Boarding pass στον αυτισμό

Δημήτρης Μπαλής

Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός. Με αυτό το δεδομένο καθένας μας ξεχωρίζει, και είναι βέβαιο ότι ορισμένοι από εμάς χρειάζονται μιας ιδιαίτερης μεταχείρισης. Παιδιά με αυτισμό κυκλοφορούν ανάμεσά μας, όπως πρέπει άλλωστε να γίνεται, διότι όλοι έχουν ίσες ευκαιρίες στη ζωή. Κυκλοφορούν, αλλά μπορούν και να ταξιδεύουν με την ίδια άνεση;

Σε αυτό το ερώτημα, διότι σε άλλα ανάλογα δίνονται απαντήσεις με διαφορετικούς τρόπους, έρχεται να απαντήσει η ενέργεια του Ιδρύματος Ωνάση, που τόσα προσφέρει στον τόπο –και όχι μόνο στον πολιτισμό.

Σήμερα παρουσιάστηκε λοιπόν, το εξαιρετικό, εκπαιδευτικό πρόγραμμα ειδικής αγωγής, που δημιουργήθηκε από το Ίδρυμα Ωνάση, σε συνεργασία με τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών. Τελεί υπό την επιστημονική αιγίδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και έχει την υποστήριξη της AEGEAN. Ειδικότερα την επιστημονική ευθύνη του προγράμματος έχουν η Αγγελική Γενά, κλινική ψυχολόγος και καθηγήτρια στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και η Κατίγκω Χατζηπατέρα-Γιαννούλη, κλινική ψυχολόγος και Affiliate Fellow της Βρετανικής Ψυχολογικής Εταιρείας.

Πέρα από την απλή παρουσίαση, βιώσαμε και τεστ που έγιναν σε εμάς, ώστε να διαπιστώσουμε τι σημαίνει να υπάρχει ένας άνθρωπος ανάμεσά μας με ξεχωριστά χαρακτηριστικά, όπως ο αυτισμός.

Έχετε σκεφτεί ποτέ πόσο εύκολη ή δύσκολη είναι για ένα παιδί με αυτισμό η διαδικασία ενός αεροπορικού ταξιδιού; Μπορείτε να φανταστείτε πώς ερμηνεύονται τα αμέτρητα αισθητηριακά ερεθίσματα του αεροδρομίου από τα παιδιά αυτά και τι συναισθήματα τους προκαλούν; Γνωρίζετε τι θα μπορούσατε να κάνατε εσείς, αν συνταξιδεύατε δίπλα σε ένα παιδί ή ενήλικα με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) και είχε απρόσμενα μια έντονη αντίδραση λόγω άγχους;

(από δεξιά): Η Χριστίνα Παναγιωτάκου, Υπεύθυνη Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Ιδρύματος Ωνάση με την Ιωάννα Παπαδοπούλου, Διευθύντρια Επικοινωνίας & Marketing του ΔΑΑ που συντόνισε την εκδήλωση

Η μετακίνηση με αεροπλάνο ενός παιδιού ή ενήλικα με ΔΑΦ δεν είναι πάντα ζήτημα αναψυχής. Συχνά, παιδιά και ενήλικες απαιτείται να ταξιδέψουν και να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις για το ζωτικό θέμα των θεραπειών τους. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν είναι πολλές φορές εφικτό, καθώς η όλη διαδικασία του αεροπορικού ταξιδιού είναι αρκετά αγχογόνα (φωτεινές πινακίδες, θόρυβοι, διαρκείς μετακινήσεις, αναμονές, καθυστερήσεις, διαδικασία απογείωσης και προσγείωσης, πιθανές αναταράξεις κ.λπ.). Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι γονείς παιδιών με ΔΑΦ διστάζουν να επιλέξουν το αεροπλάνο ως μέσο της μετακίνησής τους. Και με δεδομένο ότι περίπου 1 στα 68 παιδιά του γενικού πληθυσμού διαγιγνώσκεται στο φάσμα του αυτισμού, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι αυτό είναι ένα ζήτημα που αφορά πολλούς ανθρώπους. Ωστόσο, επειδή είναι και ζήτημα πολιτισμού και παιδείας ο τρόπος με τον οποίο θα το προσεγγίσουμε, πρόκειται τελικά για κάτι που μας αφορά όλους.

Έχοντας, λοιπόν, ως στόχο το να μπορέσουν και παιδιά με ΔΑΦ να «ανοίξουν» τα φτερά τους, το Ίδρυμα Ωνάση δημιούργησε μέσω του καινοτόμου εκπαιδευτικού προγράμματος «Boarding Pass στον Aυτισμό», έχει τέσσερις άξονες εφαρμογής: προσομοίωση διαδικασίας αεροπορικού ταξιδιού για παιδιά με αυτισμό, δημιουργία ενός εκπαιδευτικού εγχειρίδιου με κοινωνικές ιστορίες για θεραπευτές και γονείς παιδιών με ΔΑΦ, εκπαίδευση μέρους του προσωπικού που εργάζεται στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών και της AEGEAN, καθώς και δημιουργία ενός ενημερωτικού εντύπου για όλους τους ταξιδιώτες. Μάλιστα, το αεροδρόμιο της Αθήνας είναι το μόνο παγκοσμίως που εκπαιδεύει εργαζόμενους ώστε να έχουν ανάλογη συμπεριφορά στα παιδιά με αυτισμό, ενώ η Aegean έδωσε ένα αεροσκάφος, ώστε με 100 παιδιά να γίνουν πρακτικές εφαρμογές των μεθόδων του προγράμματος.

Το εγχειρίδιο του προγράμματος, υπάρχει διαθέσιμο σε ηλεκτρονική μορφή τόσο στο site του Ιδρύματος Ωνάση (www.onassis.org) όσο και σε αυτό του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (www.aia.gr) και οι ενδιαφερόμενοι μπορούν ελεύθερα να το κατεβάσουν και να το προσαρμόσουν στις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε παιδιού.

Ο CEO του ΔΑΑ, Γιάννης Παράσχης, επισήμανε ότι «όλοι μας επιθυμούμε το αεροπορικό ταξίδι και η παραμονή στο αεροδρόμιο να προσφέρουν στο παιδί με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος, καθ’ όλη τη διάρκεια της επιβατικής εμπειρίας, μια πλούσια συλλογή ευχάριστων και δημιουργικών αναμνήσεων και εικόνων, χωρίς στιγμές απρόβλεπτες και γεμάτες άγχος.»

H Αφροδίτη Παναγιωτάκου, διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση, ανέφερε ότι: «Την ίδια στιγμή που είμαστε έτοιμοι για απογείωση με το νέο πρόγραμμα “Boarding Pass στον Αυτισμό”, μένουμε προσγειωμένοι στις αξίες του Ιδρύματος Ωνάση που μας έφεραν έως εδώ,» ενώ ο  Δημήτρης Γερογιάννης, διευθύνων σύμβουλος της AEGEAN τόνισε ότι: «αποδεχτήκαμε από την πρώτη στιγμή την πρόσκληση, προσφέροντας με χαρά ένα αεροσκάφος μας για τη δράση. Παράλληλα, προσωπικό καμπίνας και προσωπικό εδάφους συμμετείχε σε ειδική εκπαίδευση για να μπορέσει να υποδεχθεί τα παιδιά με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.»