Με χρήματα ιδιωτών ο νέος ανελκυστήρας πλαγιάς στην Ακρόπολη

Με μια συμβολική κίνηση, αποδόθηκαν χθες Πέμπτη 3 Δεκεμβρίου 2020, Παγκόσμια Ημέρα για τα ΑμεΑ, ο ανελκυστήρας πλαγιάς και οι νέες διαδρομές στην Ακρόπολη, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, της υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνας Μενδώνη και του προέδρου του Ιδρύματος Ωνάση Αντώνη Σ. Παπαδημητρίου.

Το έργο  που βελτιώνει  καθοριστικά την επισκεψιμότητα των μνημείων στον Ιερό Βράχο, εντάσσεται στο πρόγραμμα αναβάθμισης των παρεχομένων υπηρεσιών στην Ακρόπολη.  Ετσι, ο αρχαιολογικός χώρος  καθίσταται απολύτως προσβάσιμος για τα ΑμεΑ, αλλά και για όλους τους πολίτες με κινητικά ή άλλα προβλήματα.

Τον Σεπτέμβριο 2019 υπήρξε η συνεννόηση και η συμφωνία του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού με το Ίδρυμα Ωνάση να αναλάβει τη δωρεά των έργων αναβάθμισης των παρεχομένων υπηρεσιών στην Ακρόπολη των Αθηνών και στα γύρω μνημεία. Η δωρεά περιελάμβανε:

1. Την κατασκευή ανελκυστήρα πλαγιάς για την αντικατάσταση του παλαιού εργοταξιακού αναβατορίου.
2. Τη δημιουργία διαδρομών ΑμεΑ (α΄και β΄φάση) επί του Βράχου, προκειμένου να καταστεί προσβάσιμος στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Ηδη ολοκληρώθηκε η α΄φάση, και δρομολογείται από το ΥΠΠΟΑ η β΄φάση.
3. Την αντικατάσταση του παλαιού φωτισμού των μνημείων της Ακροπόλεως, των Τειχών του Βράχου, του  Φιλοπάππου και του Ηφαιστείου στην Αρχαία Αγορά.
4. Την προμήθεια οχημάτων GolfCarts για την διευκόλυνση της πρόσβασης των ΑμεΑ από τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου έως τον ανελκυστήρα.

Όλα τα έργα εκτελέστηκαν σε στενή συνεργασία των υπηρεσιών και των εξωτερικών συνεργατών του Ιδρύματος Ωνάση με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και την Επιστημονική Επιτροπή Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3028/2002 «Περί προστασίας των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς».

Τεχνικά στοιχεία για τον ανελκυστήρα πλαγιάς

– Ο ανελκυστήρας πλαγιάς αντικαθιστά το εργοταξιακό αναβατόριο, το οποίο εγκαταστάθηκε το 2004 στη βόρεια πλευρά της Ακρόπολης, με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες, προκειμένου να καταστεί δυνατή η επίσκεψη του Ιερού Βράχου από τα ΑμεΑ. Την ίδια εποχή κατασκευάστηκε και ένας εργοταξιακός διάδρομος από την έξοδο του αναβατορίου μέχρι την οδό των Παναθηναίων, βορείως του Παρθενώνος, προκειμένου τα άτομα με αμαξίδια να έχουν τουλάχιστον θέαση των μνημείων. Το αναβατόριο άρχισε να παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία του ήδη από τις αρχές του 2018. Ηδη από το φθινόπωρο του 2018 χρονολογούνται σκηνές μεταφοράς ΑμεΑ «στα χέρια» από το προσωπικό του Υπουργείου Πολιτισμού ή από τους συνοδούς τους. Από την άνοιξη του 2019 το αναβατόριο σχεδόν δεν λειτουργούσε, ενώ τα προβλήματα εντάθηκαν το καλοκαίρι 2019, με αποτέλεσμα να εκτίθεται διεθνώς η χώρα, καθώς ΑμεΑ από όλο τον κόσμο έφθαναν στο μνημείο και δεν μπορούσαν να ανέβουν.

– Πρόκειται για ανελκυστήρα πλαγιάς μεταβλητής γωνίας, κατασκευή της ιταλικής εταιρείας MASPERO ELEVATORI. Η χωρητικότητά του είναι 1300 κιλά ωφέλιμο φορτίο, ήτοι, δύο αμαξίδια με δύο συνοδούς ή ένα φορείο ασθενοφόρου με έναν συνοδό. Η επιλογή του τύπου έγινε σύμφωνα με την τοπογραφία της περιοχής και τα γεωτεχνικά στοιχεία, βάσει των οποίων εκπονήθηκαν οι μελέτες κατασκευής του έργου. Έχει πιστοποιηθεί από τη διεθνή εταιρεία TUV, όπως ορίζουν οι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί σχετικά με τους ανελκυστήρες πλαγιάς. Σημειώνεται ότι ανάλογος ανελκυστήρας δεν υπάρχει σε άλλο μνημείο. Είναι  ο μοναδικός παγκοσμίως επειδή  κατασκευαστικά  η μεταβλητή γωνία του πλησιάζει την ορθή, ενώ η περιμετρική γυάλινη επένδυσή του προσφέρει μοναδική πανοραμική θέα.

– Ο χρόνος που απαιτείται για την ανάβαση ή κατάβαση του ανελκυστήρα είναι 32 δευτερόλεπτα. Με το παλιό αναβατόριο, για να φθάσει ο χρήστης από το επίπεδο του δρόμου, έως το μνημείο της Ακρόπολης, έπρεπε να ανέβει στο επίπεδο του σημερινού μηχανοστασίου από εξωτερική κλίμακα, κάνοντας χρήση αναβατορίου με κάθισμα και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσει το παλιό αναβατόριο, η τεχνολογία του οποίου ήταν τεχνικά απολύτως ξεπερασμένη ακόμη και ως εργοταξιακή.  Εξέλειπαν τα  ανταλλακτικά και ό,τι χρειαζόταν γινόταν ως ιδιοκατασκευή.

– Σε τεχνολογικό επίπεδο, ο νέος ανελκυστήρας πλαγιάς, είναι ιδιαίτερα εξελιγμένος, προσφέροντας άνεση, ταχύτητα, ασφάλεια μετακίνησης καθώς επίσης και δικλείδες ασφαλείας κατά τη λειτουργία του, σε περίπτωση διακοπής ρεύματος ή άλλου απρόβλεπτου προβλήματος.

– Σε περίπτωση διακοπής ρεύματος, υπάρχει η δυνατότητα με τη χρήση εναλλακτικών μέσων λειτουργίας του ανελκυστήρα (μπαταρία), να μεταβεί προς το επίπεδο της εισόδου στο δρόμο.  Μέσω συστήματος ειδοποίησης με διπλή κάρτα GSM, πραγματοποιείται επικοινωνία με πέντε προγραμματισμένους δέκτες για οποιαδήποτε βλάβη ή έκτακτη ανάγκη. Το σύστημα ενεργοποιείται αυτόματα σε περίπτωση βλάβης, σεισμικών δονήσεων, ανέμου, πάγου, εγκλωβισμού και στέλνει άμεσα ειδοποίηση στους αρμόδιους για τον κατάλληλο χειρισμό της κάθε περίπτωσης. Σημειώνεται ότι στις περιπτώσεις πολύ χαμηλής θερμοκρασίας, ο ανελκυστήρας διεξάγει αυτόματα κίνηση επί των τροχιών κάθε 10 λεπτά, για να μην δημιουργηθεί στρώμα πάγου στους οδηγούς του.

– Για την υλοποίηση των απαιτούμενων εργασιών υπήρχε σε όλη τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου ομάδα επιβλεπόντων αρχαιολόγων του ΥΠΠΟΑ, με τη συνεργασία των οποίων ελήφθησαν όλα τα μέτρα που διασφαλίζουν την προστασία των μνημείων. Για την εγκατάσταση απαιτήθηκαν εργασίες υποδομής, μεταξύ των οποίων, τμηματική εκσκαφή, διάτρηση και τοποθέτηση 35 ανοξείδωτων αγκυρίων επί του τοίχου Μπαλάνου και πλήρωση με ενέματα για τη στήριξη των μεταλλικών αντηρίδων στήριξης των τροχιών του ανελκυστήρα. Επίσης, η παλιά πλατφόρμα απομακρύνθηκε και τοποθετήθηκε η νέα, μήκους 12,90μ και πλάτους 1,60-1,90μ.

Οι νέες διαδρομές ΑμεΑ

– Οι νέες διαδρομές ΑμεΑ καλύπτουν τη Βόρεια και την Ανατολική πλευρά του Παρθενώνα, με στόχο να καταστήσουν δυνατή την περιήγηση των ΑμεΑ στα μνημεία του αρχαιολογικού χώρου, αφού φτάσουν με τον ανελκυστήρα.

Το συνολικό μήκος των νέων διαδρομών είναι 500μ. Οι διαμορφώσεις, οριζοντιογραφικά και υψομετρικά, ακολουθούν τα αρχαιολογικά δεδομένα, αποκαθιστώντας  τις αρχαίες χαράξεις της οδού των Παναθηναίων.

Οι διαδρομές συνδέουν την επάνω έξοδο του ανελκυστήρα πλαγιάς με την οδό Παναθηναίων, μέχρι την περιοχή του παλιού μουσείου. Συνεπώς, εκτείνονται μπροστά από τα Προπύλαια, από τον Παρθενώνα και φθάνουν μέχρι την Νότια Κλιτύ.

Όπως έχει διευκρινιστεί από το ΥΠΠΟΑ, το υλικό που επιλέχθηκε για τις διαστρώσεις, ως αισθητικά αποδεκτό, είναι αρχιτεκτονικό σκυρόδεμα με περιεκτικότητα σε τσιμέντο μόνο 12%. Το τελικό αποτέλεσμα είναι τεχνητός λίθος, αντίστοιχος με τα υλικά που χρησιμοποιούνται για τη συμπλήρωση των  μνημείων. Τα υλικά αξιολογήθηκαν με δοκιμαστικές εφαρμογές επί τόπου από την Επιτροπή Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως. Το όλο έργο είναι απολύτως αναστρέψιμο.

Δύο οχήματα (τύπου Golf cart), θα διευκολύνουν την πρόσβαση στον νέο ανελκυστήρα πλαγιάς των ΑΜΕΑ αλλά και των ατόμων με δυσκολία στην κίνηση. Για το όχημα που θα ξεκινά από την Διονυσίου Αρεοπαγίτου υπάρχει πρόβλεψη χωρητικότητας 6 ατόμων (μαζί με τον οδηγό) συν ένα αμαξίδιο. Αντίστοιχα, για το όχημα που θα ξεκινά από τον Ιερό Βράχο, υπάρχει πρόβλεψη χωρητικότητας 6 ατόμων (μαζί με τον οδηγό) χωρίς να περιλαμβάνει αμαξίδιο.