Οι προτάσεις του ΣΑΕΕ για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα

Δημήτρης Μπαλής

Από πολλές πλευρές ακούγονται απόψεις για τη στεγαστική κρίση και είναι αλήθεια ότι υπάρχουν πολλές προτάσεις στο τραπέζι.

Όπως επισημαίνει ο Σύνδεσμος Ανωνύμων Εταιρειών και Επιχειρηματικότητας «η αύξηση των ενοικίων, η χαμηλή οικοδομική δραστηριότητα της τελευταίας δεκαετίας, η εκτεταμένη στροφή σε βραχυχρόνιες μισθώσεις, καθώς και οι φορολογικές στρεβλώσεις, έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον ιδιαίτερα πιεστικό για νοικοκυριά και νέους ανθρώπους στη χώρα μας».
Η κυβέρνηση έχει ήδη κάνει σημαντικά βήματα με το stegasi.gov.gr, τα προγράμματα «Σπίτι μου», «Ανακαινίζω & Νοικιάζω», το νέο πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και τον επανασχεδιασμό του θεσμού της Golden Visa. Ωστόσο, απαιτείται μια πιο ολοκληρωμένη και τολμηρή προσέγγιση ώστε να ενισχυθεί άμεσα η προσφορά προσιτής κατοικίας και να αποκατασταθεί η ισορροπία στην αγορά.
Η Επιτροπή Real Estate του ΣΑΕΕ κατέθεσε στην κυβέρνηση τις ακόλουθες προτάσεις:

Α. Αύξηση της προσφοράς προσιτής κατοικίας
•    Επέκταση του «Ανακαινίζω & Νοικιάζω»: μεγαλύτερη επιδότηση και ρήτρα «προσιτού ενοικίου».
•    Fast-track μετατροπές χρήσης εμπορικών/βιομηχανικών κτιρίων σε κατοικίες, με σύνδεση στο νέο πλαίσιο Golden Visa.
•    Κοινωνική Αντιπαροχή με υποχρεωτική διάθεση του 50% των νέων κατοικιών σε προσιτά ενοίκια για τουλάχιστον 10 χρόνια.
•    Φορολογικά κίνητρα για διατηρητέα και κενά ακίνητα, υπό τον όρο ότι θα διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση.

Β. Ρύθμιση της αγοράς ενοικίασης – εξισορρόπηση βραχυχρόνιων
•    Ταχύτερη εφαρμογή του νέου πλαισίου για βραχυχρόνιες μισθώσεις με «ζώνες κορεσμού».
•    Μείωση φορολογίας στα εισοδήματα από μισθώσεις που παραμένουν κάτω από τοπικά όρια και έχουν διάρκεια ≥3 ετών.

Γ. Στήριξη νέων και οικογενειών
•    Αναβάθμιση του «Σπίτι μου ΙΙ» με τακτική αναπροσαρμογή κριτηρίων βάσει αγοραίων δεδομένων.
•    Διασύνδεση του προγράμματος με το Επίδομα Στέγασης, ώστε να επιτρέπεται σε δικαιούχους να μεταβαίνουν από ενοικίαση σε ιδιοκατοίκηση.

Δ. Ο ρόλος της Golden Visa
•    Διατήρηση του ορίου €250.000 για επενδύσεις που δημιουργούν νέες κατοικίες ή αναβιώνουν διατηρητέα και επέκταση του σε νεόδμητες κατοικίες.
•    Υποχρεωτική μακροχρόνια διάθεση των ακινήτων αυτών (10 έτη) και απαγόρευση βραχυχρόνιας εκμετάλλευσης.
•    Δημιουργία fast-track διαδικασιών αδειοδότησης και δημοσίευση τριμηνιαίων δεικτών για τη συμβολή του θεσμού στο οικιστικό απόθεμα.

Ε. Διακυβέρνηση και διαφάνεια
•    Εθνικό Μητρώο Μισθώσεων & Τιμών για πλήρη εικόνα της αγοράς σε πραγματικό χρόνο.

ΣΤ. Χρηματοδότηση & εκτέλεση
•    Δημιουργία Ταμείου Προσιτής Κατοικίας με συνδυασμό δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων, με στόχο 30–40.000 νέες/ανακαινισμένες κατοικίες έως το 2030.
•    Ενοποίηση όλων των αιτήσεων/διαδικασιών στο stegasi.gov.gr με διαλειτουργικότητα προς τράπεζες και υπηρεσίες.

Η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης απαιτεί συντονισμό, ταχύτητα και συνδυασμό εργαλείων. Οι προτάσεις μας στοχεύουν στη δημιουργία νέου αποθέματος κατοικιών, στη ρύθμιση της αγοράς προς όφελος της μακροχρόνιας μίσθωσης και στην ενίσχυση των κοινωνικών ομάδων που πλήττονται περισσότερο.