Οι φόροι ακριβαίνουν τα καύσιμα, οι μη έλεγχοι διατηρούν την παρανομία

Δημήτρης Μπαλής

Ολοι, ως καταναλωτές, διαπιστώνουμε καθημερινά ότι στον τομέα των υγρών καυσίμων έχει παγιωθεί μια κατάσταση τιμών σε πολύ υψηλό επίπεδο, που δεν είχαμε διανοηθεί ότι θα συμβεί πριν από μήνες.

Στη χώρα μας, ανέκαθεν οι φόροι επιβάρυναν τις τιμές και στα υγρά καύσιμα, άλλοτε σε μεγάλο και άλλοτε σε πολύ μεγάλο βαθμό, όπως τώρα.

Ο Σύνδεσμος Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών, μας δίνει ορισμένα στοιχεία, για το πώς έχουμε οδηγηθεί σε αυτή τη κατάσταση.

Ως προς τις τιμές, η Ελλάδα βρίσκεται κοντά στον μέσο όρο της Ε.Ε. (σε ορισμένες περιπτώσεις και κάτω από αυτόν) σχετικά µε τις τιµές των καυσίµων προ φόρων και δασµών. Με την προσθήκη φόρων και δασµών οι τελικές τιµές που διαμορφώνονται είναι πράγματι από τις υψηλότερες.

Για παράδειγμα, στις 13 Ιουνίου 2022, η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης στη χώρα μας ήταν 1,227 ευρώ και με την ενσωμάτωση φόρων και διασμών έφθασε στα 2,408, όταν στην ΕΕ ήταν 1,159 και 2,042 ευρώ, αντίστοιχα.

Επίσης, για το πετρέλαιο κίνησης οι τιμές στην Ελλάδα ήταν 1,217 ευρώ και 2,035 ευρώ (μετά φόρων και δασμών) και στην ΕΕ 1,228 και 1,981 ευρώ, αντίστοιχα.

Επίσης, ο Σύνδεσμος επισημαίνει ότι µέσα σε µια δεκαετία (2007-2017) έκλεισαν σχεδόν 2.000 πρατήρια, καθώς δεν άντεξαν τα υψηλά ενοίκια, τον ανταγωνισμό και ορισμένα λόγω παραβατικότητας, με το κέρδος να είναι πολύ περιορισμένο για τους πρατηριούχους. Τονίζει, δε, ότι ακόµη και αν εξαλειφόταν πλήρως το κέρδος των εταιρειών, των µεταφορέων και των πρατηριούχων, το όφελος για τον καταναλωτή θα ήταν σχεδόν µηδαµινό.

Ως παράδειγμα αναφέρει ο Σύνδεσμος την τιμή της αμόλυβδης βενζίνης στις 14/6/2022 η οποία προ φόρων και δασμών ήταν 1,130 ευρώ (47,2% της αξίας του τελικού προϊόντος), οι φόροι ήταν 1,186 ευρώ (49,6%), και το μικτό περιθώριο κέρδους εμπορίας – μεταφορέα – πρατηριούχου μόλις 0,076 ευρώ (3,2%), ώστε η τελική τιμή να διαμορφωθεί στα 2,392 ευρώ.

Για την αυτόματη αύξηση των τιμών στα πρατήρια, μόλις ανεβαίνει η διεθνής τιµή του αργού, χωρίς να µειώνονται ανάλογα όταν πέφτει η τιµή του, ο ΣΕΕΠΕ αναφέρει ότι οι χονδρικές τιµές στην Ελλάδα καθορίζονται από τις διεθνείς τιµές των τελικών προϊόντων πετρελαιοειδών -όχι από τις τιµές του αργού- και διαμορφώνονται από τον μέσο όρο των τελευταίων τεσσάρων ηµερών. Οι εταιρείες εµπορίας διαµορφώνουν τις τιµές τους καθηµερινά, µε βάση τις τιµές των ∆ιυλιστηρίων. Όσο είναι σε ισχύ το «πλαφόν», η εφοδιαστική αλυσίδα είναι υποχρεωµένη να περνά τις όποιες αυξήσεις ή µειώσεις υπάρχουν στην αντλία.

Ο ΣΕΕΠΕ επισημαίνει ότι το µέτρο του «πλαφόν» έρχεται σε αντίθεση µε τις αρχές της ελεύθερης οικονοµίας και του υγιούς ανταγωνισµού. Ωστόσο, µετά την απόφαση της κυβέρνησης για την εφαρµογή του µέτρου, δεν θα πρέπει να υπάρχει το παραµικρό περιθώριο για αθέµιτη κερδοφορία και η κυβέρνηση έχει την ευθύνη απέναντι στον καταναλωτή, για τον έλεγχο των τιμών στα πρατήρια, και την αυστηρή τήρηση της εφαρμογής του «πλαφόν».

Ως προς τις τιμές διαμόρφωσης στα νησιά, το αυξηµένο µεταφορικό κόστος αυξάνει την τιμή, επιπλέον το διαφορετικό καθεστώς ΦΠΑ σε κάθε νησί, διαμορφώνει και διαφορετικές τιμές, ενώ όσο βρισκόμαστε στο καλοκαίρι, η τιμή επηρεάζεται και από την αυξημένη ζήτηση που παρουσιάζεται για καύσιμα.

Καταλήγοντας, ως προς τον ανταγωνισμό στην αγορά καυσίµων αν λειτουργεί προς όφελος του καταναλωτή, ο ΣΕΕΠΕ τονίζει ότι σε μια χώρα με λίγα Διυλιστήρια, και πολύ µεγάλο αριθµό εταιρειών και πρατηρίων, πολύ µεγαλύτερο από τον αντίστοιχο μέσο όρο της Ευρώπης, ο µόνος ανταγωνισµός που λειτουργεί εις βάρος της αγοράς, των καταναλωτών και του ίδιου του κράτους είναι ο αθέµιτος ανταγωνισµός από την παράνοµη αγορά λαθρεµπόριο, νοθευµένα καύσιµα, «πειραγµένες» αντλίες).

Και σε αυτόν τον τομέα, ο ΣΕΕΠΕ υποστηρίζει σθεναρά, εδώ και χρόνια, ότι βασική προτεραιότητα για τον έλεγχο της αγοράς και την καταπολέμηση της παραβατικότητας, είναι η λειτουργία ενός σύγχρονου Συστήματος Εισροών – Εκροών, που δεν λειτουργεί αποτελεσματικά, καθώς υπάρχει έλλειψη του κατάλληλου λογισμικού (Software), εξοπλισμού (hardware) και επαρκούς προσωπικού ελέγχου στην ΑΑ∆Ε και ΓΓΠΣ.