«Ονειρεμένο» το μεγαλύτερο πάρκο της Αθήνας 215 στρεμμάτων στον Βοτανικό

Δημήτρης Μπαλής

Πριν λίγο καιρό ξεκίνησαν οι πρόδρομες εργασίες κατασκευής του νέου γηπέδου του Παναθηναϊκού στον Βοτανικό.

Στο πλαίσιο της Διπλής Ανάπλασης θα αναδειχθεί γενικότερα ο Βοτανικός, παράλληλα με την κατεδάφιση του γηπέδου της Λεωφόρου Αλεξάνδρας και την ανάπλαση της εκεί περιοχής, στους Αμπελοκήπους.

Ο Δήμος Αθηναίως προχώρησε στον σχεδιασμό της ανάπλασης του Βοτανικού και μάλιστα παρουσίασε τα σχέδια και τη μελέτη για τη διαμόρφωση των κοινόχρηστων χώρων πρασίνου, που εγκρίθηκαν ομόφωνα από το δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας. Η διαμόρφωση των χώρων πρασίνου στον Ελαιώνα είναι ένα έργο θεμελιώδους σημασίας για την πόλη με υπερτοπική σπουδαιότητα που θα οδηγήσει στην οικολογική και αισθητική αναβάθμιση της υποβαθμισμένης πρώην βιομηχανικής περιοχής, με την «επανένταξη της φύσης» στον αστικό ιστό της Αθήνας.

Στον πυρήνα του σχεδίου βρίσκεται η δημιουργία του μεγαλύτερου αστικού πάρκου που έχει δημιουργηθεί στην Αθήνα τα τελευταία περίπου εκατό χρόνια. Πρόκειται για 215 στρέμματα πρασίνου σε μία συνολική έκταση 260 στρεμμάτων. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του πάρκου, σημειώνεται ότι το Πεδίον του Άρεως που είχε διαμορφωθεί το 1934, είναι έκτασης 277 στρεμμάτων (μαζί με τον Λόφο Φινόπουλου).

Με τη δημιουργία του συγκεκριμένου πάρκου στα δυτικά της Αθήνας, συμπληρώνεται ο νοητός κύκλος των πράσινων μεγάλων «πνευμόνων» της πόλης (Λυκαβηττός, Εθνικός Κήπος, Ακαδημία Πλάτωνος κλπ.) συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο καθοριστικά στη θωράκιση και ανθεκτικότητα της Αθήνας έναντι των συνεπειών της κλιματικής κρίσης και των επιπτώσεων από την καταστροφή του φυσικού πλούτου της Πάρνηθας.

Ο νέος μεγάλος αστικός πνεύμονας σε συνδυασμό με την προβλεπόμενη αναβάθμιση των υποδομών (έργα οδοποιίας, κατασκευής δικτύων, πεζοδρόμια κ.ά.), συνθέτουν την ολιστική ανάπλαση της περιοχής του Ελαιώνα και δημιουργούν ένα αυθεντικό τοπίο, ανθεκτικό στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

3.563 νέα δέντρα, 102.000 θάμνοι, κήποι βροχής, τεχνητοί λόφοι και μια λίμνη 950 τ.μ. στο νέο πάρκο 

Ειδικότερα ο σχεδιασμός του νέου πάρκου διέπεται από τις πλέον σύγχρονες αρχές αειφορίας, επιτυγχάνοντας τη βελτίωση του μικροκλίματος και συμβάλλοντας στη μείωση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας.

Κατά τη διαμόρφωσή του, θα φυτευτούν 3.563 μεγάλα αειθαλή και φυλλοβόλα δέντρα, 102.000 θάμνοι. Παράλληλα, θα τοποθετηθούν 18.520 τ.μ. χλοοτάπητα, 1.560 τ.μ. μεσογειακού λιβαδιού, 800 τ.μ. κήπων βροχής, ενώ θα δημιουργηθεί και μια λίμνη 950 τ.μ. που θα λειτουργήσει ως κοιτίδα βιοποικιλότητας.

Προτάσσονται η αναβίωση του ιστορικού ελαιώνα, η ενίσχυση της αστικής βιοποικιλότητας και η δημιουργία χώρων φωλεοποίησης για την αστική ορνιθοπανίδα, η δημιουργία οικολογικών θώκων για την εξασφάλιση συνθηκών φυσικής αναγέννησης νέων φυταρίων από σπόρους.

Το πάρκο έχει σχεδιαστεί ώστε να διασφαλίζει τις κατάλληλες μικροκλιματικές συνθήκες, δημιουργώντας ένα δροσερό φυσικό περιβάλλον στο οποίο οι επισκέπτες θα μπορούν να απολαύσουν τον περίπατό τους και να χαλαρώσουν μέσα στην πόλη.

Αυτοφυή φυτά της ελληνικής χλωρίδας, μεσογειακοί θαμνώνες, αυτόνομοι χώροι φυσικής αναγέννησης, κήποι βροχής (rain gardens) σε προσδιορισμένα σημεία για την διευθέτηση των ομβρίων, κοινοτικές καλλιέργειες, αστικά δάση και νησίδες πρασίνου, λίμνη, καθώς και πολλαπλά άλλα στοιχεία νερού, συνθέτουν ένα πάρκο περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης των επισκεπτών. Ταυτόχρονα, βασική μέριμνα αποτελεί η ενίσχυση της βιοποικιλότητας, τόσο της χλωρίδας όσο και της πανίδας της περιοχής.

Στο πάρκο θα δημιουργηθούν λόφοι, που θα προκύψουν από τη χρήση των μπάζων και αδρανών του έργου και οι οποίοι θα συμβάλλουν στο θετικό οικολογικό αποτύπωμα των νέων επιφανειών πρασίνου, καθώς θα περιορίσουν και τις μεταφορές για την απομάκρυνση των υλικών από τον χώρο του έργου.

Οι χώροι στους οποίους θα δημιουργηθούν οι κεντρικές πλατείες και τα πλατώματα που θα φιλοξενούν αναψυκτήρια, θα είναι ελάχιστες με έμφαση στη χρήση βιοκλιματικών και φιλικών προς το περιβάλλον υλικών, που χαρακτηρίζονται τόσο από υδατοδιαπερατότητα, όσο και από φυσικότητα.

Το σύγχρονο αστικό πάρκο του Ελαιώνα θα δίνει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να αποδράσουν από την καθημερινότητα, και ανάλογα με τον χρόνο που διαθέτουν να αξιοποιούν τις διαφορετικές βιωματικές δυνατότητες που προσφέρει.

«Βήμα – βήμα θωρακίζουμε την -μέχρι πρότινος- ανοχύρωτη πόλη απέναντι στους κινδύνους που δημιουργεί η κλιματική κρίση και οι επιπτώσεις της. Το έργο της Διπλής Ανάπλασης με “όχημα” το νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού στον Βοτανικό θα προσφέρει με την ολοκλήρωσή του στην Αθήνα δύο πολύ σημαντικούς πνεύμονες οξυγόνου. Στη βιομηχανική περιοχή του Ελαιώνα και στην πυκνοδομημένη περιοχή της Αλεξάνδρας. Οι δεσμεύσεις μας τηρούνται, τα λόγια γίνονται έργα», τόνισε ο δήμαρχος Αθηναίων, Κώστας Μπακογιάννης, μιλώντας στο δημοτικό συμβούλιο.

Ο αντιδήμαρχος Αστικών και Κτιριακών Υποδομών και Σχεδίου Πόλεως, Βασίλης Αξιώτης, τόνισε: «Είχαμε πει ότι το έργο του γηπέδου του Παναθηναϊκού στον Βοτανικό θα είχε διπλό στόχο για εμάς. Να επεκτείνουμε την πόλη, και να μεγαλώσουμε τον Παναθηναϊκό. Αυτή ακριβώς τη δέσμευση κάνουμε πράξη με τη σημερινή έγκριση από το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων της μελέτης για τη διαμόρφωση χώρων πρασίνου στην περιοχή της Διπλής Ανάπλασης και την ευρύτερη περιοχή του Ελαιώνα. Επεκτείνουμε την πόλη στην «ξεχασμένη» για χρόνια γειτονιά του Βοτανικού. Το νέο σύγχρονο Μητροπολιτικό πάρκο είναι η παρακαταθήκη μας για τις επόμενες γενιές της Αθήνας».