Την εργαλειοθήκη στο αυτοκίνητο, την ξεχάσαμε:

Δημήτρης Μπαλής

Στο Μουσείο της Mercedes-Benz στη Στουτγάρδη, βρίσκονται 160 οχήματα και συνολικά 1.500 εκθέματα. Ανάμεσα σε αυτά, υπάρχουν τα λεγόμενα «33 Extras», που αποτελούν μέρος της αυτοκινητικής κουλτούρας του παρελθόντος.

Ηδη, έχω αξιοποιήσει πολλά από αυτά, όπως το δίπλωμα αυτοκινήτου, τον καθρέπτη, τον υαλοκαθαριστήρα. Σήμερα θα ασχοληθώ με κάτι που ουδείς νέος οδηγός γνωρίζει και που οι παλαιοί κοντεύουν να το ξεχάσουν: την εργαλειοθήκη στο αυτοκίνητο.

1 – Βοηθητικά εργαλεία: Αλήθεια, ξέρετε πού βρίσκεται το κιτ εργαλείων οχήματος στο δικό σας αυτοκίνητο; Ορισμένοι θα αναρωτηθούν, αλλά πριν αρχίσουν να ψάχνουν, θα πρέπει να σκεφτούν αν τα σημερινά οχήματα πωλούνται με εργαλειοθήκη, χρήσιμη σε περίπτωση βλάβης. Κι όμως, δεν έχουν εργαλειοθήκη. Απλά, τον γρύλο για να σηκώσεις το αυτοκίνητο και το κλειδί για τα μπουλόνια, ώστε να αλλάξεις ρεζέρβα, αν υπάρχει κιόλας και δεν έχει αντικατασταθεί από κιτ επισκευής ελαστικού.

2 – Βασικός εξοπλισμός: Κάποτε η προετοιμασία, η συντήρηση καθώς και οι εργασίες επισκευής, αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος της οδήγησης αυτοκινήτου και οι οδηγοί γνώριζαν πολλά, σχετικά με τα οχήματά τους. Για τον λόγο αυτό, υπήρχε στον βασικό εξοπλισμό η εργαλειοθήκη, για απρόβλεπτες επισκευές στο δρόμο. Ο Fritz Nallinger, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Daimler-Benz AG (μεταξύ του 1941 και του 1965), είχε έντονες αναμνήσεις από το κιτ εργαλείων στο αυτοκίνητο των γονιών του. Ως νεαρό αγόρι στις Κυριακάτικες εκδρομές, στις αρχές του εικοστού αιώνα, μερικές φορές έπρεπε να καθίσει μεταξύ των κλειδιών, των δοχείων λαδιού και των ανταλλακτικών!

Mercedes-Benz 260 D (W 138), scene depicting a filling station in the 1930s. Vehicle maintenance was part of the everyday back then.

3 – Φτιάξτε το μόνοι σας: Τον Αύγουστο του 1888, όταν η Μπέρθα Μπενζ και οι γιοι της ξεκίνησαν από το Μάνχαϊμ, στο πρώτο αυτοκινητικό ταξίδι μεγάλων αποστάσεων με το αυτοκίνητο που είχε εφεύρει ο σύζυγός της, το όχημα υπέστη μια περίεργη βλάβη. Τότε, ο αυτοσχεδιασμός και οι δεξιότητες βοήθησαν ώστε το ταξίδι να συνεχιστεί. Ακόμη και ο πείρος του καπέλου της Bertha, μετατράπηκε σε εργαλείο για να καθαρίσει έναν φραγμένο σωλήνα βενζίνης.

4 – Γνώση: Λίγα χρόνια αργότερα, το αυτοκίνητο διαδόθηκε όλο και περισσότερο ως μέσο μεταφοράς. Οι πρώτοι οδηγοί ήταν είτε εκπαιδευμένοι μηχανικοί είτε, εκπαιδεύτηκαν εκτενώς από μηχανικούς στο εργοστάσιο του κατασκευαστή. Στη συνέχεια, θα μπορούσαν να κάνουν οποιαδήποτε εργασία, ενώ μπήκε στη διαδικασία και η τακτική συντήρηση. Όποιος ήθελε να φτάσει αξιόπιστα στον προορισμό του, θα έπρεπε να είναι εξοικειωμένος με την τεχνολογία για να αποτρέψει βλάβες με προληπτική εργασία ή να αντιμετωπίσει γρήγορα τυχόν προβλήματα.

5 – Κινητό συνεργείο: Οι κατασκευαστές οχημάτων παρείχαν το κιτ εργαλείων οχημάτων. Για παράδειγμα, τα εργαλεία ήταν τυλιγμένα σε μια υφασμάτινη σακούλα ή αποθηκευμένα σε ένα δοχείο. Στη δεκαετία του 1960, μάλιστα, τα λιπαντικά για το σασί και την ανάρτηση ήταν ακόμα μέρος της γκάμας, για παράδειγμα.

International Avus race in Berlin, 26 May 1935. Mercedes-Benz Racing department tool kit.

6 – Επαγγελματική έκδοση: Το κιτ εργαλείων οχημάτων «33 Extras» στο Μουσείο Mercedes-Benz, προέρχεται από το πρώτο τρίτο του 20ού αιώνα. Το πλάτος των επιπέδων των κλειδιών είναι τεράστιο και κατά συνέπεια προορίζεται για το πλαίσιο και την ανάρτηση, π.χ. για να αναιρεθούν τα καπάκια της πλήμνης ή για εργασία σε ρουλεμάν τροχών και άξονες. Το γεγονός ότι ορισμένα κλειδιά είναι διαθέσιμα εις διπλούν υποδηλώνει αντίστροφες βιδωτές συνδέσεις – τα παξιμάδια σφίγγουν το ένα το άλλο, για να αποτρέψουν την ακούσια χαλάρωση. Ωστόσο, πολύ χρήσιμο ήταν και το σφυρί, προκειμένου να σφίξουν καλά τα παξιμάδια.

7 – Οδηγίες: Παλαιότερα, τα εγχειρίδια του αυτοκινήτου ήταν πολύ εκτεταμένα, περιγράφοντας αναλυτικά πολλές διαδικασίες εργασίας στο όχημα. Οι λάτρεις των κλασικών αυτοκινήτων εκτιμούν πολύ αυτά τα εγχειρίδια, καθώς παρέχουν ακριβείς οδηγίες για το πώς να χειρίζονται το όχημά τους. Ως αυθεντικό μέρος ενός κλασικού οχήματος, αυτά τα εγχειρίδια είναι περιζήτητα όπως τα γνήσια κιτ εργαλείων οχημάτων. Σήμερα, τα αντίστοιχα εγχειρίδια δεν παρέχουν οδηγίες επισκευής, αλλά το που βρίσκεται και τι κάνει το κάθετί στο αυτοκίνητο.

8 – Γρήγορη βοήθεια: Το κιτ εργαλείων οχημάτων έγινε λιγότερο σημαντικό κατά τη διάρκεια των δεκαετιών: τα οχήματα έγιναν όλο και πιο αξιόπιστα, τα διαστήματα συντήρησης επεκτάθηκαν και το δίκτυο σέρβις βελτιώθηκε. Εισήχθησαν επίσης αριθμοί έκτακτης ανάγκης, ώστε να μπορεί να ζητηθεί βοήθεια σε περίπτωση βλάβης. Για παράδειγμα, στην Ευρώπη, η Mercedes-Benz προσφέρει το Κέντρο Εξυπηρέτησης Πελατών 24 ώρες την ημέρα, επτά ημέρες την εβδομάδα και 365 ημέρες το χρόνο.

9 – Πίεση ελαστικών και καθαρή ορατότητα: Στις μέρες μας δεν πραγματοποιούμε καμία επισκευή στο δρόμο. Η ποιότητα των εξαρτημάτων του οχήματος και ο τακτικός έλεγχος σε εξειδικευμένα συνεργεία, χρησιμεύουν για την καλή λειτουργία του οχήματος. Ωστόσο, ο τακτικός έλεγχος της πίεσης των ελαστικών ή η συμπλήρωση του υγρού υαλοκαθαριστήρα, παραμένει σημαντικός και έχει τη δυνατότητα να αποτρέψει δυσάρεστες καταστάσεις.