεροδρομίου της Αθήνας, με τα ρεκόρ επιβατικής κίνησης που καταγράφει κάθε χρόνο, επιβάλλουν μεγάλες αλλαγές, αφενός για να ανταπεξέλθει στις αυξημένες ανάγκες χωρητικότητας και αφετέρου, επειδή 25 χρόνια μετά (συμπληρώνονται το 2026) χρειάζεται ένα μεγάλο φρεσκάρισμα.

Η είσοδος του ΔΑΑ στο Χρηματιστήριο Αθηνών αποδεικνύει τα λελογισμένα βήματα που κάνει η διοίκηση ενός αεροδρομίου που αποτελεί διαχρονικά πρότυπο λειτουργίας και ετοιμάζεται τώρα να γυρίσει μια νέα σελίδα ανάπτυξης.

Στα πρόσφατα οικονομικά αποτελέσματα που ανακοίνωσε το αεροδρόμιο της Αθήνας, περιλαμβάνονται και οι μεγάλες αλλαγές που έρχονται, και που ξεκινούν άμεσα προκειμένου να μεταμορφώσουν το αεροδρόμιο σε έναν κόμβο πολιτισμού.

Μάλιστα, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών έχει αποδείξει ότι δεν λειτουργεί απλά ως ένα αεροδρόμιο που διακινεί ταξιδιώτες, αλλά ως ένας πολυχώρος δράσεων πολιτισμού, τουρισμού, γαστρονομίας, που δεν απαντάται σε άλλες χώρες.

Όλα όσα προβλέπει το σχέδιο επέκτασης

Με την ανάκαμψη της κίνησης μετά την πανδημία, το αεροδρόμιο συνέχισε την υλοποίηση του προγράμματος επέκτασης του αεροδρομίου, με στόχο την αύξηση της δυναμικότητάς του. Το πρόγραμμα αυτό βασίζεται στο Χωροταξικό Σχέδιο (Master Plan) το οποίο έχει λάβει την έγκριση από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) την 27^η Δεκεμβρίου 2019, και προβλέπει τη σταδιακή αύξηση της δυναμικότητας του αεροδρομίου έως και 50 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως, έχοντας καταγράψει ρεκόρ το 2024 με 31,9 εκατομμύρια επιβάτες.

Με γνώμονα την εξαιρετικά ισχυρή ανάπτυξη της επιβατικής κίνησης, το αεροδρόμιο προχωρά σε στρατηγική επιτάχυνση των φάσεων του προγράμματος επέκτασης αεροδρομίου, που θα αποφέρει βελτιστοποίηση της δυναμικότητας στα 40 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως, ανάπτυξη των χώρων Μη Αεροπορικών Δραστηριοτήτων από 13.500 τ.μ. τώρα σε 34.000 τ.μ. (αύξηση της τάξης του +150% έναντι +60% στο αρχικό σχέδιο), με βελτιωμένες επιβατικές ροές, καλύτερο επίπεδο υπηρεσιών για την εξυπηρέτηση των επιβατών και τη μείωση των οχλήσεων κατά τη διάρκεια των έργων κατασκευής, αποφυγή διακοπής εργασιών έως και την επέκταση του αεροδρομίου.

Βασικό χαρακτηριστικό του σχεδίου είναι η περαιτέρω επέκταση του κτηρίου του κύριου αεροσταθμού (MTB) και του κτηρίου δορυφορικού αεροσταθμού (STB), με συνολική αύξηση των χώρων κατά περίπου 148.000 τ.μ. (+68%) για την παροχή πρόσθετων εγκαταστάσεων διαχείρισης επιβατών, πρόσθετων αιθουσών επιβίβασης, νέων θέσεων στάθμευσης αεροσκαφών (+32), διευρυμένων χώρων λιανικής πώλησης και εστίασης, καθώς και των απαιτούμενων τροποποιήσεων του οδικού δικτύου και λοιπών υποδομών.

Παράλληλα, θα δημιουργηθεί και νέος πολυώροφος χώρος στάθμευσης οχημάτων, δίπλα από το ξενοδοχείο (Ρ1), που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του β’ τριμήνου του 2027.

Σημαντικό είναι το γεγονός ότι το πρόγραμμα δεν περιλαμβάνει καμία ανάγκη για πρόσθετο διάδρομο προσγείωσης / απογείωσης ή πρόσθετους τροχόδρομους.

Οι μεγάλες αλλαγές

Το συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα (αποτυπωμένο σε τιμές 2024) εκτιμάται σε περίπου 1,280 δισ. ευρώ και θα υλοποιηθεί κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος 2025-32. Μέχρι το 50% των επενδύσεων αναμένεται να υλοποιηθεί έως το 2028 και το υπόλοιπο μέρος μέχρι το 2032. Το επενδυτικό πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί κυρίως με δανεισμό (ο οποίος σε μεγάλο βαθμό έχει ήδη εξασφαλιστεί) και εν μέρει από το Κεφάλαιο Αεροπορικών Δραστηριοτήτων μέσω του Προγράμματος Επανεπένδυσης Μερίσματος (Scrip Dividend).

Ο Άντι Τόμας, Managing Partner της Grimshaw Architects, που ανέλαβαν το έργο, κατά τη διάρκεια του ετήσιου συνεδρίου του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Πέμπτη, μίλησε με ενθουσιασμό για το μέλλον του αεροδρομίου της Αθήνας.

Το διεθνές αρχιτεκτονικό γραφείο θα έχει συνεργάτες σχεδιασμού το ελληνικό γραφείο K-Studio, που έχει δείξει σπουδαία έργα.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στην ομορφιά και την αποτελεσματικότητα, μια κομψή ιδέα αλλά και περίπλοκη, με βιοκλιματικά χαρακτηριστικά, και πολλά ακόμα στοιχεία από την Αθήνα που θα δημιουργήσουν ένα αεροδρόμιο κομψοτέχνημα.