Τριπλή παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Δημήτρης Μπαλής

Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει την Ελλάδα για τρεις λόγους στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο πρώτος είναι επειδή δεν παρείχε επικαιροποιημένους χάρτες κινδύνων πλημμύρας και επικινδυνότητας πλημμύρας, όπως απαιτείται από σχετική οδηγία.

Η χώρα μας έπρεπε να είχε προχωρήσει σε αυτή την ενέργεια έως τις 22 Μαρτίου 2020 και παρά το γεγονός ότι είχε λάβει προειδοποιητική επιστολή τον Φεβρουάριο του 2022 και αιτιολογημένη γνώμη τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς, δεν το έκανε.

Η Ελλάδα είναι το μόνο κράτος μέλος που δεν έχει συμμορφωθεί με την υποχρέωση αυτή καθώς Βουλγαρία, Κύπρος, Λιθουανία, Ρουμανία, Λουξεμβούργο και Σλοβακία συμμορφώθηκαν εγκαίρως. Αρχικά, η Ελλάδα ανακοίνωσε ότι θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της έως τον Ιούνιο του 2023. Ωστόσο, πριν από το καλοκαίρι, η Ελλάδα εξήγησε ότι η συμμόρφωση δεν προβλέπεται πριν από το τέλος του 2023. Δεδομένου ότι το αρχικό χρονοδιάγραμμα δεν τηρήθηκε, η Επιτροπή αποφάσισε να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει παραπέμποντας την υπόθεση στο Δικαστήριο.

Οι χάρτες επικινδυνότητας πλημμύρας και οι χάρτες κινδύνων πλημμύρας αποτελούν βασικά μέσα για τη διαχείριση των κινδύνων πλημμύρας. Συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τις περιοχές που κινδυνεύουν από πλημμύρες και βοηθούν τις κοινότητες να αναπτύξουν στρατηγικές για τη μείωση αυτών των κινδύνων. Οι φορείς πολιτικής προστασίας και πρώτης επέμβασης μπορούν να χρησιμοποιούν τους χάρτες για τον σχεδιασμό της αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, καθώς και ως βάση για αποφάσεις σε θέματα ασφάλισης. Οι χάρτες υποστηρίζουν επίσης τον χωροταξικό σχεδιασμό και την αστική ανάπτυξη, ιδίως με στόχο να αποφευχθεί η δημιουργία νέων κινδύνων.

Εκ νέου παραπομπή της Ελλάδας σχετικά με χώρο υγειονομικής ταφής στη Ζάκυνθο

Η δεύτερη παραπομπή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι επειδή η χώρα μας δεν έκλεισε χώρο υγειονομικής ταφής αποβλήτων στο νησί της Ζακύνθου εντός προστατευόμενης περιοχής Natura 2000. Ο χώρος υγειονομικής ταφής αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον και ρυπαίνει το τοπικό περιβάλλον. Μολονότι ο χώρος υγειονομικής ταφής δεν λειτουργεί εδώ και περισσότερα από πέντε έτη, πρέπει όχι μόνο να κλείσει, αλλά και να αποκατασταθεί, προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση με απόφαση του Δικαστηρίου του 2014.

Στις 17 Ιουλίου 2014 το Δικαστήριο απεφάνθη ότι ο εν λόγω χώρος υγειονομικής ταφής δεν πληροί τις προϋποθέσεις και απαιτήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ένωσης και ότι η Ελλάδα συνεχίζει να διατηρεί σε λειτουργία δυσλειτουργικό χώρο υγειονομικής ταφής. Η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στις ελληνικές αρχές στις 28 Απριλίου 2017 λόγω μη συμμόρφωσης με την απόφαση του Δικαστηρίου. Μετά την τελευταία αυτή υπενθύμιση, η Ελλάδα αποφάσισε να σταματήσει τις εργασίες διάθεσης αποβλήτων στον χώρο υγειονομικής ταφής. Ωστόσο, παρόλο που δεν έχουν αποσταλεί νέα απόβλητα στον χώρο υγειονομικής ταφής Ζακύνθου εδώ και πάνω από πέντε έτη, ο χώρος ακόμη δεν έχει αποκατασταθεί προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση με την απόφαση του Δικαστηρίου. Οι διάφορες καταληκτικές ημερομηνίες που κοινοποίησε η Ελλάδα στην Επιτροπή αναβλήθηκαν και, επομένως, η Ελλάδα δεν έχει κοινοποιήσει αξιόπιστο χρονοδιάγραμμα για την πλήρη εφαρμογή της απόφασης του Δικαστηρίου.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει εκ νέου την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καθώς πρόκειται για τη δεύτερη παραπομπή στο Δικαστήριο της ΕΕ, ενδέχεται να επιβληθούν οικονομικές κυρώσεις για το χρονικό διάστημα μεταξύ της πρώτης απόφασης και της επίτευξης συμμόρφωσης. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα καταβάλλει ήδη πρόστιμα σε δύο περιπτώσεις που σχετίζονται με τη διαχείριση αποβλήτων.

Σημειώνεται ότι η Ελλάδα καταβάλλει επί του παρόντος πρόστιμα για τη λειτουργία παράνομων χώρων υγειονομικής ταφής και για τη μη ορθή διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων σε ολόκληρη τη χώρα. Σε άλλη υπόθεση, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο χώρος υγειονομικής ταφής του Κιάτου λειτουργεί κατά παράβαση της νομοθεσίας της ΕΕ για τα απόβλητα και την υγειονομική ταφή. Τέλος, η Επιτροπή απέστειλε επίσης προειδοποιητική επιστολή στην Ελλάδα το 2021 για να παροτρύνει τις ελληνικές αρχές να επεξεργάζονται σωστά τα απόβλητα πριν από την αποθήκευση σε 84 χώρους υγειονομικής ταφής.

Παραπομπή και για τις καθυστερήσεις πληρωμών

Η Τρίτη παραπομπή αφορά τις καθυστερήσεις πληρωμών του ελληνικού δημοσίου. Όμως σε αυτή τη περίπτωση παραπέμπονται επίσης το Βέλγιο και η Ιταλία. Η οδηγία για τις καθυστερήσεις πληρωμών υποχρεώνει τις δημόσιες αρχές να εξοφλούν τα τιμολόγιά τους εντός 30 ημερών (ή 60 ημερών, αν πρόκειται για δημόσια νοσοκομεία). Οι δημόσιες αρχές, τηρώντας τις εν λόγω προθεσμίες πληρωμής, δίνουν το παράδειγμα για την καταπολέμηση της νοοτροπίας των καθυστερημένων πληρωμών στο επιχειρηματικό περιβάλλον.

Οι καθυστερήσεις πληρωμών επηρεάζουν αρνητικά τις επιχειρήσεις, καθώς μειώνουν τη ρευστότητά τους, αποτρέπουν την ανάπτυξή τους, παρεμποδίζουν την ανθεκτικότητά τους και ενδεχομένως αλλοιώνουν την προσπάθειά τους να γίνουν πιο πράσινες και πιο ψηφιακές. Στο σημερινό οικονομικό πλαίσιο, οι επιχειρήσεις και ιδίως οι ΜΜΕ βασίζονται στις τακτικές πληρωμές για να διασφαλίζουν τη λειτουργία και το προσωπικό τους.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, η Επιτροπή την παραπέμπει στο Δικαστήριο λόγω υπερβολικών καθυστερήσεων στις πληρωμές των δημόσιων νοσοκομείων (πολιτικών και στρατιωτικών) προς τους προμηθευτές τους. Η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία επί παραβάσει το 2019. Αυτές οι υπερβολικές καθυστερήσεις πληρωμών από τα δημόσια νοσοκομεία παρεμποδίζουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της υγείας, ιδίως των ΜΜΕ. Στο πλαίσιο της νόσου COVID-19 οι επιχειρήσεις αυτές διαδραμάτισαν καίριο ρόλο στον ταχύ εφοδιασμό των νοσοκομείων, βοηθώντας τα να παραμείνουν σε λειτουργία. Η Επιτροπή αποφάσισε επίσης σήμερα να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στην Ελλάδα σε χωριστή υπόθεση βάσει της οδηγίας για τις καθυστερήσεις πληρωμών. Η χωριστή αυτή υπόθεση αφορά το ζήτημα των παραιτήσεων που υπογράφηκαν από εργολάβους νοσοκομείων, οι οποίοι συμφώνησαν να παραιτηθούν από τα δικαιώματά τους που απορρέουν από την οδηγία έναντι υποσχέσεων για άμεσες πληρωμές.