Τα οφέλη του βιώσιμου τουρισμού κρουαζιέρας στην Ελλάδα

Δημήτρης Μπαλής

Η κρουαζιέρα αποτελεί έναν ιδιαίτερα δυναμικό τομέα του ελληνικού τουρισμού, με την Διεθνή Ένωση Εταιρειών Κρουαζιέρας (CLIA) να παρουσιάζει τα οφέλη της κρουαζιέρας για τις τοπικές κοινωνίες στην Ελλάδα, εγκαινιάζοντας μία έκθεση για τον βιώσιμο τουρισμό κρουαζιέρας σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ευγενίδου.

«Η Ελλάδα βρίσκεται στην καρδιά της κρουαζιέρας στη Μεσόγειο και η συνεργασία είναι το κλειδί για τη διατήρηση της ελκυστικότητας της χώρας. Με τα στοιχεία να δείχνουν ότι το πάνω από το 55% της κίνησης κρουαζιέρας στην Ελλάδα συγκεντρώνεται σε μόλις τρία λιμάνια, υποστηρίζουμε τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης να βελτιώσει την εμπειρία των επισκεπτών και να αναπτύξει νέους προορισμούς», ανέφερε η Μαρία Δεληγιάννη, διευθύντρια Ανατολικής Μεσογείου της CLIA.

«Πιστεύουμε ότι η αξιοποίηση του νέου τέλους κρουαζιέρας για την υποστήριξη αυτού του στόχου μπορεί να βοηθήσει στην ευρύτερη διάδοση των οφελών του τουρισμού κρουαζιέρας, επιτρέποντας ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη και ενισχύοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως κορυφαίου κόμβου για την κρουαζιέρα. Με βάση αυτόν τον φιλόδοξο στόχο, προτείνουμε τη δημιουργία ενός Εθνικού Σχεδίου Ανάπτυξης της Κρουαζιέρας που θα συνοδεύεται από σαφές χρονοδιάγραμμα για τη δρομολόγηση επενδύσεων και την υποστήριξη νέων προορισμών στην Ελλάδα. Το σχέδιο αυτό προτείνουμε να δημιουργηθεί από την ελληνική κυβέρνηση μαζί με τη βιομηχανία της κρουαζιέρας στο πλαίσιο του διαλόγου μας. Η εκτέλεση του σχεδίου θα χρηματοδοτηθεί από τα έσοδα του τέλους κρουαζιέρας, αξιολογώντας τις ανάγκες για λιμενικές υποδομές, ανάπτυξη και τις προωθητικές ενέργειες που απαιτούνται σε κάθε προορισμό», είπε.

Οι καινοτομίες του κλάδου της κρουαζιέρας οδηγός για τη βιωσιμότητα

Παράλληλα, η CLIA παρουσίασε τα αποτελέσματα της Ετήσιας Έκθεσης της για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες και πρακτικές. Η Έκθεση του 2025 δείχνει συνεχή και μετρήσιμη πρόοδο από τις εταιρείες κρουαζιέρας-μέλη της CLIA, καθώς προωθούν μια φιλόδοξη περιβαλλοντική ατζέντα – από τις δοκιμές και την πιλοτική εφαρμογή βιοκαυσίμων, και τις επενδύσεις σε κινητήρες ευέλικτων καυσίμων, έως την αυξανόμενη χρήση καυσίμων χαμηλότερων εκπομπών και τη μεγιστοποίηση της εφαρμογής μέτρων ενεργειακής απόδοσης. Οι εταιρείες κρουαζιέρας είναι πρωτοπόροι και καινοτόμοι στη ναυτιλιακή τεχνολογία – έχοντας να επιδείξουν παραδείγματα όπως προηγμένα συστήματα επεξεργασίας λυμάτων, παράκτια ενεργειακή υποστήριξη, συστήματα λίπανσης αέρα και τη νεότερη γενιά κινητήρων διπλού καυσίμου, από τα οποία επωφελούνται και άλλοι τομείς της ναυτιλίας. Οι εταιρείες κρουαζιέρας επενδύουν δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ για να κατασκευάσουν τον στόλο του μέλλοντος, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 80 νέων πλοίων υπό παραγγελία παγκοσμίως, που διαθέτουν αυτές και άλλες καινοτομίες.

Σημειώνουμε ότι 45 εταιρείες κρουαζιέρας, που αντιπροσωπεύουν το 90% της παγκόσμιας δυναμικότητας, είναι μέλη της CLIA. Συνολικά, αυτές οι εταιρείες-μέλη διαχειρίζονται 310 πλοία και 637.847 κλίνες, σε σύγκριση με 303 πλοία και 645.034 κλίνες το 2024. Μάλιστα, 52 νέα πλοία αναμένονται μέχρι το 2036.

Η πλειονότητα των πλοίων (73%) είναι μικρού έως μεσαίου μεγέθους (κάτω των 3.000 κλινών) με το ποσοστό των πλοίων ανά μέγεθος να παραμένει σχετικά ισορροπημένο τουλάχιστον έως το 2036.

Πλοία με δυνατότητα πολλαπλών καυσίμων

Ο αριθμός των πλοίων που λειτουργούν με κινητήρες πολλαπλών καυσίμων και μπορούν να αλλάξουν από συμβατικά καύσιμα σε καύσιμα μηδενικών και σχεδόν μηδενικών εκπομπών, τόσο στο λιμάνι όσο και εν πλω, έχει αυξηθεί από 1 μόνο πλοίο το 2018 σε 19 πλοία σήμερα. Και τα 19 είναι πλοία διπλού καυσίμου.

Έως το τέλος του 2025 προβλέπεται ότι θα βρίσκονται σε λειτουργία 23 πλοία με κινητήρες ευέλικτης χρήσης καυσίμου, συμπεριλαμβανομένου του πρώτου κρουαζιερόπλοιου με δυνατότητα τριπλού καυσίμου.

Έως το 2036, προβλέπεται να δρομολογηθούν 32 πλοία με κινητήρες πολλαπλών καυσίμων, συμπεριλαμβανομένων 7 ικανών να χρησιμοποιούν μεθανόλη και 25 ικανών να χρησιμοποιούν LNG.

Επίσης, οι εταιρείες κρουαζιέρας συνεχίζουν να αυξάνουν τη χρήση εναλλακτικών λύσεων αντί του βαρέος μαζούτ, καθώς αναπτύσσονται επιλογές συμπεριλαμβανομένων των βιοκαυσίμων, του LNG και άλλων. Αυτό αποδεικνύεται από την παράδοση ενός πλοίου το 2024, το οποίο έχει οριστεί για χρήση μεθανόλης έως το 2026, και ενός άλλου που έχει προγραμματιστεί για παράδοση έως το τέλος του τρέχοντος έτους.

Δημιουργώντας οικονομικά και κοινωνικά οφέλη για την Μύκονο

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελέτης της διεθνούς εταιρείας ερευνών Oxford Economics, ο τουρισμός κρουαζιέρας συνεισέφερε 201 εκατομμύρια ευρώ στην οικονομία της Μυκόνου το 2024. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης, ότι ο τουρισμός κρουαζιέρας στη Μύκονο υποστηρίζει σχεδόν 3.000 θέσεις εργασίας στην οικονομία της περιοχής, αναδεικνύοντας τη σημαντική συμβολή του κλάδου στην ευημερία της τοπικής κοινωνίας. Εστιάζοντας στη Μύκονο, η μελέτη έδειξε ότι οι επιβάτες κρουαζιέρας δαπανούν κατά μέσο όρο 107 ευρώ ανά άτομο στο νησί κατά τη διάρκεια μέσης παραμονής στον προορισμό σχεδόν έξι ώρες. Η μελέτη δείχνει πώς ο τουρισμός κρουαζιέρας συμβάλλει ώστε νέοι επισκέπτες να γνωρίζουν την Ελλάδα, καθώς οκτώ στους δέκα επισκέπτες κρουαζιέρας (transit) το 2024 επισκέφθηκαν το νησί για πρώτη φορά, ενώ πάνω από τους μισούς επισκέφθηκαν για πρώτη φορά την Ελλάδα.

Η CLIA ανακοίνωσε, επίσης, ότι έχει αναθέσει μια παρόμοια μελέτη στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς σχετικά με τον οικονομικό αντίκτυπο της κρουαζιέρας στη Σαντορίνη, με τα αρχικά ευρήματα να αναμένονται στις αρχές του 2026 και την τελική μελέτη τον Ιούλιο του 2026.

Καταλήγοντας, η έκθεση «The Voyage» της CLIA φιλοξενείται στο Ίδρυμα Ευγενίδου, στην Αθήνα, έως τις αρχές Ιανουαρίου.