Τουρισμός: 100 δισ. ευρώ συνέβαλε στην 8ετία της κρίσης

Δημήτρης Μπαλής

Ο τουρισμός αποτελεί την ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας και περί αυτού δεν υπάρχει αμφιβολία. Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, που αποτελεί κοινωνικό εταίρο και συνομιλητή της κυβέρνησης, είναι το κορυφαίο συλλογικό όργανο, μέσω του οποίου γίνονται συντονισμένες κινήσεις ανάδειξης και ανάπτυξης του ελληνικού τουρισμού, σε επιχειρηματικό επίπεδο.

Μιλώντας πριν από λίγο ο Γιάννης Ρέτσος στην ανοικτή συνεδρίαση της 26ης τακτικής Γενικής Συνέλευσης του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, παρουσία του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, επισήμανε ότι «αυτά τα οκτώ χρόνια των μνημονίων και της οικονομικής κρίσης, ο ελληνικός τουρισμός όχι μόνο άντεξε, αλλά κατάφερε να αναπτυχθεί πατώντας γερά τα πόδια του, σε συνθήκες που κάθε άλλο παρά ευνοούσαν ή ευνοούν την όποια επιχειρηματική δραστηριότητα.

Διαρκείς αυξήσεις του φόρου προστιθέμενης αξίας, άμεσες και έμμεσες φορολογικές επιβαρύνσεις, ασταθές περιβάλλον, μικρές ή μεγάλες κρίσεις όπως για παράδειγμα το προσφυγικό, capital control, προβληματικός δανεισμός και πολλά, μα πάρα πολλά ακόμα που συνθέτουν το πεδίο μέσα στο οποίο λειτουργήσαμε όλα αυτά τα δύσκολα χρόνια.

Ο ελληνικός τουρισμός κατάφερε να αναπτυχθεί και κόντρα σε αντιλήψεις, στερεότυπα και προκαταλήψεις που τον έβλεπαν υποτιμητικά, με μια ξεπερασμένη λογική παλαιότερων δεκαετιών, ή με ιδεοληπτικές αγκυλώσεις για τον ρόλο του σε μια σύγχρονη οικονομία.»

Ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ ανέφερε μάλιστα χαρακτιριστικά ότι «στα οκτώ αυτά χρόνια της κρίσης, τα έσοδα που εισέρρευσαν στη χώρα από τους ξένους τουρίστες που επισκέφθηκαν την Ελλάδα, μιλάμε για άμεσες ταξιδιωτικές εισπράξεις, αγγίζουν τα 100 δισ. ευρώ σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Αυτή είναι η τεράστια οικονομική διάσταση του τουρισμού.» 

Για το 2017, ο Γιάννης Ρέτσος είπε ότι παρά τις ανησυχίες που δικαίως υπήρχαν, κυρίως για το κομμάτι των εσόδων και των επιπτώσεων της υπερφορολόγησης, τα αποτελέσματα είναι απολύτως ικανοποιητικά.

Το 2017 η εισερχόμενη τουριστική κίνηση αυξήθηκε κατά 7,4%, αγγίζοντας τους 30,1 εκατ. τουρίστες κι ο ελληνικός τουρισμός παρουσίασε αύξηση εσόδων από το εξωτερικό κατά 11,4% ή κατά 1,45 δισ. ευρώ, σε σχέση με το 2016.

Η συνολική αύξηση της τουριστικής δραστηριότητας εκτιμάται σε 1,56 δισ. ευρώ, από 16,7 δισ. ευρώ άμεσης συνεισφοράς στο ΑΕΠ το 2016 σε 18,3 δισ. ευρώ το 2017. 

Παράλληλα, ο τουρισμός συνέβαλε άμεσα στη δημιουργία του 10,3% του ΑΕΠ της χώρας, ενώ η άμεση και έμμεση συμβολή του εκτιμάται από 22,6% έως 27,3%.

Το εντυπωσιακό όμως στοιχείο, που αποδεικνύει τη μεγάλη διάχυση των ωφελειών του τουρισμού στην οικονομία, είναι ότι  για κάθε 1 ευρώ τουριστικού εσόδου, το ΑΕΠ της χώρας αυξάνεται κατά 2,2 έως 2,65 ευρώ.  

Στις Περιφέρειες της Κρήτης, του Νοτίου Αιγαίου και των Ιονίων Νήσων, ο τουρισμός συνεισφέρει άμεσα στη δημιουργία άνω του 47,4% του ΑΕΠ αυτών των περιοχών. 

Οι τρεις αυτές Περιφέρειες, έχουν από τα υψηλότερα κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη χώρα, τεκμηριώνοντας την άποψη ότι ο τουρισμός οδηγεί σε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των περιοχών στις οποίες παρουσιάζει ανάπτυξη. 

Παράλληλα, ο τουρισμός συμβάλλει άμεσα στην αιχμή της τουριστικής σεζόν στο 16,9% της απασχόλησης και συνολικά (άμεσα και έμμεσα) μεταξύ 37,2% και 44,8%, ενώ αποτελεί τον βασικό μοχλό τα τελευταία χρόνια για τη μείωση της ανεργίας.

Εξίσου εντυπωσιακό είναι ότι το 2017, ο τουριστικός τομέας με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις κάλυψε το 80% του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών. 

Οι εισπράξεις αυτές, είναι ίσες με το 74% των εισπράξεων από τις εξαγωγές όλων των άλλων προϊόντων που εξάγει η χώρα, εξαιρουμένων των εισπράξεων από εξαγωγή πλοίων και καυσίμων.

Αν στις ταξιδιωτικές εισπράξεις συνυπολογισθούν και οι εισπράξεις από αερομεταφορές και θαλάσσιες μεταφορές από τον εισερχόμενο τουρισμό, τότε το σύνολο των ταξιδιωτικών εισπράξεων αγγίζει το 82% των εισπράξεων από τις εξαγωγές όλων των άλλων προϊόντων, πλην πλοίων και καυσίμων.

Απευθυνόμενος στον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα είπε ότι «ο τουρισμός είναι το ισχυρό πλεονέκτημα που έχει η πατρίδα μας, για να μπορέσει να σταθεί στα πόδια της, όταν τον προσεχή Αύγουστο λήξει το πρόγραμμα στήριξης και αλλάξουμε επιτέλους κεφάλαιο. Αυτό όμως το πλεονέκτημα χρειάζεται ενίσχυση και περαιτέρω εξέλιξη. Χρειάζεται περισσότερος και ουσιαστικότερος διάλογος, μεγαλύτερη και ενεργητικότερη συμμετοχή μας στην χάραξη του νέου αναπτυξιακού σχεδίου της χώρας και φυσικά ένα πλαίσιο αρχών που θα διέπει μια σύγχρονη εθνική τουριστική πολιτική.»

Μάλιστα, ο Γιάννης Ρέτσος παρουσίασε στον πρωθυπουργό 12 συγκεκριμένα βήματα που πρέπει να γίνουν:

• Πολιτική και οικονομική σταθερότητα, ως αυτονόητη και αναγκαία προϋπόθεση ανάπτυξης,
• Κεντρικό επιτελικό συντονισμό συνεργειών και συνεργασιών μεταξύ όλων των εμπλεκομένων φορέων,
• Μείωση φορολογικών συντελεστών και επιτέλους ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο,
• Λειτουργία ενός ευέλικτου χρηματοπιστωτικού συστήματος,
• Συγκεκριμένα μέτρα για την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας που τόσο αρνητικά λειτουργεί στην προσέλκυση ξένων επιχειρήσεων,
• Δημιουργία εθνικού χωροταξικού πλαισίου και σαφές πλαίσιο χρήσεων γης,
• Πολιτικές υποστήριξης επενδύσεων και προσέλκυσης κεφαλαίων,
• Στήριξη της τουριστικής επιχειρηματικότητας με συγκεκριμένα μέτρα και κίνητρα, ιδίως της νέας επιχειρηματικότητας,
• Διασφάλιση της αρχής της ασφάλειας δικαίου,
• Προστασία περιβάλλοντος και αειφόρα τουριστική ανάπτυξη,
• Καλλιέργεια μιας νέας ισχυρής τουριστικής συνείδησης,
• Αναβάθμιση του brand name Ελλάδα και προώθηση ελληνικών προορισμών με ανάδειξη των συγκριτικών τους πλεονεκτημάτων.

Οπως είπε ο Γιάννης Ρέτσος, «για όλα τα παραπάνω υπάρχουν σαφείς και καταγεγραμμένες θέσεις μας και σύντομα, στο προσεχές διάστημα, θα ξεκινήσουμε μια συστηματική ενημέρωση για τα περισσότερα από αυτά τα ζητήματα. Πολλά από αυτά επικαιροποιούνται όταν χρειάζεται και φυσικά εμπλουτίζονται με όσα θέματα ανακύπτουν, όπως για παράδειγμα ζητήματα που αφορούν την οικονομία διαμοιρασμού και το airbnb.»

Ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ, αναφέρθηκε στην υπογραφή και φέτος της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, που διασφάλισε για μία ακόμη χρονιά τη διατήρηση των θεσμικών όρων για τα εργασιακά δικαιώματα, επισημαίνοντας την καταπολέμηση της ανεργίας με τη δημιουργία χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας, τη στήριξη της κοινωνικής συνοχής των τοπικών κοινωνιών, την ανάπτυξη τοπικής και μικρής κλίμακας νέας επιχειρηματικότητας, και τη διαρκή μέριμνα για προστασία του περιβάλλοντος και βιώσιμη αναπτυξιακή πορεία.

Καταλήγοντας, ο Γιάννης Ρέτσος μίλησε για τις 15 περιφερειακές συναντήσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα, που έκανε ο ΣΕΤΕ, με στόχο να ενδυναμωθεί η τοπική ταυτότητα, για την εξωστρέφεια με την επιτυχή και ιδιαίτερα σημαντική παρουσίαγια πρώτη φορά στις Βρυξέλλες, για τη νέα ώθηση στην Marketing Greece και στο ΙΝΣΕΤΕ που συνεχίζει την σημαντική επιστημονική του δουλειά με την παραγωγή σημαντικών ερευνών και στοιχείων τεκμηρίωσης.

Τέλος, ανέφερε ότι κεντρική προτεραιότητα για το προσεχές διάστημα είναι η διασύνδεση Τουρισμού – Πολιτισμού, διότι ο πολιτιστικός τουρισμός έχει τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για τη χώρα, επειδή διαφοροποιεί το προϊόν μας, το κάνει πιο ανταγωνιστικό, βελτιώνει τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά, αμβλύνει την εποχικότητα της τουριστικής περιόδου και κατανέμει γεωγραφικά πιο ομοιόμορφα το εισόδημα από τον τουρισμό.

Εξάλλου, ο ΣΕΤΕ θα δώσει μεγάλο βάρος στην υποστήριξη της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης στον τουρισμό, όπως και στην ανάπτυξη της τουριστικής συνείδησης, ενώ προτεραιότητα είναι και η αγροτοδιατροφή και η ευρύτερη διασύνδεση με τον πρωτογενή τομέα, προσφέροντας νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και προοπτικές βιώσιμης ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών.