Ρεκόρ τουρισμού κάνει η Κύπρος
Αποστολή στην Κύπρο: Δημήτρης Μπαλής
Έχοντας ένα από τα υψηλότερα ποσοστά συνεισφοράς του τουρισμού στο ΑΕΠ (14%) καθώς και εργοδότησης στον τομέα, η Κύπρος καταγράφει μηνιαίες αυξήσεις αφίξεων για 30 συνεχείς μήνες, και διανύει σταθερή τροχιά ανόδου από το 2014. Οι συντονισμένες ενέργειες του ΚΟΤ (Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού), που σύντομα αναμένεται να γίνει Υφυπουργείο Τουρισμού, υπό το Υπουργείο Οικονομικών, έχουν αποδώσει καρπούς. Για παράδειγμα, οι μήνες Νοέμβριος – Μάρτιος (shoulder months, επειδή μπορούν να σηκώσουν στους ώμους τους την επέκταση της τουριστικής περιόδου), κατέγραψαν άνοδο 75% στην τετραετία.
Ενώ το 2016 ο παγκόσμιος τουρισμός είχε άνοδο 4%, και στην Ευρώπη +2,5%, η Κύπρος έφθασε στο 20%, ενώ το 2017 με τον παγκόσμιο τουρισμό στο +7% και τον ευρωπαϊκό στο +8%, η Κύπρος είχε 15%.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η άνοδος αυτή, δεν οφείλεται στα προβλήματα της Τουρκίας και της Αιγύπτου, καθώς και το 2018, που αυτές οι χώρες δεν έχουν ζητήματα, δείχνει πολύ καλό για την Κύπρο. Ενδεικτικά, το πεντάμηνο Ιανουάριος – Μάιος 2018 έχει 983.050 αφίξεις, ήτοι 14,9% περισσότερους από 2017.
Επίσης, όλα τα διαθέσιμα κονδύλια από τα κοινοτικά προγράμματα 2014 – 2020, εξαντλήθηκαν για να επιτευχθούν τα παραπάνω αποτελέσματα, και κυρίως για κίνητρα επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου, τα οποία εξηγεί αναλυτικότερα η Λυγία Δερμάτη, υπεύθυνη Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του ΚΟΤ.
Κυρία Δερμάτη τα τελευταία χρόνια ο Κυπριακός τουρισμός έχει σημαντική αύξηση. Που οφείλεται;
Έχουμε καλύτερη οργάνωση και στοχεύσαμε καλύτερα για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Το καλοκαίρι πήγαινε καλά τα τελευταία τρία χρόνια, όμως τώρα καταφέραμε να διπλασιάσουμε την επισκεψιμότητα τους μήνες Νοέμβριο έως Μάρτιο, όπου είχαμε πολύ χαμηλούς αριθμούς. Παρουσιάζουμε αύξηση από τις κύριες αγορές (χώρες) που είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σκανδιναβία, η Γερμανία και αυτή η αύξηση συνεχίζεται. Η Ρωσία, αν και είναι από τις κύριες αγορές μας, φέτος αναμένεται να έχει κάμψη 10%, η οποία θα υπερκαλυφθεί από τις άλλες αγορές μας που εμφανίζουν αύξηση.
Αύξηση χρόνο με τον χρόνο σε τουρισμό και έσοδα
Ποια είναι η ποσοστιαία αύξηση που παρουσιάζει ο Κυπριακός τουρισμός, χρόνο με τον χρόνο;
Από το 2014, μετά την οικονομική κρίση, ο τουρισμός μας έχει συνεχή αύξηση. Το 2015 με 2.659.405 αφίξεις, είχαμε αύξηση 8,9% σε σχέση με το 2014. Το 2016 με 3.186.531 επισκέπτες είχαμε αύξηση 19,8% από το 2014, και το 2017 με 3.652.073 επισκέπτες αυξήσαμε το νούμερο κατά 14,6% σε σχέση με το 2016. Φέτος, το 2018, υπολογίζουμε μια αύξηση της τάξης του 6,7% και 3.896.118 επισκέπτες. Το 2017 ήρθαν 1.253.839 Βρετανοί, ενώ η δεύτερη αγορά ήταν της Γερμανίας με 188.826 επισκέπτες. Από χώρες εκτός ΕΕ, ήρθαν 1.015.795 επισκέπτες (824.494 Ρώσοι) και από την Ασία 388.736 (161.966 Ισραηλινοί).
Αυτή η αύξηση στους επισκέπτες, συνοδεύτηκε και με αύξηση στις κλίνες;
Θα συνοδευτεί και με αύξηση στις κλίνες, διότι τώρα κατασκευάζονται καινούργια ξενοδοχεία. Αυτή τη στιγμή έχουμε περίπου 90.000 κλίνες και περιμένουμε ότι σε έναν χρόνο θα φθάσουμε τις 100.000. Οι κλίνες αφορούν όλα τα είδη καταλυμάτων που έχουν άδεια λειτουργίας. Γίνονται επενδύσεις κι αυτό δείχνει ότι οι επενδυτές από το εξωτερικό άρχισαν να εμπιστεύονται την οικονομία μας. Στην Αγία Νάπα προχωρά η σύγχρονη μαρίνα που ίσως να είναι και καλύτερη της Λεμεσού, η οποία είναι εξαιρετική με ιδιωτικές κατοικίες. Στα σκαριά είναι και η μαρίνα της Πάφου.
Πόσα είναι τα έσοδα του Κυπριακού τουρισμού ετησίως;
Το 2017 είχαμε 2,6 δις ευρώ με 3.652.073 επισκέπτες, 14% του ΑΕΠ της χώρας. Φέτος περιμένουμε περίπου τα ίδια έσοδα με πέρυσι, αν και αναμένουμε 3.896.118 επισκέπτες κι αυτό επειδή έχει μειωθεί η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη. Η μέση δαπάνη είναι 727 ευρώ την εβδομάδα, αλλά παραμένει σταθερή η μέση διάρκεια παραμονής με 9,5 ημέρες (πληρότητα 75,7% το 2017, +7% από το 2016).
Αθλητικός, γαμήλιος, θρησκευτικός τουρισμός και αγροτουρισμός
Μιλήσατε για στόχευση. Αφορούσε σε νέες αγορές ή και σε θεματικές μορφές τουρισμού;
Έχουμε συνεργασία με μεγάλους τουριστικούς οργανισμούς και αεροπορικές εταιρείες. Προσπαθήσαμε να φέρουμε εταιρείες από περιοχές που δεν εξυπηρετούνταν παλιότερα. Πάντως, ακόμα δεν υπάρχει ακτοπλοϊκή σύνδεση με την Ελλάδα, κάτι που επιθυμούμε διακαώς, αν και αυτή τη στιγμή την Ελλάδα με την Κύπρο τη συνδέουν με δρομολόγια 5 αεροπορικές εταιρείες (Aegean, Cyprus, Cobalt, TUS, Blue Air). Παλιότερα είχαμε δύο ακόμα (Ryanair και Ellinair). Ωστόσο, στοχεύσαμε σε ειδικά «προϊόντα» που φέρνουν επισκέπτες τη χειμερινή περίοδο.
Ποια λοιπόν είναι αυτά τα «προϊόντα»;
Είναι ο συνεδριακός τουρισμός και ο αθλητικός τουρισμός που έχει φοβερή αύξηση τα τελευταία χρόνια. Στοχεύσαμε στον προπονητικό τουρισμό. Είδαμε ότι είχαμε πρόβλημα με τις αθλητικές εγκαταστάσεις και βοηθήσαμε με ένα σχέδιο αναβάθμισης. Δόθηκαν χρήματα μέσα από επενδυτικά προγράμματα, σε συλλόγους που είχαν τις εγκαταστάσεις, κυρίως σε Αγία Νάπα και Πάφο. Τώρα αναπτύσσεται και η περιοχή της Λεμεσού και της Λάρνακας. Βλέπουμε ότι υπάρχει μεγάλη προσέλκυση ομάδων από το εξωτερικό, από τη Σκανδιναβία και τις βόρειες χώρες, αμέσως μετά τα Χριστούγεννα. Αν κυκλοφορήσετε τότε σε αυτές τις περιοχές, θα δείτε παντού αθλητές. Έχουμε και τουρνουά, ένα πολύ σημαντικό με 12 γυναικείες ποδοσφαιρικές ομάδες, που έρχονται εδώ και 12 χρόνια τέλη Φεβρουαρίου με Μάρτιο. Έρχονται οι πρωταθλήτριες ομάδες, από Αυστραλία, Φινλανδία, Βόρειο Κορέα, Αυστρία, Πολωνία. Από παντού. Είναι ένα από τα δύο γυναικεία ποδοσφαιρικά τουρνουά. Το άλλο γίνεται στο Αλγκάρβε της Πορτογαλίας. Αυτές τις διοργανώσεις τις στηρίζουμε με φιλοξενία, προκειμένου να μας βάλουν στον χάρτη του αθλητικού τουρισμού. Δεν τα είχαμε προσέξει παλαιότερα, όμως τώρα βλέπουμε τις τεράστιες δυνατότητες που έχουμε. Αναπτύσσεται βέβαια και η σκοποβολή, η ιστιοπλοΐα, η ποδηλασία…
Η Μαγιόρκα είναι γνωστή για τον ποδηλατικό τουρισμό. Θέλετε να γίνεται Μαγιόρκα;
Οι ποδηλάτες που πάνε στη Μαγιόρκα, ψάχνουν και για άλλους εναλλακτικούς προορισμούς και η Κύπρος προσφέρεται. Κάθε χρόνο έχουμε το Sunshine Cup που συγκεντρώνει πρωταθλητές από όλο τον κόσμο. Κάνουν προπόνηση αλλά και τον αγώνα, που προσμετρά στις διεθνείς υποχρεώσεις τους. Στηρίζουμε τόσο τη διοργάνωση, όσο και τη φιλοξενία των αθλητών.
Ποιες άλλες εναλλακτικές μορφές τουρισμού επιδιώκετε;
Πολύ μεγάλη αύξηση γνωρίζει ο γαμήλιος τουρισμός. Είναι από τα κύρια, ειδικά προϊόντα τουρισμού. Κάθε χρόνο έχουμε από την Αγγλία περίπου 5.000 γάμους κι αν σκεφτείτε ότι φέρνουν από 30 έως 70 άτομα. Έρχονται και από Ισραήλ, Λίβανο, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, άτομα με διαφορετική θρησκεία που δεν μπορούν να παντρευτούν στον τόπο τους. Πέρυσι υπολογίσαμε ότι ο γαμήλιος τουρισμός αποφέρει στην Κύπρο, 120 εκατομμύρια ευρώ.
Αγροτουρισμό, έχετε αναπτύξει; Θρησκευτικό τουρισμό;
Ο θρησκευτικός τουρισμός δεν είναι μόνο προσκύνημα. Έχει και το πολιτιστικό στοιχείο μέσα. Εκεί έχουμε τους Ρώσους επισκέπτες και ειδικά στο όρος Τρόοδος μπορούν όλοι να θαυμάσουν τις 10 εκκλησίες της Ουνέσκο. Ο αγροτουρισμός είναι διάσπαρτος στην Κύπρο με μικρές μονάδες που όλο και αναβαθμίζονται. Είναι κάπως σαν Boutique Hotels. Προσπαθούμε να τους ενισχύσουμε με επιμορφωτικά μαθήματα και με το «παραδοσιακό πρόγευμα».
Στην Ελλάδα υπάρχει το «Ελληνικό πρωινό», με αυθεντικά, τοπικά προϊόντα. Κάτι τέτοιο λέτε;
Το «κλέψαμε» από την Ελλάδα. Συνεργαστήκαμε με το Travel Foundation της Αγγλίας. Ήρθαν σε εμάς να κάνουν κάτι αειφορικό και τους προτείναμε το «Κυπριακό πρόγευμα», με παραδοσιακά προϊόντα. Δεν έχουμε τα 1000 ξενοδοχεία που έχει το «Ελληνικό πρωινό». Περίπου 30 έχουμε που είναι καλά για την Κύπρο και υπάρχει ειδικός συνεργάτης που ασχολείται με αυτό το θέμα.
Στόχευση σε κεντρική και ανατολική Ευρώπη
Ποια θα είναι η προβολή της Κύπρου και σε ποιες χώρες. Έμαθα ότι δεν είναι μέσα η Ελλάδα. Τη θεωρείτε δεδομένη;
Έχουμε πολλούς Έλληνες που είναι πρεσβευτές του τόπου, όμως θέλουμε προβολή στην Ελλάδα. Προσπαθούμε να φέρουμε σχολεία και τον λεγόμενο τουρισμό τρίτης ηλικίας. Βγάλαμε επίσης έναν διαγωνισμό για 18 χώρες. Θέλουμε περισσότερο τουρισμό από Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία, Ουκρανία, Γαλλία, Βέλγιο. Η διαφήμιση εκεί θα ξεκινήσει το φθινόπωρο, ώστε να φέρουμε τουρισμό τον χειμώνα.
Ενθαρρύνετε αεροπορικές εταιρείες να έρθουν στην Κύπρο;
Κοιτάξτε, η Hermes που ελέγχει τα αεροδρόμια έχει τα δικά της προγράμματα, τα δικά της σχέδια. Εμείς έχουμε ορισμένες σχέδια για καινούργιες αεροπορικές συνδέσεις και είναι κυρίως για τη χειμερινή περίοδο.
Τι θα θέλατε να κάνετε που δεν το έχετε κάνει;
Γήπεδα γκολφ θέλουμε, που δεν τα έχουμε. Πρέπει να βρεθούν επενδυτές. Ο Ιατρικός τουρισμός επίσης. Είναι στα σπάργανα ακόμα, αλλά γίνονται προσπάθειες. Κυρίως θέλουμε να αναπτύξουμε τον συνεδριακό τουρισμό, που είναι πολύ σημαντικός. Δεν έχουμε μεγάλα συνεδριακά κέντρα, διότι δεν είναι βιώσιμα από μόνα τους. Έχουμε όμως ένα στη Λευκωσία και αρκετά στα ξενοδοχεία που μπορούν να φιλοξενήσουν συνέδρια μέχρι 1.000 άτομα. Θα προστεθούν και νέες ξενοδοχειακές μονάδες, που δεν θα προσφέρουν απλά κλίνες, αλλά θεματικό τουρισμό, όπως κέντρα αποκατάστασης. Το οδικό δίκτυό μας είναι πολύ καλό. Ίσως χρειάζεται ένας ακόμα δρόμος (Πόλης Χρυσοχούς – Πάφος), που κι αυτός μπορεί να γίνει. Πρόκληση είναι και τα βουνά. Το όρος Τρόοδος είναι η καρδιά της Κύπρου, όλη η φύση, η παράδοση και ο αυθεντικός κόσμος της Κύπρου. Στα χωριά μας όλο και μειώνονται οι κάτοικοι. Οι νέοι φεύγουν. Υπάρχει αστυφιλία με τον τουρισμό. Όμως τώρα έχει αρχίσει μια μεγάλη προσπάθεια για να κρατηθούν οι κάτοικοι στην ύπαιθρο, να έρθουν νέα ζευγάρια, να αναπτύξουν δραστηριότητες.
Εργατικό δυναμικό υπάρχει στην Κύπρο για να καλύψετε τις ανάγκες στον τουρισμό;
Μια μεγάλη ανάσα ήρθε από την Ελλάδα. Η αύξηση που είχαμε στον τουρισμό, προκάλεσε έλλειψη στα εργατικά χέρια και ευτυχώς που ήρθαν παιδιά από την Ελλάδα και βοήθησαν στα εστιατόρια και τα ξενοδοχεία. Πάντως έχουμε πρόβλημα στα εργατικά χέρια.
Μέχρι πότε θεωρείτε ότι θα πάει η θερινή τουριστική περίοδος;
Όλα δείχνουν ότι θα φθάσει μέχρι τις 15 Νοεμβρίου.
