Τεράστιες οι προοπτικές ανάπτυξης μαρινών και γιώτινγκ στην Ελλάδα

Δημήτρης Μπαλής

Οι ιδιωτικές επενδύσεις στον θαλάσσιο τουρισμό, οι αποκρατικοποιήσεις μαρινών καθώς δεν μπορούν εύκολα να τις διαχειριστούν τα λιμενικά ταμεία και οι μεταρρυθμίσεις που πρέπει να υπάρξουν στο φορολογικό πεδίο, αποτελούν τα κύρια συστατικά ανάπτυξης του θαλάσσιου τουρισμού στην Ελλάδα.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε μελέτη της Ένωσης Μαρινών Ελλάδας με τίτλο:  «Ανάπτυξη των Ελληνικών Τουριστικών Λιμένων», καταδεικνύουν ότι ενώ η Ελλάδα έχει συγκριτικά πλεονεκτήματα, έναντι των ανταγωνιστών της, υπολείπεται σε υποδομές, σε θέσεις ελλιμενισμού και σε μαρίνες που να λειτουργούν βάσει επενδυτικού πλάνου.

Δεδομένων των στοιχείων, η Ένωση Μαρινών Ελλάδας, που εκπροσωπεί 21 μαρίνες, στις οποίες οι ιδιώτες έχουν επενδύσει πάνω από 250 εκατ. ευρώ και καταβάλλουν ετήσια ενοίκια 16 εκατ. ευρώ προς το ελληνικό δημόσιο, προτείνει συγκεκριμένα μέτρα, όπως: περαιτέρω ιδιωτικοποίηση των μαρινών για την ανάπτυξη και επέκταση του κλάδου, κίνητρα για την προσέλκυση και αύξηση του αριθμού των σκαφών, άμβλυνση του αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ των μαρινών και των Λιμενικών Ταμείων, τροποποίηση της χωροθέτησης με απλές διαδικασίες, σύνδεση του ενοικίου παραχώρησης ως ποσοστό επί των εσόδων (10%) σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα για την διασφάλιση της βιωσιμότητάς των επενδύσεων καθώς και τροποποίηση του μοντέλου της διαγωνιστικής διαδικασίας, έτσι ώστε να είναι ελκυστική για τους επενδυτές.

Η Ένωση Μαρινών Ελλάδας επισημαίνει ότι εφόσον συμβούν τα παραπάνω, οι προοπτικές διαγράφονται ευοίωνες, ενώ η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση του κλάδου μπορεί να συνεισφέρει επιπλέον: 479.000 νέες τουριστικές αφίξεις αλλοδαπών τουριστών, 1,3 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία, 1% στο ΑΕΠ, 44.389 νέες θέσεις εργασίας, 1,8 δισ. ευρώ νέες επενδύσεις σε μαρίνες και σκάφη αναψυχής και 4,2 δισ. ευρώ στην Περιφερειακή Ανάπτυξη.

Σύμφωνα με τον Σταύρο Κατσικάδη, πρόεδρο της ΕΜΑΕ: «η δημιουργία νέων υποδομών για σκάφη αναψυχής αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την ανάπτυξη του yachting αλλά όχι ικανή από μόνη της. Χρειάζεται η σχεδίαση και εφαρμογή στρατηγικής με σκοπό τη Βιώσιμη Ανάπτυξη του κλάδου σε εθνικό επίπεδο. Με μαρίνες που θα διαθέτουν σύγχρονες υποδομές και θα παρέχουν υψηλής ποιότητας υπηρεσίες, με σεβασμό στο περιβάλλον και στην τοπική κοινωνία. Δεν πρέπει μπροστά στην ανάγκη δημιουργίας νέων θέσεων ελλιμενισμού να προβεί η Πολιτεία σε πρόχειρες κατασκευές, πλωτές εξέδρες και προσωρινές λύσεις χωρίς ασφάλεια και περιβαλλοντικούς όρους. Η κατασκευή και διαχείριση τουριστικών λιμένων με κρατική χρηματοδότηση δεν αποτελεί βιώσιμη λύση. Όχι μόνο λόγω των απαιτούμενων κεφαλαίων από το Δημόσιο αλλά κυρίως διότι δύσκολα διασφαλίζεται η ποιότητα των υπηρεσιών και η συντήρηση των υποδομών από τα Λιμενικά Ταμεία σε βάθος χρόνου καθώς, για παράδειγμα, η ημερήσια χρέωση ενός 12μετρου σκάφους στα καταφύγια τουριστικών σκαφών υπό την εποπτεία των Λιμενικών Ταμείων είναι 5,59 ευρώ και 3 ευρώ εάν πρόκειται για επαγγελματικό σκάφος.»

Τι έχει η Ελλάδα σε υποδομές

Στην Ελλάδα σήμερα υπάρχουν 149 χωροθετημένες εγκαταστάσεις, ωστόσο λειτουργούν μόνο οι 60 εκ των οποίων οι 30 έχουν αξιοποιηθεί. Επίσης με 23.327 θέσεις ελλιμενισμού, 12.769 είναι εν λειτουργία, 10.801 αφορούν χωροθετημένους τουριστικούς λιμένες, ενώ 6.209 έχουν ιδιωτικοποιηθεί μεταξύ 1995-2018 (18 εγκαταστάσεις).

Συνολική συμβολή μαρινών και Yachting

Οι μαρίνες και το Yachting μέσω της άμεσης και έμμεσης συνεισφοράς τους,  συνολικά συμβάλουν με: 793.435 τουριστικές αφίξεις αλλοδαπών τουριστών, 1,23 δισ. ευρώ στην Οικονομία, 1,41% στο ΑΕΠ, 43.626 θέσεις στην τουριστική απασχόληση, 3,66 δισ. ευρώ στις επενδύσεις και 1,94 δισ. ευρώ στην Περιφερειακή Ανάπτυξη.

Ελλάδα και ανταγωνισμός

Συγκρίνοντας τις εν λειτουργία θέσεις ελλιμενισμού ως προς το μήκος της ακτογραμμής, η Ελλάδα βρίσκεται  στην τελευταία θέση στη Μεσόγειο ως προς στην ανάπτυξη θέσεων ελλιμενισμού.

Η Ελλάδα στο Διεθνές περιβάλλον

Συγκρίνοντας τα στοιχεία της EMAE, με της ICOMIA, προκύπτουν τα εξής:

• Ετήσια αύξηση εσόδων στη ναυτική βιομηχανία το 2018: Ελλάδα 5,5% -ICOMIA 3%
• Μέγεθος ναύλων στην Μεσόγειο: Ελλάδα 0,43 δισ. – ICOMIA 35 δισ. ευρώ
• Μέσο ετήσιο έσοδο/οργανωμένη θέση ελλιμενισμού (θέσεις) Ελλάδα 4.538 ευρώ – ICOMIA 6.000 ευρώ
• Άμεσες θέσεις εργασίας/100 (θέσεις ελλιμενισμού) Ελλάδα 6,24 – ICOMIA 4,4
• Μέσο ενοίκιο παραχώρησης (ποσοστό επί των συνολικών εξόδων): Ελλάδα 30% ευρώ – Παγκοσμίως 7% (ref. ICOMIA)
• Μέγεθος (θέσεις ελλιμενισμού.) / εγκατάσταση: Ελλάδα 156 (θέσεις) –ICOMIA 306 (θέσεις).

Συμβολή στον Τουρισμό

Οι μαρίνες και το Yachting, συμβάλουν στον Τουρισμό μέσω των σκαφών, των αφίξεων τουριστών και των τουριστικών δαπανών. Για το 2018: Ελλιμενίστηκαν 23.537 μοναδικά σκάφη (17.428 ιδιωτικά και 6.109 επαγγελματικά), είχαμε 793.465 αφίξεις αλλοδαπών τουριστών που αντιστοιχούν σε 2,64% του συνόλου των τουριστών που αφίχθηκαν στη χώρα, ενώ η μέση τουριστική δαπάνη/άφιξη στις μαρίνες yachting, είναι 2-5 φορές μεγαλύτερη σε σύγκριση με τα ξενοδοχεία.

Συμβολή στις Τουριστικές Εισπράξεις

Οι Μαρίνες και το Yachting, μέσω των εισπράξεων και δαπανών από χρήστες και ιδιοκτήτες σκαφών, συμβάλουν στις Τουριστικές Εισπράξεις με 1 δισ. ευρώ.

Συμβολή στο ΑΕΠ

Οι μαρίνες και το Yachting συμβάλουν στο ΑΕΠ με 2,7 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί σε 1,41% του συνολικού ΑΕΠ της χώρας.

Συμβολή στην Απασχόληση

Οι μαρίνες και το Yachting, συμβάλουν στην απασχόληση με 43.626 θέσεις εργασίας, που αντιστοιχεί σε 4,41% της απασχόλησης του τουρισμού της χώρας.

Συμβολή στα Δημόσια Έσοδα

Οι μαρίνες και το Yachting συμβάλουν στα Δημόσια Έσοδα με 218 εκατ. ευρώ, μέσω του ΦΠΑ και των ασφαλιστικών εισφορών.

Συμβολή στις Επενδύσεις

Μέσω του Yachting και των υπό ιδιωτική διαχείριση μαρινών, έως το 2018 έχουν επενδυθεί 3,66 δισ. ευρώ, ειδικότερα: 232 εκατ. ευρώ σε υποδομές μαρινών, 3.430 εκατ. ευρώ σε αγορά σκαφών (2.250 εκατ. σε ιδιωτικά – ελληνική σημαία και 1.180 εκατ. σε επαγγελματικά).

Συμβολή στην Περιφερειακή Ανάπτυξη

Οι μαρίνες και το Yachting έχουν συμβάλει στην Περιφερειακή Ανάπτυξη με1,94 δισ. ευρώ

Την εκδήλωση χαιρέτησαν οι υπουργοί Τουρισμού Χάρης Θεοχάρης και Εσωτερικών, Παναγιώτης Θεοδωρικάκος  καθώς και η πρόεδρος  του ΕΟΤ, Άντζελα Γκερέκου.