Ιστορική αύξηση στην ταξιδιωτική κίνηση και στις εισπράξεις

Δημήτρης Μπαλής

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνέλεξε και ανέλυσε το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, παρατηρήθηκε αύξηση της ταξιδιωτικής κίνησης τόσο στην Αθήνα (+21,8%), όσο και στα περιφερειακά αεροδρόμια (+12,8%).

Την περίοδο Ιανουαρίου-Ιούλιου 2018, καταγράφηκαν 11,5 εκ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις παρουσιάζοντας αύξηση +15,1%. Τα περιφερειακά αεροδρόμια είχαν αύξηση +12,8%/+945 χιλ. επιβάτες και η Αθήνα αντίστοιχα +21,8%/+571 χιλ. Μεγάλη αύξηση σε επίπεδο διαφορών σημείωσαν τα αεροδρόμια τoυ Ηρακλείου +162 χιλ./+9,6%, της Κέρκυρας +132 χιλ./+18,4%, και της Ρόδου +119 χιλ./+10,2%.

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση σημειώθηκε στο αεροδρόμιο της Καβάλας +57,3%/+ 38 χιλ. καθώς για μεγάλο χρονικό διάστημα εξυπηρέτησε πτήσεις του αεροδρομίου της Θεσσαλονίκης και ακολούθησε το αεροδρόμιο της Μυτιλήνης καταγράφοντας αύξηση +40,4%/+10 χιλ. αφίξεις.

Σε επίπεδο προορισμών οι Κυκλάδες εμφάνισαν αύξηση +23,7%/+99 χιλ., το Ιόνιο +15,6%/+225 χιλ. και τα Δωδεκάνησα +12,7%/+222 χιλ. Τέλος, η Κρήτη παρουσίασε αύξηση +9,2%/+212 χιλ. και η Πελοπόννησος +12,8%/+14 χιλ..

Οσον αφορά στην αεροπορική κίνηση του εσωτερικού, το 7μηνο του 2018 παρουσίασε αύξηση +2,1%/+93 χιλ. επιβάτες. Το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών είχε αύξηση +4,1%/+84 χιλ. επιβάτες. Τα περιφερειακά αεροδρόμια εμφάνισαν οριακή αύξηση +0,4%/+9 χιλ. επιβάτες. Η Θεσσαλονίκη εμφάνισε μείωση -8,3%/ -58 χιλ. επιβάτες. Η μείωση αυτή οφείλεται και στο γεγονός, ότι ένα μεγάλο μέρος των πτήσεων του αεροδρομίου της Θεσσαλονίκης κατευθύνθηκε στο αεροδρόμιο της Καβάλας, λόγω των έργων ανακατασκευής στο αεροδρόμιο Μακεδονία.

Σε επίπεδο προορισμών, την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου του 2018, αύξηση εμφάνισαν τα Δωδεκάνησα +1,5%/+5 χιλ. επιβάτες, το Ιόνιο +12,4%/+16 χιλ. και οι Κυκλάδες +11,5%/+52 χιλ. Μείωση καταγράφηκε στην Κρήτη κατά -3,0%/-17 χιλ. που οφείλεται εξολοκλήρου στο αεροδρόμιο των Χανίων καθώς εμφάνισε μεγάλη μείωση -24,8%/-63 χιλ. επιβάτες σε αντίθεση με το αεροδρόμιο Ηρακλείου που εμφάνισε αύξηση +14,5%/+46 χιλ.

Ειδικότερα τον Αύγουστο, εκτιμάται αύξηση των αεροπορικών θέσεων κατά +10,5% ή αλλιώς +332 χιλ. θέσεις. Το Μάρτιο οι αεροπορικές θέσεις αυξήθηκαν κατά +107,6% ή +57 χιλ. θέσεις, τον Απρίλιο κατά +10,8% ή +70 χιλ. θέσεις, τον Μάιο κατά +21,6% ή +365 χιλ., τον Ιούνιο κατά +14,6% ή 369 χιλ. και τον Ιούλιο κατά +9,4% ή 293 χιλ. θέσεις.

Σχετικά με τον Αύγουστο, δεν υπάρχουν ακόμα στοιχεία, όμως σύμφωνα με τον προγραμματισμό των αεροπορικών θέσεων, στη Θεσσαλονίκη η αύξηση ανέρχεται σε +15,9% ή +51 χιλ. θέσεις. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση παρατηρείται στη Μυτιλήνη με +52,4% (+6 χιλ. θέσεις) και ακολουθούν τα αεροδρόμια του Άραξου +24,8% (+5 χιλ.), της Καρπάθου +23,8% (+6 χιλ.) και της Καλαμάτας +20,4% (+5 χιλ.). Σε απόλυτες διαφορές, 45 χιλ. θέσεις προστέθηκαν στην Κω (+18,7%), +42 χιλιάδες στη Κέρκυρα (+12,8%) και +41 χιλιάδες στη Ρόδο (+8,1%).

Τον Σεπτέμβριο αναμένεται αύξηση +13,4% ή +362 χιλ. θέσεις. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση παρατηρείται στη Μυτιλήνη με +61,9% ή +6,5 χιλ. θέσεις και ακολουθούν τα αεροδρόμια της Μυκόνου +22,9% ή +17 χιλ. θέσεις, της Κω +21,6% ή +45,5 χιλ. θέσεις και της Κεφαλονιάς +20,2% ή +12 χιλ. θέσεις. Σε απόλυτες διαφορές, προστέθηκαν +60 χιλ. θέσεις στη Ρόδο (+13,4%), +55 χιλ. θέσεις στη Θεσσαλονίκη (+19,1%), +45 χιλ. θέσεις στη Κέρκυρα (+16,5%) και +40 χιλ. στο Ηράκλειο (+6,3%). Σε επίπεδο χωρών, η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση παρατηρείται από την αγορά της Πολωνίας +49,6% ή +79 χιλ. και ακολουθούν το Ισραήλ +44,9% ή +39 χιλ., η Τσεχία +21,6% ή +20 χιλ. θέσεις και η Γερμανία +20,9% ή +97 χιλ. Τον Σεπτέμβριο αναμένεται αύξηση από το Ην. Βασίλειο της τάξης του +7,3% ή +40 χιλ. αεροπορικές θέσεις. Οι μοναδικές αγορές που καταγράφουν για τον μήνα Σεπτέμβριο μείωση των αεροπορικών τους θέσεων είναι η Ιταλία -5,2% ή -10 χιλ. και η Ρωσία -2,3% ή -4 χιλ.

Αύξηση +1,5% παρουσίασαν και οι οδικές αφίξεις την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου του 2018, καθώς καταγράφηκαν +95 χιλ. περισσότερες αφίξεις. Τη μεγαλύτερη αύξηση, σε απόλυτες διαφορές, παρουσίασε ο μεθοριακός σταθμός του Προμαχώνα με αύξηση +652 χιλ. αφίξεις (+52,3%) ενώ την μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση κατέγραψε ο μεθοριακός σταθμός της Κακαβιάς +71,8% (+171 χιλ. αφίξεις). Τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση παρουσίασε ο μεθοριακός σταθμός της Δοϊράνης -46,8% (-154 χιλ. αφίξεις) ενώ την μεγαλύτερη μείωση σε απόλυτες διαφορές παρουσίασε ο σταθμός των Ευζώνων -447 χιλ. αφίξεις (-21,3%).

Επίσης, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις του 7μήνου, εμφανίζουν αύξηση +18,9%

Εξελίξεις στον ελληνικό τουρισμό

Τον Ιούλιο, οι τιμές των ελληνικών ξενοδοχείων, παρά τις ανοδικές τάσεις, και σύμφωνα με τα στοιχεία της trivago, κινούνται στους περισσότερους προορισμούς σε ανταγωνιστικά επίπεδα, συγκρινόμενες με τις τιμές των ξενοδοχειακών μονάδων αντίστοιχων προορισμών του εξωτερικού, παρά τις πολύ υψηλότερες φορολογικές επιβαρύνσεις που υφίσταται το ελληνικό ξενοδοχειακό προϊόν σε σχέση με το αντίστοιχο προϊόν των άμεσα ανταγωνιστικών προορισμών. Εξαίρεση αποτελούν η Μύκονος και η Σαντορίνη που έχουν πλέον καθιερωθεί διεθνώς ως προορισμοί υψηλής δαπάνης και αντλούν την πελατεία τους από τις υψηλότερες εισοδηματικές τάξεις διεθνώς. Οι 3 κυριότερες αγορές της Ελλάδας ήταν η Ιταλία, η Βρετανία και η Γερμανία ενώ οι κυριότεροι προορισμοί ήταν η Αθήνα, η Μύκονος και η Σαντορίνη. Για την ελληνική αγορά, πολύ δημοφιλείς προορισμοί ήταν η Αθήνα, η Σκιάθος, η Ίος, η Πάρος και τα Χανιά.

Εξελίξεις στον τουρισμό διεθνώς

Σουηδικό δικαστήριο απαγόρευσε στην Booking.com να επιβάλει ρήτρες parity στα συμβόλαιά της με τα ξενοδοχεία της χώρας. Με τις ρήτρες αυτές η Booking.com απαγορεύει στα αντισυμβαλλόμενα ξενοδοχεία να προσφέρουν καλύτερους όρους στην ιστοσελίδα τους σε σχέση με αυτούς που προσφέρουν στην Booking. Παρόμοιες αποφάσεις δικαστηρίων έχουν εκδοθεί και σε Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία.

Ενώ συμπληρώνονται δέκα χρόνια λειτουργίας της Airbnb, διάφορες χώρες εντείνουν τον έλεγχο λειτουργίας της πλατφόρμας καθώς και άλλων παρόμοιων πλατφορμών. Για παράδειγμα, η Νέα Υόρκη επέβαλε στην Airbnb να δίνει τα στοιχεία των οικοδεσποτών με τους οποίους συνεργάζεται προκειμένου να εντοπισθούν παράνομα ξενοδοχεία. Επίσης, στην Ισπανία, εξετάζεται η υπαγωγή των ενοικιαζομένων σπιτιών σε μητρώο εθνικής εμβέλειας, με ενιαία κριτήρια στην τουριστική μίσθωση σπιτιών με διπλό στόχο: αφενός τον έλεγχο του προϊόντος και αφετέρου την αντιμετώπιση του οικιστικού προβλήματος που έχει δημιουργηθεί σε διάφορες περιοχές. Τέλος, ο Δήμος της Μαδρίτης ανακοίνωσε ένα πλαίσιο λειτουργίας με το οποίο οι τουριστικές μισθώσεις στο κέντρο της πόλης αφενός θα ελέγχονται αφετέρου θα μπορούν να λάβουν χώρα μόνο σε οικήματα με ανεξάρτητη είσοδο και χωλ μετά την είσοδο του κτιρίου και πριν την είσοδο του καταλύματος.

Η μακροοικονομική προσαρμογή της ελληνικής οικονομίας

Βελτίωση παρουσιάζει ο δείκτης οικονομικού κλίματος (ESI), που ανήλθε στο 105,3 τον Ιούλιο 2018, από 93,4 τον Μάιο του 2017. Παράλληλα, μετά την S&P και η Fitch αναβάθμισε την πιστοληπτική διαβάθμιση της Ελλάδος κατά 2 βαθμίδες στο ΒΒ- με προοπτική σταθερή, από B με προοπτική θετική. Παρόλα αυτά, η συναλλαγματική κρίση στην Τουρκία και οι ανησυχίες για την εξέλιξη της οικονομικής και ιδιαίτερα της δημοσιονομικής πολιτικής και του κόστους δανεισμού στην Ιταλία, επηρέασαν αυξητικά τις αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων, με την απόδοση του 10ετούς ομολόγου να διαμορφώνεται και πάλι άνω του 4,15%.

Θετικά εξελίσσονται οι μακροοικονομικοί δείκτες της ελληνικής οικονομίας καθώς και της δημοσιονομικής προσαρμογής. Αναφορικά με τους πρώτους αξιοσημείωτη είναι η αύξηση των καθαρών εξαγωγών, παρά την συνεχιζόμενη αύξηση των εισαγωγών, καθώς και η αύξηση του όγκου αδειών οικοδομών. Επίσης, υπάρχει νέα βελτίωση του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης στο -49,9 τον Ιούλιο 2018, από -69,7 τον Μάιο του 2017.

Σχετικά με την δημοσιονομική προσαρμογή, εκτιμάται πτώση των Πρωτογενών Δαπανών της ΓΚ σε δημοσιονομική βάση κατά -1,5% το 2018 και αύξηση των εσόδων της κατά 0,5%. Αν επιβεβαιωθούν αυτές οι εκτιμήσεις, το ΠΠΓΚ σε δημοσιονομική βάση θα υπερβεί τους στόχους του Προϋπολογισμού (3,82% του ΑΕΠ) και του Μνημονίου (3,5%) για το 2018, και πιθανόν να ανέλθει στο 4,9% του ΑΕΠ.

Σε αυτό το πλαίσιο, η υστέρηση εσόδων από τον ΦΠΑ λοιπών προϊόντων δείχνει έξαρση των μη καταγεγραμμένων συναλλαγών.