X cm

Συγκίνηση και σκέψεις από την έκθεση της Ντένης Θεοχαράκη για το εργοστάσιο του Βόλου

Δημήτρης Μπαλής

 

Εχω δει κι άλλα έργα της Ντένη Θεοχαράκη, της κόρης του Βασίλη Θεοχαράκη, της γνωστής οικογένειας στον κλάδο της εισαγωγής αυτοκινήτων και όχι μόνο, αλλά αυτά τα έργα που είδα στην έκθεση που εγκαινιάστηκε στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», με συγκίνησαν απίστευτα, αλλά και με έβαλαν σε σκέψεις για το ποια Ελλάδα είχαμε και που οδηγηθήκαμε και τώρα ψάχνουμε να βρούμε διεξόδους.

Στην περίπτωσή της, η Ντένη Θεοχαράκη, ως μήλο, έπεσε κάτω από τη μηλιά, καθώς εκτός από τη διαδοχή του πατέρα της στη διοίκηση των επιχειρήσεων, τον ακολούθησε και στη ζωγραφική.

Η νέα της έκθεση με τίτλο με τίτλο assembling memories που θα διαρκέσει έως τις 31 Μαΐου 2024, είναι κάτι πολύ ξεχωριστό. Βασίζεται σε υλικό που διασώθηκε από το πάλαι ποτέ κραταιό εργοστάσιο παραγωγής αυτοκινήτων της ΤΕΟΚΑΡ ΑΒΕΕ (1980-1995), στο Βόλο, που ανήκε στην οικογένεια Θεοχαράκη. Τώρα παραμένει ένα κουφάρι, αυτό που κάποτε έσφυζε από ζωή και έδινε δουλειά σε εκατοντάδες ανθρώπους.

Mετά την επιτυχημένη παρουσία της σε σημαντικές ομαδικές εκθέσεις στο Λονδίνο, στη Σεούλ, στη Νέα Υόρκη και στο Μαϊάμι, h εικαστικός Ντένη Θεοχαράκη επιστρέφει στην Αθήνα εμπνευσμένη από ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της ελληνικής βιομηχανίας. Στα πολύπλευρα και πολυεπίπεδα εικαστικά σύνολα που παρουσιάζει, καμβάδες της γίνονται τα παλιά σχέδια συναρμολόγησης (blue prints) που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή αυτοκινήτων στο εμβληματικό εργοστάσιο της ΤΕΟΚΑΡ ΑΒΕΕ.

Η καλλιτέχνης ξαναγυρνά στο παλιό, οικογενειακό εργοστάσιο, που το θυμάται να σφύζει από ζωή, και αντικρίζει τη φθορά, την παρακμή, την εγκατάλειψη. Διασώζει με τη φωτογραφική της μηχανή πολύτιμες εικόνες από το δυστοπικό, βανδαλισμένο τοπίο, μαζεύοντας με ευλάβεια σχέδια, χαρτιά, υφάσματα, δέρματα και ό,τι άλλο θα μπορούσε να διασωθεί.

Πάνω στα παλιά υλικά «η Θεοχαράκη ξεδιπλώνει ποικίλες θεματικές πτυχές, άλλοτε με πενάκι, άλλοτε με κάρβουνο ή με ζωηρά χρώματα λαδιού, απεικονίζοντας –με διαφορετικές τεχνοτροπίες– ξεχωριστούς και ευφάνταστους κόσμους, που ακροβατούν ανάμεσα στο ρεαλιστικό και το υπερρεαλιστικό», όπως σημειώνει η Μουσειολόγος Σοφία Ε. Πελοποννησίου-Βασιλάκου.

Ο εικαστικός καλλιτέχνης, φωτογράφος και αρχιτέκτονας Μανώλης Μπαμπούσης, επισημαίνει ότι «ενώ η Θεοχαράκη έχει στραμμένο το βλέμμα της στο μέλλον και την καινοτομία, δεν παύει ν’ αντλεί από το ορατό και αόρατο της μνήμης και της εμπειρίας. Τα συναρμολογεί όλα σε εικόνες, φωτογραφίες, σχέδια και ζωγραφική. Οι φωτογραφίες της αποτυπώνουν την ιδιαιτερότητα της αρχιτεκτονικής, των μηχανημάτων και των αντικειμένων μίας εποχής. Οι γραμμές της γίνονται πέτρα, βράχοι, δένδρα, δάση, κάστρα, κατακόρυφες πόλεις, κατακόρυφοι, παράλληλοι, διασταυρούμενοι λαβύρινθοι».

Κάθε έργο της Ντένης Θεοχαράκη αποτελεί ένα κείμενο ταυτότητας, μία πράξη επικοινωνίας συναισθημάτων, σκέψεων, προβληματισμών, που αφυπνίζει τον θεατή και τον παρακινεί σε μια εναλλακτική θέαση της πραγματικότητας.

Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά ο Ιστορικός Τέχνης, Δρ. Θοδωρής Κουτσογιάννης, η εικαστικός «σκηνοθετεί την εκθεσιακή της αφήγηση με οργανικά, σχεδόν νομοτελειακά, αντικείμενα από το εργοστάσιο, ως ready made θραύσματα αναμνήσεων με τον χώρο να λειτουργεί ως οιονεί κιβωτός του δυναμικού παρελθόντος. Αποπειράται να διατηρήσει την ατομική και συλλογική μνήμη από την δραστηριότητα της Tεοκάρ αλλά και να της εμφυσήσει εκ νέου ζωή, μεταμορφωμένη καλλιτεχνικά και να την μνημονεύσει/μνημειώσει».

Να πάτε στη έκθεση, μεγαλύτεροι αλλά και μικρότεροι σε ηλικία, για να θυμηθείτε και να μάθετε για μια Ελλάδα που έχασε μεγάλο μέρος της βιομηχανίας της.