Τα τρένα θα επαναλειτουργήσουν, ίσως έως τα τέλη Μαρτίου, μόνο με απόλυτη ασφάλεια (vid)

Δημήτρης Μπαλής

Πλήρως αναλυτική και σε μεγάλο βαθμό κατατοπιστική ήταν η σημερινή συνέντευξη τύπου των Γιώργου Γεραπετρίτη, ο οποίος ανέλαβε πριν μια εβδομάδα όντας υπουργός Επικρατείας, την αρμοδιότητα σε θέματα Υποδομών και Μεταφορών, ειδικά για την ανάταξη των σιδηροδρόμων, μετά το τραγικό δυστύχημα με τα τρένα, και την επόμενη μέρα.

Ο υπουργός αναφέρθηκε στην οδύνη από την πρωτοφανή τραγωδία, τονίζοντας ότι πρέπει να οδηγήσει σε κάθαρση.

Επιχειρώντας ο ίδιος να αποκτήσει μια όσο το δυνατόν πλήρη εικόνα τόσο της τραγωδίας, όσο και των θεμάτων του ελληνικού σιδηροδρόμου, ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι «δεν βρίσκομαι εδώ ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης ή πολίτης που θα κάνει κομματική αντιπαράθεση. Δεν θα κάνω μετάθεση ευθύνης. Η ευθύνη της κυβέρνησης έχει αποδοθεί σε κορυφαίο επίπεδο και με την παραίτηση του αρμόδιου υπουργού.»

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ζήτησε «συγνώμη που δεν μπορέσαμε να αποτρέψουμε αυτό το δυστύχημα», τονίζοντας ότι «ανέλαβα το δύσκολο καθήκον για να διασφαλίσω ότι θα προχωρήσουν απόλυτα οι έρευνες και να διαμορφώσω σύντομα ένα πλαίσιο δράσεων για την επανεκκίνηση των σιδηροδρόμων.»

Χωρίς να αναφερθεί σε θέματα που βρίσκονται στο ανακριτικό στάδιο, μίλησε μόνο για διοικητικές παραλείψεις, λέγοντας ότι «η δική μου θέση θα διευκολύνει και το κοινοβουλευτικό έργο. Θα προκαλέσω μια συζήτηση στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, να βρούμε ένα κοινό τόπο για να αποδίδει ευθύνες και να αξιολογεί το μέλλον των σιδηροδρόμων.»

Ο υπουργός αρχικά ανέφερε ότι τις επόμενες ημέρες θα υπάρξουν νέες διοικήσεις σε ΟΣΕ και ΕΡΓΟΣΕ, έπειτα από την αποπομπή των προηγούμενων, μετά το δυστύχημα.

Η πρώτη διαπίστωση

Υστερα από την αυτοψία που έκανε ο υπουργός σε Λάρισα και Θεσσαλονίκη, διαπίστωσε τις συνθήκες που λειτουργεί το σύστημα διοίκησης σε Λάρισα και Θεσσαλονίκη. Το μοιραία βράδυ, το τοπικό κέντρο τηλεδιοίκησης της Λάρισας λειτουργούσε απόλυτα και αδιαλείπτως, όπως είπε ο υπουργός και «υπό αυτή την έννοια έπρεπε να είχε υπάρξει η αυτόματη χάραξη της πορείας που θα είχε αποτρέψει το δυστύχημα. Η δεύτερη κίνηση ήταν η μηχανική αλλαγή των κλειδιών και η τρίτη ότι θα έπρεπε να υπάρξει παρακολούθηση μετά την αποχώρηση της αμαξοστοιχίας πάνω στον πίνακα καθώς θα προέκυπτε η μετάπτωση της αμαξοστοιχίας στη λάθος γραμμή. Και επίσης από μέρους της αμαξοστοιχίας δεν υπήρχε και η ανάλογη αντίδραση. Ασχετα από το ανθρώπινο λάθος, αν είχαμε ολοκληρωμένο σύστημα, το μοιραίο θα είχε αποφευχθεί.»

Ηλεκτρονική αναβάθμιση και προσωπικό

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης στάθηκε σε δύο μεγάλα θέμα. Για την ηλεκτρονική αναβάθμιση είπε ότι στις υποδομές υπάρχει διαχρονική απαξίωση των σιδηροδρόμων σε συντήρηση και αναβάθμιση. Για 50 χρόνια λειτούργησε με χειροκίνητη λειτουργία ασφάλειας. Τέλη του 2014 υπογράφεται η σύμβαση (43 εκατ.) για καθολική αναβάθμιση στο δίκτυο με σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση.  Η σύμβαση αναπτύχθηκε μερικώς μέχρι το 2017 – το 32% περίπου. Στο παραδοτέο έργο υπήρξαν σημαντικότατα σφάλματα και το 18% ήταν μόνο λειτουργικό. Επειτα σταμάτησε η εφαρμογή της σύμβασης λόγω  σφαλμάτων. Εως το 2019 δεν έγινε καμία παράδοση. Το 2019 αλλάζει η διοίκηση στην ΕΡΓΟΣΕ και γίνεται ανάταξη της σύμβασης . Το 2021 υπογράφεται η τελική σύμβαση.  Σήμερα έχει παραδοθεί το 70% της σύμβασης. Η εκτίμηση είναι ότι εντός του έτους θα γίνει παράδοση και του υπόλοιπου τμήματος, με όλα τα συστήματα ελέγχου ταχύτητας και αυτόματης πέδησης.

Ο υπουργός ανέφερε ότι μόνο 3 χώρες έχουν πλήρη ηλεκτρονικά συστήματα.  Η σύμβαση για τηλεδιοίκηση αφορά 52 σταθμούς και 3 κέντρα τηλεδοιοίκηση. Σε 17 από τους 52 είχε τοποθετηθεί το 2017. Στους 17 έγιναν πρόσθετα έργα που ανέτρεψαν το έργο. Το 2017 σταμάτησε τελείως το έργο και ξεκίνησε εκ νέου τον Νοέμβριο  2018 και από το 18% φθάσαμε στο 70% τώρα κι από τα 3 κέντρα τηλεδιοίκησης σήμερα λειτουργεί 1 κέντρο και 36 σταθμοί.

Καταλήγοντας, στο θέμα αυτό, τόνισε ότι πέρα από τη σηματοδότηση όλου του δικτύου, πρέπει να υπάρχει σύστημα αλληλεπίδρασης με όσους εμπλέκονται στο δίκτυο και σύστημα τηλεδιοίκησης για το πού βρίσκεται το τρένο σε όλη τη γραμμή.

Ως προς το δεύτερο μεγάλο θέμα, του προσωπικού, ο υπουργός σημείωσε ότι απαιτείται πιο εξειδικευμένο προσωπικό. Τόνισε ότι έγινε προσπάθεια για την ενίσχυση του προσωπικού. «Την τελευταία 15ετία έγινε μείωση προσωπικού, λόγω υπαγωγή της χώρας στις μη προσλήψεις. Λίγες θέσεις καλύφθηκαν. Η τωρινή κυβέρνηση προχώρησε με την κινητικότητα, με δελτία παροχής υπηρεσιών για 200 άτομα (κλειδούχοι, σταθμάρχες, τεχνικοί) με την απαιτούμενη εκπαίδευση και δρομολόγησε μόνιμες προσλήψεις στον ΟΣΕ το 2021 για 117 άτομα (36 σταθμάρχες) και ακόμα 100 άτομα το 2022. Η πρώτη φάση του διαγωνισμού βρίσκεται στο στάδιο της αξιολόγησης για τις 117 θέσεις (11.000 αιτήσεις), ενώ θα ενεργοποιηθούν και οι επιπλέον 100», είπε ο υπουργός.

Τα τρένα θα επαναλειτουργήσουν έως τέλος Μαρτίου, μόνο με απόλυτη ασφάλεια

Οσον αφορά την επόμενη μέρα, ο υπουργός ανέφερε ότι θα προχωρήσει η υλοποίηση της σύμβασης τεχνικής αναβάθμισης με γρήγορους ρυθμούς. Ο πρωθυπουργός μίλησε με την Alstom Γαλλίας για την επίσπευση των διαδικασιών και υπήρξε πλήρης κατανόηση από την πλευράς τους. Οι χρόνοι αποπεράτωσης θα είναι ταχείς.

Οσον αφορά την επανεκκίνηση των δρομολογίων, ίσως έως τέλη Μαρτίου, ο υπουργός είπε ότι «είναι σημαντικό να τονώσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών. Η επανεκκίνηση θα γίνει μόνο με όρους απόλυτης ασφάλειας. Με αναβαθμισμένο σύστημα. Δύο σταθμάρχες σε κάθε σταθμό, μείωση μεταφορικού έργου και μεγαλύτερο συντονισμό δράσεων μέσω των υπαρχουσών τεχνολογικών υποδομών. Με την Hellenic Train υπάρχει συμφωνία στο βασικό πλαίσιο για την επανεκκίνηση. Είναι σημαντικό ότι και οι εργαζόμενοι είναι στην πρώτη γραμμή για την ανάταξη της εμπιστοσύνης. Η στάση τους εξαιρετικά δημιουργική.  Επιπλέον, θα υπάρξει περαιτέρω ενίσχυση στα οικονομικά και στο προσωπικό. Στα οικονομικά αυξήθηκε ο προϋπολογισμός προς ΟΣΕ και ΕΡΓΟΣΕ από 45 εκατ. που είχε ήδη εγγραφεί, στα 75 εκατ., πριν την τραγωδία. Ακόμα από το Ταμείο Ανάκαμψης θα δοθούν 185 εκατ. ευρώ.»

Ειδική μέριμνα θα δοθεί στην αξιολόγηση της εκπαίδευσης, η οποία είναι σκληρή, με κανόνες που καθορίζονται από την Ε.Ε. και περιλαμβάνει ιατρικές και ψυχικές δοκιμασίες.

Επίσης, ο υπουργός θα φέρει σύντομα αυστηρότερο πλαίσιο για κλοπές και δολιοφθορές στο δίκτυο, σε αναλώσιμα, καθώς διαπιστώνεται αδυναμία υποστήριξης στο δίκτυο.

Αλλαγή φιλοσοφίας σε θέματα ασφάλειας

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης σημείωσε ότι εκπονείται σχέδιο  για ΟΣΕ και ΕΡΓΟΣΕ, με αλλαγή φιλοσοφίας ασφάλειας. Σήμερα έφθασε στην Ελλάδα τεχνικό γραφείο του ΕΡΑ από την Ε.Ε., ενώ υπήρξε επικοινωνία του πρωθυπουργός με τον Γερμανό Καγκελάριο για να έρθει κλιμάκιο που θα παραδώσει προτάσεις για την αναβάθμιση των σιδηροδρόμων.

Εξάλλου, άμεσα θα ενεργοποιηθεί η Σύσταση της Επιτροπής Διερεύνησης Σιδηροδρομικών ατυχημάτων, ενώ υπάρχει και η ΡΑΣ για τα θέματα ασφάλειας.