Ο τουρισμός είναι πολύ εύθραυστος γι’ αυτό και τα «κανόνια»

Δημήτρης Μπαλής

Στην Ελλάδα μιλάμε για ρεκόρ στον τουρισμό, για περισσότερες αφίξεις, περισσότερα έσοδα, περισσότερα ξενοδοχεία να ανοίγουν, καταλύματα, βραχυχρόνια μίσθωση με χιλιάδες σπίτια.

Πάντα στην ευημερία των αριθμών υπάρχει και η αθέατη πλευρά, που όταν γυρίσει το νόμισμα και φανεί τότε μπορεί να κάνει εκκωφαντικό θόρυβο, όπως συμβαίνει όταν, για παράδειγμα, κλείνουν αεροπορικές εταιρείες και διεθνείς τουριστικοί οργανισμοί.

Πόσα ξενοδοχεία βρίσκονται στο «κόκκινο» με δάνεια; Πόσα αλλάζουν χέρια με εξαγορές καθώς οι ιδιοκτήτες τους δεν άντεξαν, δεν ήξεραν ή δεν πρόβλεψαν; Πόσα ταξιδιωτικά γραφεία έκλεισαν και πόσοι κολοσσοί tour operators έβαλαν λουκέτο, μετά από δεκαετίες στον τουρισμό;

Στην πράξη έχει αποδειχθεί ότι ο τουρισμός είναι πολύ εύθραυστο προϊόν και οι συγκυρίες είτε θα τον ευνοήσουν και θα απογειωθεί, είτε θα τον κλυδωνίσουν.

Η πανδημία μπορεί να έφερε τα πάνω κάτω στη ζωή του πλανήτη, όμως οι κυβερνήσεις βρήκαν τρόπο να διασώσουν επιχειρήσεις αλλά και εργαζόμενους στον τουρισμό. Μπορεί αρκετές να μην άντεξαν το βάρος ή και με τους πολέμους που ακολούθησαν και την ενεργειακή κρίση και να δεινοπάθησαν, όμως, συνολικά ο κλάδος άντεξε.

Το μεγάλο μπαμ με την Thomas Cook που έγινε μεσούσης της τουριστικής περιόδου το καλοκαίρι του 2019, ήταν πολύ ισχυρό λόγω του μεγέθους του οργανισμού που έφερνε πάνω από 1 εκατ. τουρίστες στην Ελλάδα. Τότε ήταν σε εξέλιξη η σεζόν, ο οργανισμός δεν μπορούσε να πληρώσει τις υποχρεώσεις του στην Ελλάδα -και όχι μόνο, βέβαια-, οι τουρίστες γύρισαν με ευθύνη του ελληνικού κράτους και χάθηκαν αρκετά χρήματα από τα ταμεία των ξενοδόχων που είχαν αποκλειστική ή μερική συνεργασία.

Στην περίπτωση της FTI Touristik, τώρα, τα μεγέθη είναι πολύ μικρότερα. Θα έφερνε 350 με 380 χιλιάδες τουρίστες, είχε λιγότερα ξενοδοχεία με συνεργασία και η σεζόν μόλις έχει ξεκινήσει. Οι προκαταβολές που είχαν δοθεί από τον τουριστικό οργανισμό στους ξενοδόχους κάλυπταν τη ζημιά και είτε οι ταξιδιώτες που είχαν κλείσει με την FTI να έρθουν θα αποζημιωθούν από την ασφάλιση του οργανισμού, είτε θα έρθουν μέσω άλλου ταξιδιωτικού οργανισμού.

Μη ξεχνάμε και τον όμιλο Μουζενίδη, που δραστηριοποιούταν σε Ελλάδα, Ρωσία και Ανατολικές χώρες. Μετά τον ξαφνικό θάνατο του ιδιοκτήτη Μπόρις Μουζενίδη, ένας ισχυρός τουριστικός οργανισμός με γραφεία, ξενοδοχεία (Bomo) και αεροπορική εταιρεία (Ellinair), κατέρρευσε, δίχως να ορθοποδήσει.

Η Thomas Cook λόγω του ονόματός της βρήκε επενδυτή και άνοιξε εκ νέου, κάνοντας σταδιακά βήματα. Ισως και η FTI αργότερα βρει τον επενδυτή που αναζητούσε εδώ και δύο χρόνια.

Σε κάθε περίπτωση, όσο πιο μεγάλος γίνεσαι τόσο θα πρέπει να έχεις διασφαλίσει τη βιωσιμότητά σου και μάλιστα σε ένα ανισόρροπο περιβάλλον.

Αμοιβές εκατομμυρίων για κορυφαία στελέχη, στυγνές διαπραγματεύσεις, μακροχρόνια συμβόλαια που διαλύονται με τα απρόοπτα και last moment, μιας και ο ταξιδιώτης κλείνει το πακέτο του πολύ αργότερα από παλιά, φέρνουν τα πάνω κάτω.

Συν το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις έχει αλλάξει και το μοντέλο του τουρισμού, με ταξιδιώτες να κλείνουν online τα ταξίδια τους, με εξατομικευμένες υπηρεσίες.

Ο τουρισμός είναι πολύ εύθραυστος, λοιπόν, αλλά στο επιχειρείν ποτέ δεν βάζεις εύκολα φρένο. Αρκεί να ελέγχεις το γκάζι…