Ολοκληρωμένη ανάδειξη αρχαιοτήτων στη Θεσσαλονίκη

Ανάδειξη και όχι κατάχωση των πολύ σημαντικών για τη Θεσσαλονίκη αρχαιοτήτων που βρίσκονται στο οικόπεδο της Πλατείας Αντιγονιδών προγραμματίζει η Εφορεία Αρχαιοτήτων της πόλης, σε συνεργασία και με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Η κατάχωση είναι προσωρινού χαρακτήρα και αποτελεί αναγκαίο στάδιο ώστε να αναδειχθεί το τμήμα ναού των ρωμαϊκών χρόνων που έχει έρθει στο φως και εικάζεται ότι ήταν αφιερωμένο στην θεά Αφροδίτη.

Δημοσιεύματα περί θαψίματος αποτελούν παρανόηση δηλώσεων περί κατάχωσης, η οποία θα έχει προσωρινό χαρακτήρα, θα αντιστηρίξει προσωρινά τις όμορες οικοδομές και τα πρανή και θα διευκολύνει τις οριστικές εργασίες αντιστήριξης, προκειμένου να γίνει με ασφάλεια η μετάβαση στο στάδιο ανάδειξης των αρχαιοτήτων.

Η ανάδειξη των αρχαιοτήτων και η ένταξη τους στο αστικό περιβάλλον πρέπει να γίνει με τρόπο που να ανταποκρίνεται στη σπουδαιότητα του μνημείου και στις λειτουργικές ανάγκες της πόλης. Πριν από την επέκταση της ανασκαφής, προκειμένου να αποκαλυφθεί όσο το δυνατό περισσότερο ο ναός, κρίνεται κατεπείγουσας ανάγκης η εξασφάλιση της στατικότητας των όμορων οικοδομών με εργασίες αντιστήριξης. Προς αυτήν την κατεύθυνση απαιτείται η επανεξέταση της υπάρχουσας μελέτης κατασκευής πασσαλοδιαφραγμάτων ως μέτρων προστασίας των όμορων οικοδομών και των πρανών του οικοπέδου – πλην της όψης προς την πλατεία Αντιγονιδών – και η έγκρισή της. Στο πλαίσιο αυτό και μέχρι να ξεκινήσουν οι σχετικές εργασίες αντιστήριξης, πιθανόν να απαιτηθούν εργασίες προσωρινής κατάχωσης, οι οποίες θα εξασφαλίσουν προσωρινά την αντιστήριξη πρανών και οικοδομών και επιπλέον θα διευκολύνουν τις εργασίες αντιστήριξης που θα ακολουθήσουν.

Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού – Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης έχει συμπεριλάβει στο πρόγραμμα δράσης του 2019 εργασίες αντιστήριξης των όμορων οικοδομών και λήψη μέτρων προστασίας των αρχαιοτήτων με ποσό της τάξης των 150.000 ευρώ.

Επιπλέον, πρόσφατα, στις προτάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού αναφορικά με μελέτες ωρίμανσης για τη νέα προγραμματική περίοδο (2021 – 2017), προβλέπεται μελέτη ανάδειξης των αρχαιοτήτων του οικοπέδου στο πλαίσιο του έργου με τίτλο: «Άγνωστη Θεσσαλονίκη», όπου συμπεριλαμβάνονται μελέτες ανάδειξης αρχαιοτήτων σε οικόπεδα, υπόγεια και γειτονιές της Θεσσαλονίκης, μεταξύ άλλων και αυτές της πλατείας Αντιγονιδών.

Τέλος, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης πρόκειται να συνεργαστεί με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης προκειμένου να πραγματοποιηθεί γεωσκόπηση της περιοχής του πεζοδρομίου και της πλατείας Αντιγονιδών προς αναζήτηση πιθανών στοιχείων που θα βοηθήσουν στην πρόταση ανάδειξης των αρχαιοτήτων και την επέκταση της ανασκαφής δυτικότερα προς το πεζοδρόμιο και την πλατεία. Σε κάθε περίπτωση για την επέκταση της ανασκαφής πρέπει να ληφθούν υπόψη τα δίκτυα κοινής ωφέλειας που διέρχονται από την περιοχή, όπως αποχετευτικοί αγωγοί, δίκτυα ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΕΥΑΘ, Φυσικού Αερίου κ.λπ., κάτι που απαιτεί την συνεργασία και με άλλους φορείς της πόλης.