Κάναμε αυτοψία στο νέο αεροδρόμιο Κρήτης και σας το παρουσιάζουμε

Δημήτρης Μπαλής

Σε προηγούμενο ταξίδι μου στην Κρήτη, είχα περάσει κοντά από τον χώρο όπου κατασκευάζεται το νέο, διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλι, διαπιστώνοντας, από μακριά, ότι υπήρχε οργασμός εργασιών.

Τώρα, έπειτα από μερικούς μήνες, μπήκα μέσα στο απέραντο εργοτάξιο που εκτείνεται σε 6.030 στρέμματα, μιλώντας με ανθρώπους τόσο της κατασκευάστριας εταιρείας ΤΕΡΝΑ, μέλος του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, όσο και με στελέχη της ΔΑΗΚ που έχουν αναλάβει τη λειτουργία του νέου αερολιμένα.

Η ιστορία και οι μέτοχοι

Μέτοχοι της ΔΑΗΚ (Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης), είναι το Ελληνικό Δημόσιο με 45,9%, ο όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με 32,46% και ο ινδικός όμιλος GMR με 21,64%.

Όλα ξεκίνησαν το 2016, όταν ξεκίνησε ο διαγωνισμός του έργου που περιλάμβανε μελέτη, κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση και εκμετάλλευση του νέου αεροδρομίου, καθώς και κατασκευή οδικών συνδέσεων. Τον Φεβρουάριο του 2019 υπογράφηκε η σύμβαση παραχώρησης και ακριβώς έναν χρόνο αργότερα, τον Φεβρουάριο του 2020, ξεκίνησαν τα έργα κατασκευής, με στόχο έναρξης δοκιμαστικών πτήσεων το 2027.

Η συνολική επένδυση του έργου ανέρχεται σε 627 εκατομμύρια ευρώ, με το Ελληνικό Δημόσιο να έχει συνεισφέρει 160 εκατομμύρια ευρώ.

Το χρονοδιάγραμμα λειτουργίας

Ο Χρήστος Παναγιωτόπουλος – διευθύνων σύμβουλος της ΤΕΡΝΑ και ο Βαγγέλης Μασούρας – αντιπρόεδρος της ΤΕΡΝΑ, παρουσιάζοντας τα έργα κατασκευής, τόνισαν ότι έως τον Αύγουστο του 2026 τα έργα θα έχουν ολοκληρωθεί και το αεροδρόμιο θα παραδοθεί στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας και στη ΔΑΗΚ, ώστε αφενός να εγκατασταθούν τα συστήματα αεροπλοΐας και να ξεκινήσουν οι δοκιμαστικές πτήσεις εντός του 2027.

Οι πτήσεις αυτές γίνονται σε 4 φάσεις ακόμα και χωρίς ραντάρ οι πρώτες και διαρκούν 6 μήνες.

Βασική προϋπόθεση λειτουργίας του αεροδρομίου, αποτελεί η οριστική χωροθέτηση για την τοποθέτηση των ραντάρ.

Στο λόφο Παπούρα, όπου έγιναν εργασίες και χαμήλωσε, βρέθηκαν αρχαία, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησε ότι τα αρχαία και τα ραντάρ μπορούν να συνυπάρξουν, ωστόσο υπάρχουν ενστάσεις από τον Δήμο Αρκαλοχωρίου Βασίλη Κεγκέρογλου και από κάποιους ιδιώτες, που πρέπει να ξεπεραστούν ή να βρεθεί κάποια άλλη λύση. Αν αυτό γίνει σύντομα και υπάρξει προκήρυξη για τα ραντάρ, τότε είναι εφικτό ακόμα και το 2027 το αεροδρόμιο να έχει επιχειρισιακή λειτουργία.

Πάντως, κανέναν δεν συμφέρει, ούτε την Κρήτη καθώς το νυν αεροδρόμιο Ηρακλείου έχει ξεπεράσει τις δυνατότητές του με παλιές υποδομές, ούτε την τοπική και εθνική οικονομία, αλλά ούτε και τους επενδυτές.

Το νέο αεροδρόμιο θα έχει πιστοποίηση LEED SILVER και δεν θα έχει lounge για καπνίζοντες.

Οι προοπτικές του νέου αεροδρομίου

Ο Διεθνής Αερολιμένας στο Καστέλι αναμένεται να εξυπηρετεί 11,5 εκατομμύρια επιβάτες, ακριβώς μόλις ξεκινήσει τη λειτουργία του.

Σημειώνω ότι στο 10μηνο του 2025 το νυν αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης» έφτασε σε ρεκόρ κίνησης όλων των εποχών, με 9.595.298 επιβάτες, ξεπερνώντας ήδη την κίνηση όλης της χρονιάς 2024.

Οι εγκαταστάσεις του αεροδρομίου επιτρέπουν ακόμα μεγαλύτερη κίνηση, που μπορεί να φτάσει και τα 18 εκατ. επιβάτες, ενώ έχουν προβλεφθεί χώροι επέκτασης τόσο του Terminal, όσο και στάθμευσης αεροσκαφών, προκειμένου να εξυπηρετηθεί μεγαλύτερος όγκος κίνησης.

Σύμφωνα με τον Νίκο Αναστασίου, Chief Executive Officer του ΔΑΗΚ που θα λειτουργεί το αεροδρόμιο, έχουν ξεκινήσει συζητήσεις με αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες προετοιμάζουν χρόνια πριν τα δρομολόγιά τους.

Στόχος των στελεχών του αεροδρομίου είναι να υπάρξουν απευθείας πτήσεις με χώρες όπως η Αμερική (ΗΠΑ, Καναδάς) αλλά και η Ασία, να διευρυνθούν οι χώρες που ήδη προσεγγίζουν με τακτικές πτήσεις ή τσάρτερ το νυν αεροδρόμιο και να μπορέσει να λειτουργήσει και ως hub, ως ενδιάμεσος κόμβος λόγω της στρατηγικής θέσης της Κρήτης.

Ιδιαιτέρως σημαντικό είναι να αμβλυνθεί η εποχικότητα του τουρισμού της Κρήτης, δηλαδή να υπάρχει τουρισμός από τον Μάρτιο έως τον Νοέμβριο ή και τον Δεκέμβριο, όμως αυτό είναι μια άσκηση που θέλει συνεργασία μεταξύ αεροδρομίου, αεροπορικών εταιρειών και ξενοδόχων, ώστε να υπάρξουν οι υποδομές.

Ως προς την αρτιότητα των εγκαταστάσεων, που θα χρησιμοποιεί και ρομποτικές συσκευές, με πλήρη αυτοματισμό, και όλες τις σύγχρονες τεχνολογίες, ο Αλέξανδρος Νούτσος, Τεχνικός Διευθυντής ΔΑΗΚ, είπε χαρακτηριστικά ότι στόχος είναι να μη χαθεί ούτε μία βαλίτσα, ενώ στάθηκε στη φωτεινότητα του Terminal και στον υψηλού επιπέδου τεχνολογικό εξοπλισμό.

Πόσοι εργάζονται και η πρόοδος κατασκευής του έργου

Παντού έβλεπα εργαζόμενους, σε κάθε άκρη του εργοταξίου, στα κτήρια, στους δρόμους, στα μηχανήματα. Συνολικά εργάζονται 1.157 άτομα, ενώ χρησιμοποιούνται 578 μηχανήματα.

Η συνολική πρόοδος κατασκευής του έργου έφτασε στο 65%, όμως οι εργασίες προχωρούν με άλματα και όχι με βήματα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η διάστρωση της τελικής επιφάνειας των ειδικών οδοστρωμάτων προσγείωσης / απογείωσης / στάθμευσης αεροσκαφών βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη (ποσοστό υλοποίησης της τάξεως του 96%), ο Πύργος Ελέγχου έχει ολοκληρωθεί κατά 60 %, όπως και το Κεντρικό Terminal 7 επιπέδων (συνολικής επιφάνειας 93.000 τ.μ.), τα καταστρώματα του διαδρόμου προσγείωσης-απογείωσης (μήκους 3.200 μέτρων κατηγορίας κατά ICAO 4E και του τροχόδρομου) είναι στο 96%, το κτήριο της Αστυνομίας στο 95%, η Πυροσβεστική στο 62%, η γέφυρα αναχωρήσεων στο 85%, και ο χώρος στάθμευσης οχημάτων στο 45%.

Επισημαίνω ότι στο αεροδρόμιο θα λειτουργεί Βιολογικός Καθαρισμός (στο 65% τα έργα), που δεν θα εξυπηρετεί μόνο τις ανάγκες του αεροδρομίου, αλλά θα δέχεται τα λύματα και από 9 οικισμούς, επιστρέφοντας νερό κατάλληλο για άρδευση ή άλλες χρήσεις (όχι πόσιμο). Η δε εγκατάσταση πόσιμου νερού στο αεροδρόμιο, είναι στο 61% της κατασκευής.

Επίσης, σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες στην πλειονότητα των 10 κτηρίων, που θα υπάρχουν στο αεροδρόμιο.

Τι περιλαμβάνει το έργο

Ο νέος Διεθνής Αερολιμένας της Κρήτης, θα έχει 1 διάδρομο προσγείωσης-απογείωσης μήκους 3.200 μέτρων κατηγορίας κατά ICAO 4E (απογείωση και προσγείωση θα γίνονται κυρίως από τη νότια πλευρά), 1 παράλληλο τροχόδρομο κίνησης αεροσκαφών ίσου μήκους, 8 συνδετήριους τροχόδρομους του διαδρόμου με τον παράλληλο τροχόδρομο, 2 συνδετήριους τροχόδρομους με τον διάδρομο του Στρατιωτικού Αεροδρομίου, χώρο στάθμευσης αεροσκαφών (Αpron) που αποτελείται από 5 σταθερές θέσεις κατηγορίας Ε (ή  10 κατηγορίας C),  27 απομακρυσμένες θέσεις κατηγορίας C και 2 κατηγορίας C (ή 1 θέση κατηγορίας Ε), 16 θέσεις για Γενική Αεροπλοΐα και 3 θέσεις για ελικόπτερα.

Επίσης, κτήριο Αεροσταθμού (Terminal Building) 7 επιπέδων συνολικής επιφάνειας 93.000 τ.μ., Πύργο Ελέγχου 4.850 τ.μ. και ύψους 44 μ., 10 κτήρια/εγκαταστάσεις απαιτήσεων λειτουργίας αεροδρομίου: Πυροσβεστική, Αστυνομία, Συντήρησης Αεροδρομίου, Εγκατάστασης εταιρειών επίγειας εξυπηρέτησης, Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας, Υποσταθμός 150kV, Δεξαμενές Νερού, Εγκατάσταση Βιολογικού Καθαρισμού, Εγκατάσταση αποθήκευσης καυσίμων και ανεφοδιασμού αεροσκαφών μέσω υπόγειου συστήματος Hydrant, Εγκατάσταση συλλογής απορριμμάτων αεροδρομίου, χώρους στάθμευσης και εξυπηρέτησης (1.378 οχημάτων, 206 μοτοσυκλετών, 168 Ταξί και 96 Λεωφορείων), και χώρο ανάπτυξης Εμπορικής Ζώνης επιφάνειας 400 στρεμμάτων.

Εξάλλου, κατασκευάστηκε κλειστός αυτοκινητόδρομος για τη σύνδεση του Αεροδρομίου με τον ΒΟΑΚ στο ύψος του οικισμού Χερσονήσου, μήκους περίπου 18 χλμ. (2 κλάδων με 2 λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση και παράπλευρο δίκτυο σε όλο το μήκος), αρτηρία σύνδεσης Αεροδρομίου με την Οδό Αρκαλοχωρίου-Βιάννος μήκους περίπου 6 χλμ., με 1 λωρίδα κυκλοφορίας και διευρυμένη ΛΕΑ ανά κατεύθυνση και παράπλευρο δίκτυο σε όλο το μήκος), περιμετρική οδό Καστελίου μήκους 1,5 χλμ., εξωτερικό περιμετρικό δίκτυο Αεροδρομίου με την αναβάθμιση των χαρακτηριστικών των υφιστάμενων οδών που επηρεάζονται εκτιμώμενου συνολικού μήκους 20 χλμ.

Τα έργα που δεν προβλέπονταν και οι δυσκολίες.

Στον οδικό άξονα των 18 χλμ. που θα συνδέει το αεροδρόμιο με τον νέο ΒΟΑΚ (Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης), κατασκευάζεται μία δίδυμη σήραγγα, μήκους περίπου 3 χλμ. ο κάθε κλάδος. Ήταν ένα έργο που δεν υπήρχε στον αρχικό σχεδιασμό και ξεκίνησε η κατασκευή της τον Αύγουστο του 2025, διότι είχαν βρεθεί αρχαία και παράλληλα υπάρχει ένα επισκέψιμο ρέμα στην περιοχή. Το έργο κατασκευάζεται με χρήματα του Δημοσίου και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028. Εφόσον το αεροδρόμιο λειτουργήσει νωρίτερα, τότε υπάρχουν εναλλακτικοί δρόμοι που θα εξυπηρετήσουν το αεροδρόμιο, για λίγους μήνες.

Καταλήγοντας, ο νέος Διεθνής Αερολιμένας Κρήτης, προχωρά με γρήγορα βήματα, προκειμένου να λειτουργήσει με ασφάλεια και να υποστηρίξει την περαιτέρω ανάπτυξη της Κρήτης.