Ο «Πανόπτης», ένα ελληνικό, μοναδικό, τεχνολογικό έργο παγκοσμίως

Δημήτρης Μπαλής

Για μια ακόμα φορά η Ελλάδα πρωτοπορεί και ως κορυφαία ναυτιλιακή χώρα δίνει ένα ακόμα στίγμα των δυνατοτήτων της.

Βρέθηκα στη Σαλαμίνα, όπου πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις των Ναυπηγείων Σαλαμίνας, η Τελετή Ονοματοδοσίας της μη επανδρωμένης πλωτής πλατφόρμας θαλάσσιας επιτήρησης USSPS (Unmanned Semi-fixed Sea Platform for Maritime Surveillance) της ΕΤΜΕ. Η πλατφόρμα έλαβε το όνομα «Πανόπτης», εμπνευσμένο από τον Άργο Πανόπτη της ελληνικής μυθολογίας, ως συμβολική αναφορά στη διαρκή επιτήρηση, την εγρήγορση και την αδιάλειπτη επιχειρησιακή παρακολούθηση στο θαλάσσιο πεδίο.

Την ονοματοδοσία της πλατφόρμας πραγματοποίησε ο Δρ. Γεώργιος Δ. Πατέρας, Αντιπρόεδρος της Contships Management Inc. και πρώην Πρόεδρος του Ελληνικού Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου.

Η τελετή αποτέλεσε ένα ακόμη σημαντικό ορόσημο στην πορεία προς την ολοκλήρωση του έργου, το οποίο υλοποιείται από την ΕΤΜΕ, ως συντονιστή του προγράμματος, σε συνεργασία με τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας και τους εταίρους του πολυεθνικού κοινοπρακτικού σχήματος. Η κατασκευή της πλατφόρμας στα Ναυπηγεία Σαλαμίνας αναδεικνύει τη σημασία της εγχώριας βιομηχανικής βάσης, ενώ το συνολικό έργο επιβεβαιώνει τον ενεργό ρόλο της ελληνικής τεχνογνωσίας στην ανάπτυξη προηγμένων δυνατοτήτων θαλάσσιας επιτήρησης.

Η πλατφόρμα Πανόπτης ενσωματώνει την πατέντα της ΕΤΜΕ στον τομέα της περιοχικής δικτυοκεντρικής θαλάσσιας επιτήρησης και αποτελεί την πρώτη στο είδος της παγκοσμίως, εγκαινιάζοντας μια νέα κατηγορία μη επανδρωμένων ναυτικών πλατφορμών, αυτή των USSPS (Unmanned Semi-fixed Sea Platforms). Συνδυάζει τεχνολογικά στοιχεία από την εξόρυξη υπεράκτιων υδρογονανθράκων, τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, τα μη επανδρωμένα μέσα και την τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο την ολοκλήρωση και ενσωμάτωση δεδομένων πεδίου μέσω προηγμένων αλγορίθμων.

Η πλατφόρμα Πανόπτης υλοποιείται υπό το πρόγραμμα USSPS στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Ανάπτυξης Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIDP), υπό την εποπτεία της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και σε συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία. Στο έργο συμμετέχουν η γαλλική Naval Group, ο ρόλος της οποίας υπήρξε καταλυτικός ως τεχνικού συντονιστή, η ισπανική Navantia, καθώς και οι Applied Intelligence Analytics Limited, Cyprus Research and Innovation Center Ltd, Foundation for Research and Technology Hellas, Stichting Maritiem Research Instituut Nederland, Prolexia SARL, Multimedia Workshop PLC, Sener Aeroespacial S.A., SignalGeneriX Limited, SMST Designer & Constructors B.V., Techlam SAS, Tecnobit SLU και Unmanned Teknologies Applications S.L.

Από ελληνικής πλευράς, πέραν της ΕΤΜΕ, συμμετέχει και το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ). Η σύνθεση αυτή αναδεικνύει το εύρος και τη σημασία της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και ερευνητικής συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, καθώς και τον ρόλο της ΕΤΜΕ στον συντονισμό σύνθετων προγραμμάτων με διεθνές αποτύπωμα.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, χαιρετισμούς και τοποθετήσεις πραγματοποίησαν ο Γιώργος Παναγόπουλος, Δήμαρχος Σαλαμίνας, ο Στέφανος Γκίκας, Υφυπουργός στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ο Δρ. Δημήτριος Τερζής, Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας, ο Δρ. Αθανάσιος Ντόκος, Γενικός Γραμματέας Εθνικής Ασφάλειας, ο Υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας, Γενικός Διευθυντής ΓΔΑΕΕ, ο Παντελής Τζωρτζάκης, Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ, ο Patrick Mauffrey, Project Director USSPS για τη Naval Group, και ο Δρ. Γεώργιος Κόρος, Πρόεδρος και CEO των Ναυπηγείων Σαλαμίνας.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΤΜΕ, Αντώνης Πέππας, δήλωσε: «Το μακρύ ταξίδι της τεχνολογικής ανάπτυξης ολοκληρώνεται σήμερα. Ο Πανόπτης, στα χρόνια που έρχονται, θα παρέχει πραγματικά δεδομένα πεδίου για την εκπαίδευση προηγμένων αλγορίθμων, θα προσφέρει εικόνα θαλάσσιας επιτήρησης, ενώ παράλληλα θα αποτελέσει πεδίο δοκιμών τεχνολογιών σε πραγματικό θαλάσσιο περιβάλλον. Οι εφαρμογές του επεκτείνονται και σε μη αμυντικούς σκοπούς, παρέχοντας δεδομένα καιρού, κατάστασης θάλασσας, περιβάλλοντος και παρακολούθησης κρίσιμων υποδομών, με υψηλή αξιοπιστία. Η τεχνολογία είναι τέτοια η οποία επιτρέπει δίκτυο με πλατφόρμες όπως ο Πανόπτης να γίνει τμήμα της Ασπίδας του Αχιλλέα και άλλων εφαρμογών ενδιαφέροντος κρίσιμων υποδομών και ασφάλειας ναυσιπλοΐας».

Η παρουσία εκπροσώπων της Πολιτείας, της αμυντικής και ερευνητικής κοινότητας, της βιομηχανίας και των εμπλεκόμενων φορέων ανέδειξε τη σημασία του προγράμματος USSPS ως μιας εμβληματικής πρωτοβουλίας στον χώρο της άμυνας, της καινοτομίας και της θαλάσσιας επιτήρησης, με ισχυρό ελληνικό και ευρωπαϊκό αποτύπωμα. Η σημερινή τελετή επιβεβαιώνει τη σταθερή πρόοδο του έργου και τη συστηματική συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων πλευρών για την επιτυχή ολοκλήρωσή του.