Πρωτογενής τομέας και αειφορία στις δράσεις του Δικτύου Νησιωτικών Επιμελητηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Δημήτρης Μπαλής

Συνέπεσε, και ήταν ευχάριστη συγκυρία, να πραγματοποιηθεί στη Σύρο, το ίδιο διάστημα, το Συμπόσιο για το Aegean Cuisine, μαζί με τη Γενική Συνέλευση και το Ετήσιο Forum του Δικτύου Νησιωτικών Επιμελητηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (INSULEUR).

Μάλιστα, για πρώτη φορά το νησί φιλοξένησε μια τέτοια μεγάλη διοργάνωση και οφείλεται στην πυγμή του προέδρου του Επιμελητηρίου Κυκλάδων Γιάννη Ρούσσου, που είναι αυτή και πρόεδρος του INSULEUR, αλλά και της ομάδας του. «Διοργανώσαμε το μεγαλύτερο γεγονός που έχει φιλοξενηθεί τα τελευταία χρόνια στη Σύρο για να ακουστεί η φωνή των νησιών στην Ευρώπη», είπε χαρακτηριστικά.

Στο Συμπόσιο του Δικτύου Aegean Cuisine Cyclades 2025 με θέμα «Η Γεύση της Αυθεντικότητας», αναφέρθηκα σε προηγούμενο άρθρο και τώρα σειρά έχει το πολύ ενδιαφέρον δίκτυο INSULEUR.

Η σημασία του αγροδιατροφικού τομέα στην οικονομική ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών

Στο Forum συμμετείχαν πολλοί από το εξωτερικό, από τα νησιά της νοτίου Ευρώπης που εντάσσονται στο δίκτυο INSULEUR, όπως της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Μάλτας και της Πορτογαλίας.

Κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola, ο επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών Κώστας Καδής, ο Séamus Boland, ο οποίος αναμένεται να αναλάβει σε λίγες μέρες την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ), η γενική διευθύντρια της DG REGIO Θέμις Χριστοφίδου, έστειλαν μηνύματα υποστήριξης των εργασιών του Forum του INSULEUR.

Στο Forum, μεταξύ άλλων, συμμετείχαν με ομιλίες ο πρόεδρος της Διάσκεψης Παράκτιων Θαλάσσιων Περιφερειών (CPMR) Filip Reinhag και ο αντιπρόεδρος του European Small Islands Federation (ESIN) Ελευθέριος Κεχαγιόγλου.

Παρόντες στο διήμερο εκδηλώσεων ήταν ο δήμαρχος Σύρου – Ερμούπολης Αλέξης Αθανασίου, ο αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενή Τομέα Φιλήμων Ζαννετίδης, ο πρόεδρος  της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος Γιάννης Βουτσινάς, o πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργος Καββαθάς, και ο εκπρόσωπος της ΕΣΕΕ Παύλος Πολιτάκης.

Αξιοποιώντας την παρουσία σημαντικών θεσμικών εκπροσώπων, έπειτα από πρόταση της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής πραγματοποιήθηκε τεχνική συνάντηση υψηλού επιπέδου για τη χάραξη κοινού βηματισμού εθνικών και ευρωπαϊκών φορέων για ανάδειξη και υποστήριξη της νησιωτικής επιχειρηματικότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Παράλληλα, έγιναν συνεδρίες για τη βιώσιμη γεωργία και τις πολιτικές της Ε.Ε., για την παραδοσιακή τυροκομία των Κυκλάδων -που διαπίστωσα ότι είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη, αλλά σε μικρές ποσότητες, ενώ δόθηκε βαρύτητα στην προσπάθεια ένταξης της τυροκομίας στον κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.

Με κεντρικό θέμα «Οικοδόμηση Ανθεκτικότητας στις Νησιωτικές Οικονομίες μέσω Βιώσιμης Γεωργίας – Ενδυνάμωση των νησιωτικών κοινοτήτων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας», το Forum ανέδειξε τον ρόλο και τη σημασία του αγροδιατροφικού τομέα στην οικονομική ανάπτυξη και στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής των νησιωτικών περιοχών. Έγινε λόγος για τη βιώσιμη γεωργία που θέλουν στα νησιά, και για τον ρόλο των Ευρωπαϊκών, Περιφερειακών και Τοπικών πολιτικών στη στήριξη του πρωτογενούς τομέα.

Επίσης, επισημάνθηκε, ειδικά για την Ελλάδα, το πρόβλημα με τη διασυνδεσιμότητα μεταξύ των νησιών.

Γιώργος Ασωνίτης, επικεφαλής του Δικτύου INSULEUR: Πετύχαμε τη μείωση του ΦΠΑ στα νησιά και το σήμα αειφορίας

Συζητώντας με τον Γιώργο Ασωνίτη, ζήτησα να μάθω περισσότερα για το INSULER, από το άνθρωπο που κινεί τα νήματα.

«Το Δίκτυο Νησιωτικών Επιμελητηρίων της Ευρωπαϊκής Ενωσης δημιουργήθηκε πριν από περίπου 25 χρόνια με πρωτοβουλία των ελληνικών Επιμελητηρίων. Ο κύριος σκοπός του είναι να εκθέτει τα θέματα των νησιών στις Βρυξέλες, και να διαβουλεύεται για τις πολιτικές που πρέπει να λαμβάνονται, καθώς και να παρέχει στα μέλη του, στα επιμελητήρια, πληροφορίες για κοινοτικά προγράμματα».

Ρωτώντας για τις δράσεις του INSULEUR, ο Γιώργος Ασωνίτης επισήμανε ότι: «Συμμετέχει, με συντονιστικό ρόλο, αυτή τη στιγμή σε 4 ευρωπαϊκά προγράμματα, ένα εκ των οποίων είναι η προώθηση προϊόντων από 3 νησιωτικές περιοχές της Ευρώπης, την Κρήτη, τη Σαρδηνία και τις Βαλεαρίδες. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με πάνω από 1 εκατ. ευρώ. Μεταξύ των πρωτοβουλιών είναι να παρουσιάσουμε 10 παραγωγούς από αυτές τις περιοχές σε μεγάλες διεθνείς εκθέσεις της Γερμανίας που είναι χώρα – στόχος, γνωρίζει πολύ καλά αυτά τα προϊόντα και τα πληρώνει καλά».

Ως προς τα αποτελέσματα που έχει φέρει το Δίκτυο, ο επικεφαλής του INSULEUR τονίζει: «Εχουμε πετύχει καλά αποτελέσματα. Τώρα «ακούει» η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα θέματα των νησιών που έχουν φοβερές ανάγκες και δεν είναι στο ίδιο σκαλοπάτι με τις άλλες περιοχές. Ένα τελευταίο είναι το θέμα του ΦΠΑ που μπορέσαμε να διασφαλίσουμε πανευρωπαϊκά, ότι υπάρχει δικαίωμα στο κράτος – όπως έκανε πρόσφατα η ελληνική κυβέρνηση- να διατηρήσει την εξαίρεση με μειωμένους συντελεστές στα νησιά του Αιγαίου. Από εκεί και πέρα είναι δικαίωμα της ελληνικής κυβέρνησης και κάθε άλλης κυβέρνησης να εφαρμόσουν το μειωμένο ΦΠΑ και σε άλλα νησιά που θα κρίνουν. Εμείς, βέβαια θέλουμε χαμηλό ΦΠΑ και σε άλλα νησιά της Ευρώπης».

Καταλήγοντας, επειδή τα νησιά είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τον τουρισμό, ο Γιώργος Ασωνίτης ανέφερε ότι: «Ο τουρισμός είναι από τις προτεραιότητές μας. Μόλις τώρα τελειώνουμε ένα χρηματοδοτούμενο κοινοτικό έργο, ώστε 25 νησιωτικές επιχειρήσεις από την Ελλάδα να πάρουν την πιστοποίηση της αειφορίας. Είναι πιλοτικό έργο, αλλά πολύ σημαντικό διότι οι επισκέπτες προτιμούν επιχειρήσεις που λειτουργούν με γνώμονα την αειφορία».

Το δραστήριο Επιμελητήριο Κυκλάδων

Αποτελείται από 26.004 επιχειρήσεις-μέλη και εκπροσωπεί 24 νησιά με 112.000 κατοίκους. Τα μέλη του είναι: 43,2% υπηρεσίες, 18,6% εμπόριο, 25,4% τουριστικές επιχειρήσεις και 12,8% εταιρείες μεταποίησης.

Η έδρα του είναι στη Σύρο και διαθέτει Διοικητικό συμβούλιο από 51 μέλη, Διοικητική Επιτροπή με 7 μέλη, 32 στελέχη σε ανθρώπινο δυναμικό, ενώ δημιούργησε την Κυκλαδική Εταιρεία Ανάπτυξης Μη Κερδοσκοπική (ΚΕΤΑΝ).

Σημειώνω ότι το  Επιμελητήριο Κυκλάδων, το οποίο έχει θαυμαστή πορεία από το 1836 (ένα από τα τρία παλαιότερα της Ελλάδας με αυτά της Πάτρας και του Ναυπλίου), θα φιλοξενήσει ειδική συνάντηση για μία Συμφωνία Κοινού Οδικού Χάρτη για τη Νησιωτική Επιχειρηματικότητα στο νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ε.Ε.