Πιο καθαρά τα καύσιμα στη Ναυτιλία και ηλεκτροδότηση από ξηρά – συμφωνία με ΕΕ

Δημήτρης Μπαλής

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο συμφώνησαν για πιο καθαρά καύσιμα για την ναυτιλία, στο πλαίσιο του «Fit for 55». Η προσωρινή συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των διαπραγματευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ, θεσπίζει ένα πρότυπο καυσίμων για τα πλοία, οδηγώντας τον τομέα της ναυτιλίας προς την υιοθέτηση ανανεώσιμων καυσίμων και καυσίμων χαμηλών εκπομπών και την απαλλαγή από τα ορυκτά καύσιμα.

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, οι ευρωβουλευτές κατάφεραν να διασφαλίσουν ότι τα πλοία θα πρέπει να μειώσουν σταδιακά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ελαττώνοντας τις σχετικές εκπομπές τους κατά την κατανάλωση ενέργειας κάτω από το επίπεδο του 2020, το οποίο ήταν 91,16 γραμμάρια CO2 ανά megajoule ενέργειας. Οι στόχοι για τη μείωση αυτή είναι 2% από το 2025, 6% από το 2030, 14,5% από το 2035, 31% από το 2040, 62% από το 2045 και 80% από το 2050. Αυτό θα ισχύει για πλοία ολικής χωρητικότητας άνω των 5.000 τόνων (τα οποία ευθύνονται για το 90% των εκπομπών CO2), καθώς και το σύνολο της ενέργεια που χρησιμοποιείται από πλοία που βρίσκονται σε ευρωπαϊκά λιμάνια ή μεταξύ αυτών, καθώς και για το 50% της ενέργειας που χρησιμοποιείται εν πλω όταν ο λιμένας αναχώρησης ή άφιξης βρίσκεται εκτός της ΕΕ ή σε εξόχως απόκεντρες περιοχές της ΕΕ.

Επίσης, η Επιτροπή θα επανεξετάσει τους κανόνες έως το 2028 για να αποφασίσει εάν θα επεκταθούν οι κανόνες περί μείωσης εκπομπών σε μικρότερα πλοία, όπως αυτά με ολική χωρητικότητα άνω των 400 τόνων, ή αν θα αυξήσει το μερίδιο της ενέργειας που χρησιμοποιούν τα πλοία που καταπλέουν από τρίτες χώρες.

Η συμφωνία παρέχει περισσότερες πιστώσεις ως κίνητρο για την προσαρμογή του τομέα, οι οποίες θα λάβουν τη μορφή απαλλαγής για τους πλοιοκτήτες που χρησιμοποιούν ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης (RFNBO) από το 2025 έως το 2034. Η συμφωνία θέτει επίσης στόχο χρήσης ανανεώσιμων καυσίμων σε επίπεδο 2% από το 2034, εάν η Επιτροπή αναφέρει ότι το 2031 η χρήση RFNBO ανέρχεται σε λιγότερο από 1% στο μείγμα καυσίμων.

Ηλεκτροδότηση των πλοίων από την ξηρά

Σύμφωνα με την προκαταρκτική συμφωνία, από το 2030 τα φορτηγά πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και τα επιβατηγά πλοία, όσο βρίσκονται σε αποβάθρες σε σημαντικούς λιμένες της ΕΕ, θα υποχρεούνται να ηλεκτροδοτούνται από την ξηρά για το σύνολο της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας σε αυτά. Ο κανόνας αυτός θα επεκταθεί και στα υπόλοιπα λιμάνια της της ΕΕ από το 2035, εάν διαθέτουν χερσαία παροχή ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό αναμένεται να μειώσει σημαντικά την ατμοσφαιρική ρύπανση στους λιμένες. Έχουν προβλεφθεί ωστόσο ορισμένες εξαιρέσεις, όπως σε περίπτωση παραμονής στον λιμένα για λιγότερο από δύο ώρες, χρήσης ίδιας τεχνολογίας μηδενικών εκπομπών ή κατάπλου σε λιμένα λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων ή καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

Η άτυπη συμφωνία για τους κανόνες για τα βιώσιμα ναυτιλιακά καύσιμα θα πρέπει να εγκριθεί από την Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων του Συμβουλίου και την Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού του Κοινοβουλίου και, στη συνέχεια, από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στο σύνολό τους.