Βραχυχρόνιες μισθώσεις: Βαρύ τίμημα σε αγορά ακινήτων με κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Δημήτρης Μπαλής 

Κι ενώ περιμένουμε από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, το ερχόμενο Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου, ανάμεσα στα άλλα μέτρα να ανακοινώσει πρόσθετες παρεμβάσεις για τη βραχυχρόνια μίσθωση, που έχει δημιουργήσει μεγάλα ζητήματα στη χώρα μας, το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας αναλαμβάνει πρόσθετες πρωτοβουλίες.

Δεδομένου ότι οι τιμές στις ενοικιάσεις κατοικιών έχουν εκτοξευθεί, τα διαθέσιμα ακίνητα είναι λίγα και επιπλέον υπάρχει αθέμιτος ανταγωνισμός με τα ξενοδοχεία, το ΞΕΕ παρουσιάζοντας τη νέα μελέτη της Grant Thornton, αναγάγει σε ζήτημα ζωής το ζήτημα που έχει προκύψει από τη βραχυχρόνια μίσθωση.

Η νέα πρωτοβουλία με τον τίτλο «ΜΙΛΑΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ» ξεκινάει και θα διαρκέσει για τους επόμενους δυο μήνες, όπως ανακοίνωσε σήμερα ο πρόεδρος του ΞΕΕ Αλέξανδρος Βασιλικός, επισημαίνοντας ότι έρχεται να αναδείξει το ζήτημα με θέματα την αγορά ακινήτων, τις κοινωνικές και πειβαλλοντικές επιπτώσεις.

Η πρωτοβουλία επικεντρώνεται στην ανάδειξη των σοβαρών κοινωνικών προβλημάτων που προκαλεί η ανεξέλεγκτη επέκταση των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Περιλαμβάνει δημόσιες παρεμβάσεις στα Μέσα Ενημέρωσης, καμπάνια στα κοινωνικά δίκτυα και θεσμικές συναντήσεις με διαμορφωτές πολιτικής.

Βασικό χαρακτηριστικό της πρωτοβουλίας είναι ότι οι ίδιοι οι πολίτες παίρνουν το λόγο προκειμένου να περιγράψουν τα προσωπικά βιώματά τους, τις αγωνίες και τις ανησυχίες τους από την ανεξέλεγκτη επέκταση του φαινομένου.

Ο   τίτλος  της πρωτοβουλίας  «ΜΙΛΑΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ» έχει διαμορφωθεί ανάλογα και χρησιμοποιείται ως  hashtag #Milame_gia_ti_zoi_ mas, συνοδεύοντας κάθε αναφορά στο περιεχόμενο και τις δράσεις της.

Επίσης η ειδική ιστοσελίδα milamegiatizoimas.gr  λειτουργεί ως διαδικτυακός κόμβος πληροφόρησης για όλες τις δράσεις της πρωτοβουλίας.

Κεντρικό  μήνυμα  που αναδεικνύεται μέσα απ’ όλες τις δράσεις και τα εργαλεία της πρωτοβουλίας είναι πως η δίκαιη ρύθμιση του φαινομένου των βραχυχρόνιων μισθώσεων αποτελεί προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. 

Όσον αφορά στην επικαιροποιημένη μελέτη της Grant Thornton για τις βασικές τάσεις, και τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της βραχυχρόνιας μίσθωσης,  τα βασικά χαρακτηριστικά είναι:

• Οι διανυκτερεύσεις σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό περίπου 28% κατά την περίοδο 2019 – 2023 (104.700.00 το 2023).
• Μέσα στην πενταετία  (2019-2023) οι κλίνες της βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξήθηκαν κατά 100% (193.100 το 2023)  όταν οι κλίνες των ξενοδοχειακών μονάδων κινήθηκαν ανοδικά μόλις κατά 3,5% (886.150 το 2023).
• Η μέση τιμή βραχυχρόνιων μισθώσεων είναι από 200% έως 900% υψηλότερη σε σχέση με τις μακροχρόνιες μισθώσεις. Χαρακτηριστικά παραδείγματα ο Κεραμεικός με 500%, το Κουκάκι με 400% και η Ρόδος με 870%.
• Μείωση διαθεσιμότητας ακινήτων μακροχρόνιας μίσθωσης και εκτοπισμός μακροχρόνιων ενοικιαστών. Το περιορισμένο απόθεμα ακινήτων  μακροχρόνιας μίσθωσης συνεπάγεται την αύξηση του κόστους στέγασης.
• Πρόκληση προβλημάτων θορύβου και ασφάλειας. Υπέρχρηση και επιβάρυνση τοπικών υποδομών.  Διατάραξη της αίσθησης της κοινότητας, μετασχηματισμός γειτονιών.
• Η ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων συνεπάγεται μεγαλύτερο παραγόμενο όγκο απορριμμάτων ανά επισκέπτη (+20%) σε σύγκριση με μακροχρόνιους ενοικιαστές.
• 40% χαμηλότερη αξιοποίηση λύσεων ανακύκλωσης στη βραχυχρόνια μίσθωση σε σχέση με ξενοδοχειακά καταλύματα.
• Η πλειονότητα κατοικιών της χώρας (66,8%) είναι ακίνητα παλαιού τύπου και μειωμένης ενεργειακής απόδοσης. Αντίθετα, το ξενοδοχειακό δυναμικό της χώρας αποτελείται κατά πάνω από 70% από ακίνητα υψηλής ενεργειακής κλάσης.

Τώρα, η κυβέρνηση καλείται να δώσει συγκεκριμένες λύσεις που αφορούν τη στέγαση και τη ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης, πέραν των ήδη 5 νομοθετικών, κυρίως φορολογικών παρεμβάσεων που έχει κάνει τα τελευταία χρόνια.

Επίσης, αναφορικά με τον τουρισμό χρειάζεται να βρεθούν γενικότερες λύσεις ώστε να μην έχουμε το 85% των τουριστικών εσόδων μόνο από 5 εκ των 13 περιφερειών της χώρας και να μην προκύπτει το 70% του τουριστικού τζίρου μόνο από 100 ημέρες, όπως είπε ο πρόεδρος του ΞΕΕ Αλέξανδρος Βασιλικός.

«Η σύγχρονη επιχειρηματικότητα οφείλει να εργάζεται για ένα θετικό κοινωνικό αποτύπωμα στην κοινωνία που δραστηριοποιείται. Αυτό ο ξενοδοχειακός κλάδος το έχει αποδείξει με πράξεις και διαχρονική προσφορά. Γι’ αυτό και όταν η συζήτηση περί «υπερτουρισμού» έτσι όπως γίνεται σήμερα μπορεί να καταλήξει στον αντιτουρισμό, είμαστε υποχρεωμένοι να βάλουμε τα πράγματα στη σωστή θέση τους. Παίρνουμε την πρωτοβουλία «ΜΙΛΑΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ», δίνοντας φωνή στους ίδιους τους πολίτες, όχι για να βάλουμε απέναντι τη βραχυχρόνια μίσθωση αλλά για να καταδείξουμε την αναγκαιότητα μιας δίκαιης ρύθμισης προκειμένου ο τουρισμός να συνεχίσει τη μεγάλη προσφορά του, στηρίζοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή», ανέφερε ο Αλέξανδρος Βασιλικός.