Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος αναλαμβάνει τη μελέτη για την επαναλειτουργία του Οδοντωτού

Δημήτρης Μπαλής

Ο πολύπαθος Οδοντωτός πρέπει να λειτουργήσει ξανά με ασφάλεια και προς αυτή τη κατεύθυνση πραγματοποιήθηκε συνάντηση εργασίας, με πρωτοβουλία του αναπληρωτή υπουργού Κωνσταντίνου Κυρανάκη, στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

Συμμετείχαν εκπρόσωποι των τοπικών φορέων της Αχαΐας, της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, του ΟΣΕ και των αρμόδιων τεχνικών υπηρεσιών, για τη γραμμή του Οδοντωτού και τις προϋποθέσεις επαναλειτουργίας της.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου πλαισίου ενεργειών, με σαφή καταγραφή των απαιτούμενων παρεμβάσεων και καθορισμό των αρμοδιοτήτων κάθε εμπλεκόμενου φορέα, ώστε να προχωρήσει οργανωμένα και με όρους ασφάλειας η διαδικασία επαναλειτουργίας της γραμμής.

Η σύσκεψη κατέληξε, με συμφωνία όλων των πλευρών, στην ανάληψη εκπόνησης μελέτης από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), με χρηματοδότηση από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης που θα συναφθεί.

Το ΤΕΕ αναλαμβάνει την εκπόνηση ολοκληρωμένης μελέτης για την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης της γραμμής, τον εντοπισμό των σημείων που απαιτούν παρεμβάσεις και την τεκμηριωμένη αξιολόγηση των προϋποθέσεων ασφαλούς επαναλειτουργίας της.

Η μελέτη θα αποτελέσει τη βάση για τον σχεδιασμό και την ιεράρχηση των απαιτούμενων έργων, καθώς και για τον καθορισμό των όρων επανεκκίνησης της λειτουργίας.

Η εικόνα σήμερα της γραμμής και τα αίτια των προβλημάτων

Η γραμμή Διακοπτό – Καλάβρυτα διέρχεται από το φαράγγι του Βουραϊκού, ένα περιβάλλον με έντονη γεωλογική δραστηριότητα, όπου καταγράφονται συστηματικά πτώσεις βράχων και φερτών υλικών.

Οι πυρκαγιές του 2023 ενίσχυσαν την αστάθεια του εδάφους στις πλαγιές πάνω από τη γραμμή, χωρίς να είναι προβλέψιμη η εκδήλωση αυτών των φαινομένων.

Τα προβλήματα εντοπίζονται κυρίως σε συγκεκριμένα τμήματα της διαδρομής, όπου καταγράφονται επαναλαμβανόμενα περιστατικά το τελευταίο διάστημα με τη μορφή εισροής φερτών υλικών και κατολισθήσεων στις πλαγιές του φαραγγιού.

Επιχειρησιακή ετοιμότητα

Όλο το προηγούμενο διάστημα προτού παρθεί η απόφαση αναστολής της λειτουργίας της γραμμής, είχε αναπτυχθεί ένα πλέγμα ενεργειών για τη διαχείριση των κινδύνων και τη διατήρηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας της γραμμής.

Σε αυτό περιλαμβάνονται τακτικές εργασίες καθαρισμού της γραμμής και των τεχνικών έργων, εκπόνηση εξειδικευμένων γεωτεχνικών και γεωλογικών μελετών, καθώς και εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης σε κομβικά σημεία της διαδρομής.

Λειτουργούν μετεωρολογικοί και σεισμολογικοί σταθμοί για την καταγραφή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, ενώ βελτιώθηκε η επικοινωνία κατά μήκος της γραμμής με αναβάθμιση του ραδιοδικτύου και χρήση δορυφορικών μέσων για την κάλυψη δύσβατων σημείων.

Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν την επιχειρησιακή εικόνα της γραμμής, χωρίς ωστόσο να μπορούν να εξαλείψουν τον κίνδυνο που προκύπτει από τη φυσική εξέλιξη των φαινομένων στο ευρύτερο περιβάλλον.

Πλαίσιο επαναλειτουργίας της γραμμής

Η υλοποίηση των τεχνικών έργων που αφορούν τη σιδηροδρομική υποδομή, η προώθηση παρεμβάσεων στο ευρύτερο φυσικό περιβάλλον και η επιτάχυνση των αναγκαίων μελετών και αδειοδοτήσεων, αποτελούν βασικούς άξονες του σχεδίου που συμφωνήθηκε.

Η επαναλειτουργία του Οδοντωτού συνδέεται με την ολοκλήρωση μιας σειράς τεχνικών και επιχειρησιακών βημάτων:

• Ολοκλήρωση γεωτεχνικής εκτίμησης κινδύνου με σύγχρονες μεθόδους αποτύπωσης, η κατηγοριοποίηση των τμημάτων της γραμμής ανά επίπεδο επικινδυνότητας και η εφαρμογή των απαραίτητων παρεμβάσεων στα κρίσιμα σημεία.
• Ανάπτυξη συστήματος συνεχούς παρακολούθησης με χρήση αισθητήρων και καταγραφή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, σε συνδυασμό με καθορισμένα όρια λειτουργίας που ενεργοποιούν συγκεκριμένα πρωτόκολλα, από περιορισμό ταχύτητας έως και προσωρινή διακοπή δρομολογίων όπου απαιτείται.

Η επιστροφή στη λειτουργία προσεγγίζεται σταδιακά, με αρχική πιλοτική εφαρμογή και συνεχή αξιολόγηση των συνθηκών πριν από την πλήρη επαναφορά των δρομολογίων.

Κοινός στόχος παραμένει η επαναλειτουργία του Οδοντωτού, με όρους που εγγυώνται την ασφάλεια επιβατών και προσωπικού, μέσα από συντονισμένη δράση, τεχνική τεκμηρίωση και συνεχή παρακολούθηση των φαινομένων στην περιοχή.